కూర్మపురాణమ్

వికుణ్ఠాయామసౌ జజ్ఞే వైకుణ్ఠైర్దైవతైః సహ

వికుంఠాలో, వికుంఠ దేవతలతో కలిసి ఆయన జన్మించాడు.

వామనః కశ్యపాద్ విష్ణురదిత్యాం సంబభూవ హ

వామనుడైన విష్ణువు, కశ్యపుని ద్వారా అదితిలో జన్మించాడు.

పురన్దరాయ త్రైలోక్యం దత్తం నిహతకణ్టకమ్

మూడు లోకాలు, శత్రువుల నుండి శుద్ధిగా చేసి, పురందరుడికి అప్పగించబడ్డాయి.

సప్త చైవాభవన్ విప్రా యాభిః సంరక్షితాః ప్రజాః

ఏడు బ్రాహ్మణులు ఉండగా, వారి ద్వారా ప్రజలు రక్షించబడ్డారు.

తస్మాత్ స వై స్మృతో విష్ణుర్విశేర్ధాతోః ప్రవేశనాత్

అందుకే, అన్ని లోకాల్లో ప్రవేశించే వాడు కాబట్టి ఆయనను విష్ణువు అంటారు.

భూతాన్తరాత్మా భగవాన్ నారాయణ ఇతి శ్రుతిః

భగవంతుడు నారాయణుడు, భూతాల అంతరాత్మ అని వేదాలు ప్రకటించాయి.

చతుర్ధా సంస్థితో వ్యాపీ సగుణో నిర్గుణో ఽపి చ

ఆయన నాలుగు రూపాల్లో స్థితి చెంది, అన్ని చోట్ల వ్యాపించి, గుణాలతో కూడినవాడూ, గుణరహితుడూ కూడా.

వాసుదేవాభిధానా సా గుణాతీతా సునిష్కలా

వాసుదేవుడు అని పిలవబడేది గుణాలకు అతీతమైనది, పరమ పవిత్రమైనది.

నిహన్తి సకలం చాన్తే వైష్ణవీ పరమా తనుః

చివరికి, పరమ వైష్ణవ రూపం అన్నింటినీ నాశనం చేస్తుంది.

జగత్ స్థాపయతే సర్వం స విష్ణుః ప్రకృతిర్ధ్రువా

ఈ జగత్తు అంతటినీ స్థిరంగా నిలిపే శాశ్వతమైన ప్రకృతి అయిన విష్ణువు.

రాజసీ చానిరుద్ధాఖ్యా ప్రద్యుమ్నః సృష్టికారికా

రాజసిక స్వభావం కల అనిరుద్ధుడు, ప్రద్యుమ్నుడు సృష్టికి కారణమయ్యారు.

నారాయణాఖ్యో బ్రహ్మాసౌ ప్రిజాసర్గం కరోతి సః

నారాయణుడు అనే బ్రహ్మ, ప్రాణుల సృష్టిని నిర్వహిస్తాడు.

తయా సంమోహయేద్ విశ్వం సదేవాసురమానుషమ్

ఆమె ద్వారా దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులు ఉన్న ఈ లోకాన్ని మాయలో ముంచుతాడు.

వాసుదేవో హ్యనన్తాత్మా కేవలో నిర్గుణో హరిః

వాసుదేవుడు అనంతమైన ఆత్మ, ఒక్కడే, గుణరహితుడు, హరిదేవుడు.

వాసుదేవాత్మకం నిత్యమేతద్ విజ్ఞాయ ముచ్యతే

ఇది ఎప్పటికీ వాసుదేవుని స్వరూపమే అని తెలుసుకున్నవాడు ముక్తి పొందుతాడు.

బిభేద వాసుదేవో ఽసౌ ప్రద్యుమ్నో హరిరవ్యయః

అవినాశి అయిన హరి వాసుదేవుడు ప్రద్యుమ్నుడిగా అవతరించాడు.

అపాన్తరతమాః పూర్వం స్వేచ్ఛయా హ్యభవద్ధరిః

పూర్వకాలంలో హరి తన ఇష్టానుసారం అపాంతరతమా అయ్యాడు.

ఏకో ఽయం వేద భగవాన్ వ్యాసో నారాయణః ప్రభుః

ఈ నారాయణుడు, వ్యాసుడు, భగవంతుడు వేదాన్ని తెలిసినవాడు.

ఏతత్ సత్యం పునః సత్యమేవం జ్ఞాత్వా న ముహ్యతి

ఇది నిజం, మళ్లీ నిజమే; ఇలా తెలుసుకుంటే మాయలో పడడు.

ద్వాపరే ప్రథమే వ్యాసో మనుః స్వాయంభువో మతః

మొదటి ద్వాపరయుగంలో వ్యాసుడు, స్వాయంభువ మనువు అని భావిస్తారు.

ద్వితీయే ద్వాపరే చైవ వేదవ్యాసః ప్రజాపతిః

రెండవ ద్వాపరయుగంలో వేదవ్యాసుడు ప్రజాపతి.

సవితా పఞ్చమే వ్యాసః షష్ఠే మృత్యుః ప్రకీర్తితః

ఐదవదిలో వ్యాసుడు సవితా, ఆరోదిలో మృత్యువు అని చెబుతారు.

సారస్వతశ్చ నవమే త్రిధామా దశమే స్మృతః

తొమ్మిదవదిలో వ్యాసుడు సారస్వతుడు, పదవదిలో త్రిధామా అని గుర్తిస్తారు.

త్రయోదశే తథా ధర్మస్తరక్షుస్తు చతుర్దశే

పదమూడవదిలో ధర్ముడు, పదనాలుగవదిలో తరక్షు.

కృతఞ్జయః సప్తదశే హ్యష్టాదశే ఋతఞ్జయః

పదిహేడవదిలో కృతంజయుడు, పదెనిమిదవదిలో ఋతంజయుడు.

రాజశ్రవాశ్చైకవింశస్తస్మాచ్ఛుష్మాయణః పరః

ఇరవై ఒకటవదిలో రాజశ్రవ, ఆ తరువాత శుష్మాయణుడు.

పఞ్చవిశే తథా శక్తిః షడ్వింశే తు పరాశరః

ఇరవై ఐదవదిలో శక్తి, ఇరవై ఆరవదిలో పరాశరుడు.

పరాశరసుతో వ్యాసః కృష్ణద్వైపాయనో ఽభవత్

పరాశరుని కుమారుడైన వ్యాసుడు కృష్ణద్వైపాయనుడయ్యాడు.

పారాశర్యో మహాయోగీ కృష్ణద్వైపాయనో హరిః

పరాశరుని కుమారుడు, మహాయోగి అయిన కృష్ణద్వైపాయనుడు హరిదేవుడు.