కూర్మపురాణమ్

త్రిగుణః స్యాత్ తతో వహ్నిః స శబ్దస్పర్శరూపవాన్

తర్వాత మూడు లక్షణాలైన శబ్దం, స్పర్శ, రూపం కలిగిన అగ్ని జన్మించింది.

తస్మాచ్చతుర్గుణా ఆపో విజ్ఞేయాస్తు రసాత్మికాః

అక్కడినుంచి నాలుగు లక్షణాలు కలిగి, రుచి స్వరూపంగా ఉన్న నీరు ఏర్పడింది.

తసమాత్ పఞ్చగుణా భూమిః స్థూలా భూతేషు శబ్ద్యతే

అదే విధంగా ఐదు లక్షణాలున్న, భూతాలలో స్థూలమైన భూమి ఏర్పడింది.

పరస్పరానుప్రవేశాద్ ధారయన్తి పరస్పరమ్

ఇవి పరస్పరం కలిసిపోతూ ఒకదానికొకటి ఆధారంగా నిలిచాయి.

నాశక్నువన్ ప్రజాః స్త్రష్టుమసమాగమ్య కృత్స్నశః

ఇవి ఒక్కటిగా కలవకపోతే, సృష్టిని పూర్తిగా చేయలేకపోయాయి.

మహాదాదయో విశేషాన్తా హ్మణ్డముత్పాదయన్తి తే

మహత్తత్త్వం మొదలుకొని విశేషాలు వరకు ఇవన్నీ కలిసి బ్రహ్మాండాన్ని సృష్టించాయి.

విశేషేభ్యో ఽణ్డమభవద్ బృహత్ తదుదకేశయమ్

ఆ విశేషాల నుండి పెద్ద అండం పుట్టింది, అది నీటిలో తేలియాడింది.

ప్రాకృతే ఽణ్డే వివృత్తః స క్షేత్రజ్ఞో బ్రహ్మసంజ్ఞితః

ఆ ఆది అండంలో క్షేత్రజ్ఞుడు, బ్రహ్మ అని పిలవబడే వాడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

ఆదికర్తా స భూతానాం బ్రహ్మాగ్రే సమవర్తత

అతడే సర్వజీవులకు ఆదికర్తగా మొదట బ్రహ్మగా అవతరించాడు.

హిరణ్యగర్భం కపిలం ఛన్దోమూర్తి సనాతనమ్

అతడే హిరణ్యగర్భుడు, కపిలుడు, వేదస్వరూపుడు, శాశ్వతుడు అని పిలవబడతాడు.

గర్భోదకం సముద్రాశ్చ తస్యాసన్ పరమాత్మనః

ఆ పరమాత్మునికి గర్భజలాలు, సముద్రాలు అన్నీ చెంద belonged.

చన్ద్రాదిత్యౌ సనక్షత్రౌ సగ్రహౌ సహ వాయునా

చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, గాలి—all అతనితోనే ఉన్నాయి.

ఆపో దశగుణేనైవ తేజసా బాహ్యతో వృతాః

నీళ్లను వెలుగు పదిగుణంగా బయట నుంచి చుట్టి ఉంది.

ఆకాశేనావృతో వాయుః ఖం తు భూతాదినావృతమ్

గాలిని ఆకాశం చుట్టి ఉంది; ఆకాశాన్ని మౌలిక భూతాలు చుట్టుకున్నాయి.

ఏతే లోకా మహాత్మనః సర్వతత్త్వాభిమానినః

ఈ లోకాలు అన్నీ మహాత్ముడికి, అన్ని తత్త్వాలకు అధిపతిగా ఉన్నవాడికి చెందాయి.

ఈశ్వరా యోగధర్మాణో యే చాన్యే తత్త్వచిన్తకాః

ప్రభువులు, యోగధర్మాలు కలవారు, ఇంకా తత్వాన్ని ఆలోచించే వారు —

ఏతైరావరణైరణ్డం సప్తభిః ప్రాకృతైర్వృతమ్

ఈ ఏడుసార్లు ప్రకృతిసంబంధమైన ఆవరణలతో అండం చుట్టబడింది.

ప్రజాపతేః పరా మూర్తిరితీయం వైదికీ శ్రుతిః

ఇది సృష్టికర్తకు అత్యున్నత రూపం అని వేదశ్రుతులు తెలియజేస్తున్నాయి.

ద్వితీయం తస్య దేవస్య శరీరం పరమేష్ఠినః

ఆ పరమేశ్వరునికి రెండవ శరీరం —

తృతీయం భగవద్రూపం ప్రాహుర్వేదార్థవేదినః

వేదార్థాన్ని తెలిసిన వారు మూడవ రూపాన్ని భగవంతుని రూపమని అంటారు.

చతుర్ముఖః స భగవాన్ జగత్సృష్టౌ ప్రవర్తతే

ఆ భగవంతుడు నాలుగు ముఖాలతో సృష్టిలో ప్రవృత్తి చెందుతాడు.

సత్త్వం గుణముపాశ్రిత్య విష్ణుర్విశ్వేశ్వరః స్వయమ్

సర్వలోకాధిపతి విష్ణువు సత్యగుణాన్ని స్వీకరిస్తాడు.

తమోగుణం సమాశ్రిత్య రుద్రః సంహరతే జగత్

రుద్రుడు తమోగుణాన్ని ఆధారంగా తీసుకుని జగత్తును లయంచేస్తాడు.

ఏకధా స ద్విధా చైవ త్రిధా చ బహుధా పునః

అతడు ఒక్కటిగా, రెండుగా, మూడుగా, మరెన్నో రూపాలుగా కనిపిస్తాడు.

నానాకృతిక్రియారూపనామవన్తి స్వలీలయా

తన లీలతో అనేక రూపాలు, కర్మలు, ఆకారాలు, పేర్లు ధరించేవాడు.

సృజతే గ్రసతే చైవ వీక్షతే చ విశేషతః

అతడు సృష్టిస్తాడు, గ్రహిస్తాడు, ముఖ్యంగా అన్నింటిని గమనిస్తాడు.

గుణాత్మకత్వాత్ త్రైకాల్యే తస్మాదేకః స ఉచ్యతే

గుణాలతో కూడి మూడు కాలాల్లో ఉండే వాడైనందున, అతడిని ఒక్కటే అని అంటారు.

ఆదిత్వాదాదిదేవో ఽసౌ అజాతత్వాదజః స్మృతః

ఆదిగా ఉన్నందున ఆదిదేవుడు, జననం లేనివాడైనందున అజుడు అని పిలవబడతాడు.

దేవేషు చ మహాదేవో మాహదేవ ఇతి స్మృతః

దేవతల్లో మహాదేవుడు 'మాహదేవుడు' అని గుర్తించబడతాడు.