తత్ప్రసాదాదసౌ వ్యాసం వేదానామకరోత్ ప్రభుః
ఆ ప్రభువు తన కృపతో వ్యాసునికి వేదాలను విభజించే కార్యాన్ని అప్పగించాడు.
పైలం తేషాం చతుర్థం చ పఞ్చమం మాం మహామునిః
ఆ మహర్షి వారిలో నాలుగవదిగా పైలుడిని, ఐదవదిగా నన్ను నియమించాడు.
యజుర్వేదప్రవక్తారం వైశమ్పాయనమేవ చ
యజుర్వేదాన్ని బోధించేందుకు వైశంపాయనుడిని నియమించాడు.
ఇతిహాసపురాణాని ప్రవక్తుం మామయోజయత్
ఇతిహాసాలు, పురాణాలు చెప్పేందుకు నన్ను నియమించాడు.
చాతుర్హేత్రమభూద్ యస్మింస్తేన యజ్ఞమథాకరోత్
యజ్ఞానికి అవసరమైన నాలుగు రకాల ఋత్వికులను ఏర్పరిచినవాడే ఆ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడు.
ఔద్గాత్రం సామభిశ్చక్రే బ్రహ్మత్వం చాప్యథర్వభిః
సామవేద గీతాలతో ఉద్గాతృ పదవిని, అథర్వవేద మంత్రాలతో బ్రహ్మపదవిని స్థాపించాడు.
యజూంషి చ యజుర్వేదం సామవేదం చ సామభిః
యజుర్వేదానికి యజుశ్శాఖలను, సామవేదానికి సామగానాలను కేటాయించాడు.
శాఖానాం తు శతేనైవ యజుర్వేదమథాకరోత్
యజుర్వేదాన్ని నూరు శాఖలుగా విభజించాడు.
అథర్వాణమథో వేదం బిభేద నవకేన తు
అథర్వవేదాన్ని తొమ్మిది భాగాలుగా విడగొట్టాడు.
సో ఽయమేకశ్చతుష్పాదో వేదః పూర్వం పురాతనాత్
ఇలా నాలుగు భాగాలుగా ఉన్న ఒకే ఒక వేదం పురాతన కాలంలో ఉండేది.
వేదవేద్యో హి భగవాన్ వాసుదేవః సనాతనః
వేదానికి తెలిసినవాడు, తెలుసుకోవలసినవాడు అయిన శాశ్వతుడు వాసుదేవుడే.
ఏతత్ పరతరం బ్రహ్మ జ్యోతిరానన్దముత్తమమ్
ఇది పరమబ్రహ్మం, అత్యున్నతమైన జ్యోతి, పరమానందం.
వేదవేద్యమిమం వేత్తి వేదం వేదపరో మునిః
వేదాన్ని ప్రేమించే ముని, వేదంతో తెలుసుకోవలసిన ఈ వేదాన్ని తెలుసుకుంటాడు.
స ఏవ వేదో వేద్యశ్చ తమేవాశ్రిత్య ముచ్యతే
అతడే వేదం, అతడే తెలుసుకోవలసినది; అతనిని ఆశ్రయిస్తే విముక్తి కలుగుతుంది.
అవేదం చ విజానాతి పారాశర్యో మహామునిః
పరాశరుని కుమారుడైన మహాముని వేదం కానిదాన్ని కూడా తెలుసు.
మహాదేవావతారాణి కలౌ శృణుత సువ్రతాః
ధర్మశీలులారా! కలియుగంలో మహాదేవుని అవతారాలను ఇప్పుడు వినండి.
నామ్నా హితాయ విప్రాణామభూద్ వైవస్వతే ఽన్తరే
వైవస్వతమన్వంతరంలో, బ్రాహ్మణుల హితార్థంగా ఆయన పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందారు.
తస్య శిష్యాః శిఖాయుక్తా వభూవురమితప్రభాః
ఆయన శిష్యులు శిఖలతో అలంకరించబడి, అపారమైన కాంతితో ప్రకాశించారు.
చత్వారస్తే మహాత్మానో బ్రాహ్మణా వేదపారగాః
వారు నలుగురు మహాత్ములు, వేదాలలో నిపుణత కలిగిన బ్రాహ్మణులు.
లోకాక్షిరథ యోగీన్ద్రో జైగీషవ్యస్తు సప్తమే
ఏడవ మాన్వంతరంలో లోకాక్షిరథుడు, యోగులలో శ్రేష్ఠుడు, అలాగే జైగీషవ్యుడు ఉన్నారు.
భృగుస్తు దశమే ప్రోక్తస్తస్మాదుగ్రః పరః స్మృతః
పదవ మాన్వంతరంలో భృగువు ప్రసిద్ధుడు, ఆయన నుంచి ఉగ్రుడు, అతడు అత్యంత గొప్పవాడిగా భావించబడతాడు.
చతుర్దశే గౌతమస్తు వేదశీర్షా తతః పరమ్
పద్నాల్గవ మాన్వంతరంలో గౌతముడు, వేదాలలో ప్రథముడు, ఆ తరువాత మరొకరు.
జటామాల్యట్టహాసశ్చ దారుకో లాఙ్గలీ క్రమాత్
క్రమంగా జటామాలీ, అట్టహాసుడు, దారుకుడు, లాంగలీ అనే వారు.
సహిష్ణుః సోమశర్మా చ నకులీశో ఽన్తిమే ప్రభుః
సహిష్ణువు, సోమశర్మ, చివరిగా ప్రభువు అయిన నకులీశుడు.
తీర్థే కాయావతారే స్యాద్ దేవేశో నకులీశ్వరః
కాయావతార తీర్థంలో దేవేశుడు నకులీశ్వరునిగా ఉన్నాడు.
శిష్యా బభూవుశ్చాన్యేషాం ప్రత్యేకం మునిపుఙ్గవాః
వారి ప్రతివారికి ఇతర శిష్యులు ఉండి, వారు అందరూ గొప్ప మునులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
క్రమేణ తాన్ ప్రవక్ష్యామి యోగినో యోగవిత్తమాన్
ఆ యోగులందరినీ క్రమంగా చెప్పుతాను — వారు యోగంలో నిపుణులు.
వికేశశ్చ విశోకశ్చ విశాపశ్శాపనాశనః
వికేశుడు, విశోకుడు, విశాపుడు, శాపనాశనుడు.
సనః సనాతనశ్చైవ ముకారశ్చ సనన్దనః
సనుడు, సనాతనుడు, ముఖారుడు, సనందనుడు.
సుధామా విరజాశ్చైవ శఙ్ఖపాత్రజ ఏవ చ
సుధామా, విరజా, అలాగే శంఖపాత్రజుడు.