కూర్మపురాణమ్

రాజసీ చానిరుద్ధాఖ్యా ప్రద్యుమ్నః సృష్టికారికా

రాజసిక స్వభావం కల అనిరుద్ధుడు, ప్రద్యుమ్నుడు సృష్టికి కారణమయ్యారు.

నారాయణాఖ్యో బ్రహ్మాసౌ ప్రిజాసర్గం కరోతి సః

నారాయణుడు అనే బ్రహ్మ, ప్రాణుల సృష్టిని నిర్వహిస్తాడు.

తయా సంమోహయేద్ విశ్వం సదేవాసురమానుషమ్

ఆమె ద్వారా దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులు ఉన్న ఈ లోకాన్ని మాయలో ముంచుతాడు.

వాసుదేవో హ్యనన్తాత్మా కేవలో నిర్గుణో హరిః

వాసుదేవుడు అనంతమైన ఆత్మ, ఒక్కడే, గుణరహితుడు, హరిదేవుడు.

వాసుదేవాత్మకం నిత్యమేతద్ విజ్ఞాయ ముచ్యతే

ఇది ఎప్పటికీ వాసుదేవుని స్వరూపమే అని తెలుసుకున్నవాడు ముక్తి పొందుతాడు.

బిభేద వాసుదేవో ఽసౌ ప్రద్యుమ్నో హరిరవ్యయః

అవినాశి అయిన హరి వాసుదేవుడు ప్రద్యుమ్నుడిగా అవతరించాడు.

అపాన్తరతమాః పూర్వం స్వేచ్ఛయా హ్యభవద్ధరిః

పూర్వకాలంలో హరి తన ఇష్టానుసారం అపాంతరతమా అయ్యాడు.

ఏకో ఽయం వేద భగవాన్ వ్యాసో నారాయణః ప్రభుః

ఈ నారాయణుడు, వ్యాసుడు, భగవంతుడు వేదాన్ని తెలిసినవాడు.

ఏతత్ సత్యం పునః సత్యమేవం జ్ఞాత్వా న ముహ్యతి

ఇది నిజం, మళ్లీ నిజమే; ఇలా తెలుసుకుంటే మాయలో పడడు.

ద్వాపరే ప్రథమే వ్యాసో మనుః స్వాయంభువో మతః

మొదటి ద్వాపరయుగంలో వ్యాసుడు, స్వాయంభువ మనువు అని భావిస్తారు.

ద్వితీయే ద్వాపరే చైవ వేదవ్యాసః ప్రజాపతిః

రెండవ ద్వాపరయుగంలో వేదవ్యాసుడు ప్రజాపతి.

సవితా పఞ్చమే వ్యాసః షష్ఠే మృత్యుః ప్రకీర్తితః

ఐదవదిలో వ్యాసుడు సవితా, ఆరోదిలో మృత్యువు అని చెబుతారు.

సారస్వతశ్చ నవమే త్రిధామా దశమే స్మృతః

తొమ్మిదవదిలో వ్యాసుడు సారస్వతుడు, పదవదిలో త్రిధామా అని గుర్తిస్తారు.

త్రయోదశే తథా ధర్మస్తరక్షుస్తు చతుర్దశే

పదమూడవదిలో ధర్ముడు, పదనాలుగవదిలో తరక్షు.

కృతఞ్జయః సప్తదశే హ్యష్టాదశే ఋతఞ్జయః

పదిహేడవదిలో కృతంజయుడు, పదెనిమిదవదిలో ఋతంజయుడు.

రాజశ్రవాశ్చైకవింశస్తస్మాచ్ఛుష్మాయణః పరః

ఇరవై ఒకటవదిలో రాజశ్రవ, ఆ తరువాత శుష్మాయణుడు.

పఞ్చవిశే తథా శక్తిః షడ్వింశే తు పరాశరః

ఇరవై ఐదవదిలో శక్తి, ఇరవై ఆరవదిలో పరాశరుడు.

పరాశరసుతో వ్యాసః కృష్ణద్వైపాయనో ఽభవత్

పరాశరుని కుమారుడైన వ్యాసుడు కృష్ణద్వైపాయనుడయ్యాడు.

పారాశర్యో మహాయోగీ కృష్ణద్వైపాయనో హరిః

పరాశరుని కుమారుడు, మహాయోగి అయిన కృష్ణద్వైపాయనుడు హరిదేవుడు.

తత్ప్రసాదాదసౌ వ్యాసం వేదానామకరోత్ ప్రభుః

ఆ ప్రభువు తన కృపతో వ్యాసునికి వేదాలను విభజించే కార్యాన్ని అప్పగించాడు.

పైలం తేషాం చతుర్థం చ పఞ్చమం మాం మహామునిః

ఆ మహర్షి వారిలో నాలుగవదిగా పైలుడిని, ఐదవదిగా నన్ను నియమించాడు.

యజుర్వేదప్రవక్తారం వైశమ్పాయనమేవ చ

యజుర్వేదాన్ని బోధించేందుకు వైశంపాయనుడిని నియమించాడు.

ఇతిహాసపురాణాని ప్రవక్తుం మామయోజయత్

ఇతిహాసాలు, పురాణాలు చెప్పేందుకు నన్ను నియమించాడు.

చాతుర్హేత్రమభూద్ యస్మింస్తేన యజ్ఞమథాకరోత్

యజ్ఞానికి అవసరమైన నాలుగు రకాల ఋత్వికులను ఏర్పరిచినవాడే ఆ యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడు.

ఔద్గాత్రం సామభిశ్చక్రే బ్రహ్మత్వం చాప్యథర్వభిః

సామవేద గీతాలతో ఉద్గాతృ పదవిని, అథర్వవేద మంత్రాలతో బ్రహ్మపదవిని స్థాపించాడు.

యజూంషి చ యజుర్వేదం సామవేదం చ సామభిః

యజుర్వేదానికి యజుశ్శాఖలను, సామవేదానికి సామగానాలను కేటాయించాడు.

శాఖానాం తు శతేనైవ యజుర్వేదమథాకరోత్

యజుర్వేదాన్ని నూరు శాఖలుగా విభజించాడు.

అథర్వాణమథో వేదం బిభేద నవకేన తు

అథర్వవేదాన్ని తొమ్మిది భాగాలుగా విడగొట్టాడు.

సో ఽయమేకశ్చతుష్పాదో వేదః పూర్వం పురాతనాత్

ఇలా నాలుగు భాగాలుగా ఉన్న ఒకే ఒక వేదం పురాతన కాలంలో ఉండేది.