బ్రహ్మాణ్డస్యాస్య విస్తారో మన్వన్తరవినిశ్చయః
ఈ బ్రహ్మాండపు విస్తారాన్ని, మన్వంతరాల నిర్ణయాన్ని,
జ్ఞానయోగరతైర్నిత్యమారాధ్యః కథితస్త్వయా
జ్ఞానయోగంలో నిత్యం నిమగ్నులై ఉండేవారు ఎల్లప్పుడూ ఆరాధించవలసినవాడని నువ్వు వివరించావు.
జ్ఞానం బ్రహ్మైకవిషయం యేన పశ్యేమ తత్పరమ్
బ్రహ్మం మాత్రమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుని, మనం పరమాత్మను తెలుసుకునే జ్ఞానం ఏదో, అదే నిజమైన జ్ఞానం.
అవాప్తాఖిలవిజ్ఞానస్తత్త్వాం పృచ్ఛామహే పునః
మేము అన్ని విషయాలు తెలుసుకున్న తర్వాత కూడా, మేము మళ్లీ నిజమైన తత్వాన్ని మీతో అడుగుతున్నాము.
సూతః పౌరాణికః స్మృత్వా భాషితుం హ్యుపచక్రమే
పురాణాలను చెప్పే సూతుడు, గుర్తు చేసుకుని మాట్లాడడం ప్రారంభించాడు.
ఆజగామ మునిశ్రేష్ఠా యత్ర సత్రం సమాసతే
మహర్షులు యజ్ఞానికి చేరిన చోటికి ఆయన వచ్చాడు.
వ్యాసం కమలపత్రాక్షం ప్రణేముర్ద్విజపుఙ్గవాః
కమలపత్రంలాంటి కన్నులు ఉన్న వ్యాసుడికి ద్విజులలో శ్రేష్ఠులు నమస్కరించారు.
ప్రదక్షిణీకృత్య గురుం ప్రాఞ్జలిః పార్శ్వగో ఽభవత్
ఆచార్యుని ప్రదక్షిణగా తిరిగి, చేతులు జోడించి పక్కనే నిలబడ్డాడు.
సమాశ్వాస్యాసనం తస్మై తద్యోగ్యం సమకల్పయన్
ఆయనకు తగిన గౌరవంతో, యోగ్యమైన ఆసనం సిద్ధం చేసి ఇచ్చారు.
కచ్చిన్న తపసో హానిః స్వాధ్యాయస్య శ్రుతస్య చ
మీ తపస్సు, స్వాధ్యాయం, వినడం లో ఏదైనా తగ్గుదల ఉందా?
జ్ఞానం తద్ బ్రహ్మవిషయం మునీనాం వక్తుమర్హసి
మహర్షులకు బ్రహ్మాన్ని గురించి చెప్పే ఆ జ్ఞానాన్ని మీరు వివరించాలి.
శుశ్రూషా జాయతే చైషాం వక్తుమర్హసి తత్త్వతః
వారిలో వినాలనే ఆసక్తి కలిగింది; మీరు వారికి నిజాన్ని వివరించాలి.
మునీనాం వ్యాహృతం పూర్వం విష్ణునా కూర్మరూపిణా
మునులకోసం కూర్మ రూపంలో విష్ణువు ముందుగా చెప్పిన విషయాన్ని.
ప్రణమ్య శిరసా రుద్రం వచః ప్రాహ సుఖావహమ్
తలవంచి రుద్రునికి నమస్కరించి, సుఖాన్ని కలిగించే మాటలు అన్నాడు.
సనత్కుమారప్రముఖైః స్వయం యత్సమభాషత
సనత్కుమారుడు మొదలైనవారితో ఆయన స్వయంగా చెప్పినదాన్ని.
అఙ్గిరా రుద్రసహితో భృగుః పరమధర్మవిత్
అంగిరసుడు, రుద్రుడు, పరమధర్మాన్ని తెలిసిన భృగువు కలిసి ఉన్నారు.
శుక్రో వసిష్ఠో భగవాన్ సర్వే సంయతమానసాః
శుక్రుడు, భగవంతుడు వసిష్ఠుడు, ఇంకా మనస్సు నియంత్రించుకున్నవారు అందరూ అక్కడ ఉన్నారు.
తప్తవన్తస్తపో ఘోరం పుణ్యే బదరికాశ్రమే
పవిత్రమైన బదరికాశ్రమంలో వారు ఘోరమైన తపస్సు చేశారు.
నారాయణమనాద్యన్తం నరేణ సహితం తదా
ఆ సమయంలో నరునితో కలిసి, ఆద్యాంతం లేని నారాయణుని ధ్యానించారు.
ప్రణేముర్భక్తిసంయుక్తా యోగినో యోగవిత్తమమ్
భక్తితో నిండిన యోగులు, యోగాన్ని బాగా తెలిసినవారికి నమస్కరించారు.
ప్రాహ గమ్భీరయా వాచా కిమర్థం తప్యతే తపః
ఆయన గంభీరమైన స్వరంతో ఇలా అడిగాడు: "ఈ తపస్సు ఎందుకు చేస్తున్నావు?"
సాక్షాన్నారాయణం దేవమాగతం సిద్ధిసూచకమ్
సాక్షాత్తుగా నారాయణుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు, అది విజయానికి సంకేతం.
భవన్తమేకం శరణం ప్రపన్నాః పురుషోత్తమమ్
భగవంతుడా! మేము నిన్నే పరమపురుషునిగా ఆశ్రయించాము.
నారాయణః స్వయం సాక్షాత్ పురాణో ఽవ్యక్తపూరుషః
నారాయణుడు తానే, పురాతనుడు, అవ్యక్తపురుషుడు అక్కడ నిలిచాడు.
శుశ్రూషాస్మాకమఖిలం సంశయం ఛేత్తుమర్హసి
మేము నీ మాటలు వినాలని కోరుకుంటున్నాము; మా సందేహాలన్నీ తొలగించాలి.
కశ్చిదాత్మా చ కా ముక్తిః సంసారః కింనిమిత్తకః
ఆత్మ అంటే ఏమిటి? ముక్తి అంటే ఏమిటి? సంసారం ఎందుకు జరుగుతుంది?
కిం తత్ పరతరం బ్రహ్మ సర్వం నో వక్తుమర్హసి
ఆ పరబ్రహ్మం ఏమిటి? దయచేసి అన్నీ మాకు వివరించు.
విహాయ తాపసం రూపం సంస్థితం స్వేన తేజసా
తపస్వి రూపాన్ని వదిలి, తన స్వంత తేజస్సుతో నిలిచాడు.
శ్రీవత్సవక్షసం దేవం తప్తజామ్బూనదప్రభమ్
శ్రీవత్సం ఉన్న ఛాతీతో, దేవుడు కరిగిన బంగారం లాంటి ప్రకాశంతో మెరిసిపోయాడు.
న దృష్టస్తత్క్షణాదేవ నరస్తస్యైవ తేజసా
ఆ క్షణంలో ఎవ్వరూ ఆయనను చూడలేకపోయారు, ఆయన తేజస్సు వల్ల.