కూర్మపురాణమ్

ద్వితీయే ద్వాపరే చైవ వేదవ్యాసః ప్రజాపతిః

రెండవ ద్వాపరయుగంలో వేదవ్యాసుడు ప్రజాపతి.

సవితా పఞ్చమే వ్యాసః షష్ఠే మృత్యుః ప్రకీర్తితః

ఐదవదిలో వ్యాసుడు సవితా, ఆరోదిలో మృత్యువు అని చెబుతారు.

సారస్వతశ్చ నవమే త్రిధామా దశమే స్మృతః

తొమ్మిదవదిలో వ్యాసుడు సారస్వతుడు, పదవదిలో త్రిధామా అని గుర్తిస్తారు.

త్రయోదశే తథా ధర్మస్తరక్షుస్తు చతుర్దశే

పదమూడవదిలో ధర్ముడు, పదనాలుగవదిలో తరక్షు.

కృతఞ్జయః సప్తదశే హ్యష్టాదశే ఋతఞ్జయః

పదిహేడవదిలో కృతంజయుడు, పదెనిమిదవదిలో ఋతంజయుడు.

రాజశ్రవాశ్చైకవింశస్తస్మాచ్ఛుష్మాయణః పరః

ఇరవై ఒకటవదిలో రాజశ్రవ, ఆ తరువాత శుష్మాయణుడు.

పఞ్చవిశే తథా శక్తిః షడ్వింశే తు పరాశరః

ఇరవై ఐదవదిలో శక్తి, ఇరవై ఆరవదిలో పరాశరుడు.

పరాశరసుతో వ్యాసః కృష్ణద్వైపాయనో ఽభవత్

పరాశరుని కుమారుడైన వ్యాసుడు కృష్ణద్వైపాయనుడయ్యాడు.

పారాశర్యో మహాయోగీ కృష్ణద్వైపాయనో హరిః

పరాశరుని కుమారుడు, మహాయోగి అయిన కృష్ణద్వైపాయనుడు హరిదేవుడు.

తత్ప్రసాదాదసౌ వ్యాసం వేదానామకరోత్ ప్రభుః

ఆ ప్రభువు తన కృపతో వ్యాసునికి వేదాలను విభజించే కార్యాన్ని అప్పగించాడు.

పైలం తేషాం చతుర్థం చ పఞ్చమం మాం మహామునిః

ఆ మహర్షి వారిలో నాలుగవదిగా పైలుడిని, ఐదవదిగా నన్ను నియమించాడు.

యజుర్వేదప్రవక్తారం వైశమ్పాయనమేవ చ

యజుర్వేదాన్ని బోధించేందుకు వైశంపాయనుడిని నియమించాడు.

ఇతిహాసపురాణాని ప్రవక్తుం మామయోజయత్

ఇతిహాసాలు, పురాణాలు చెప్పేందుకు నన్ను నియమించాడు.

చాతుర్హేత్రమభూద్ యస్మింస్తేన యజ్ఞమథాకరోత్

యజ్ఞానికి అవసరమైన నాలుగు రకాల ఋత్వికులను ఏర్పరిచినవాడే ఆ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడు.

ఔద్గాత్రం సామభిశ్చక్రే బ్రహ్మత్వం చాప్యథర్వభిః

సామవేద గీతాలతో ఉద్గాతృ పదవిని, అథర్వవేద మంత్రాలతో బ్రహ్మపదవిని స్థాపించాడు.

యజూంషి చ యజుర్వేదం సామవేదం చ సామభిః

యజుర్వేదానికి యజుశ్శాఖలను, సామవేదానికి సామగానాలను కేటాయించాడు.

శాఖానాం తు శతేనైవ యజుర్వేదమథాకరోత్

యజుర్వేదాన్ని నూరు శాఖలుగా విభజించాడు.

అథర్వాణమథో వేదం బిభేద నవకేన తు

అథర్వవేదాన్ని తొమ్మిది భాగాలుగా విడగొట్టాడు.

సో ఽయమేకశ్చతుష్పాదో వేదః పూర్వం పురాతనాత్

ఇలా నాలుగు భాగాలుగా ఉన్న ఒకే ఒక వేదం పురాతన కాలంలో ఉండేది.

వేదవేద్యో హి భగవాన్ వాసుదేవః సనాతనః

వేదానికి తెలిసినవాడు, తెలుసుకోవలసినవాడు అయిన శాశ్వతుడు వాసుదేవుడే.

ఏతత్ పరతరం బ్రహ్మ జ్యోతిరానన్దముత్తమమ్

ఇది పరమబ్రహ్మం, అత్యున్నతమైన జ్యోతి, పరమానందం.

వేదవేద్యమిమం వేత్తి వేదం వేదపరో మునిః

వేదాన్ని ప్రేమించే ముని, వేదంతో తెలుసుకోవలసిన ఈ వేదాన్ని తెలుసుకుంటాడు.

స ఏవ వేదో వేద్యశ్చ తమేవాశ్రిత్య ముచ్యతే

అతడే వేదం, అతడే తెలుసుకోవలసినది; అతనిని ఆశ్రయిస్తే విముక్తి కలుగుతుంది.

అవేదం చ విజానాతి పారాశర్యో మహామునిః

పరాశరుని కుమారుడైన మహాముని వేదం కానిదాన్ని కూడా తెలుసు.

మహాదేవావతారాణి కలౌ శృణుత సువ్రతాః

ధర్మశీలులారా! కలియుగంలో మహాదేవుని అవతారాలను ఇప్పుడు వినండి.

నామ్నా హితాయ విప్రాణామభూద్ వైవస్వతే ఽన్తరే

వైవస్వతమన్వంతరంలో, బ్రాహ్మణుల హితార్థంగా ఆయన పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందారు.

తస్య శిష్యాః శిఖాయుక్తా వభూవురమితప్రభాః

ఆయన శిష్యులు శిఖలతో అలంకరించబడి, అపారమైన కాంతితో ప్రకాశించారు.

చత్వారస్తే మహాత్మానో బ్రాహ్మణా వేదపారగాః

వారు నలుగురు మహాత్ములు, వేదాలలో నిపుణత కలిగిన బ్రాహ్మణులు.

లోకాక్షిరథ యోగీన్ద్రో జైగీషవ్యస్తు సప్తమే

ఏడవ మాన్వంతరంలో లోకాక్షిరథుడు, యోగులలో శ్రేష్ఠుడు, అలాగే జైగీషవ్యుడు ఉన్నారు.