నృపేణ బలినా చైవ పాతాలస్వర్గవాసినా
అక్కడ పాతాళస్వర్గంలో నివసించే బలవంతుడైన రాజు ఉన్నాడు.
సితం హి వితలం ప్రోక్తం తలం చైవ సితేతరమ్
వితలాన్ని తెల్లగా, అలాగే తలాన్ని కూడా తెల్లగా చెప్పారు.
రసాతలమితి ఖ్యాతం తథాన్యైశ్చ నిషేవితమ్
రసాతలం అని ప్రసిద్ధి, అది ఇతరులు కూడా నివసించే స్థలం.
తలాతలమితి ఖ్యాతం సర్వశోభాసమన్వితమ్
తలాతలం అని పేరు, అది అన్ని రకాల వైభవంతో నిండినది.
పూర్వదేవైః సమాకీర్ణం సుతలం చ తథాపరైః
సుతలంలో పూర్వదేవతలు, ఇతర దేవతలు కూడా నివసిస్తున్నారు.
మహాన్తకాద్యైర్నాగైశ్చ ప్రహ్మాదేనాసురేణ చ
అక్కడ మహాంతకుడు వంటి గొప్ప నాగులు, ప్రహ్మాద అనే అసురుడు కూడా ఉన్నారు.
మహాజమ్భేన వీరేణ హయగ్రీవేణ వై తథా
బలవంతుడైన జంభుడు, ధైర్యవంతుడైన హయగ్రీవుడు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
తథాన్యైర్వివధైర్నాగైస్తలం చైవ సుశోభనమ్
అలాగే ఇంకొంత మంది క్రూరమైన నాగులతో ఆ లోకము అందంగా నిండిపోయింది.
పాపినస్తేషు పచ్యన్తే న తే వర్ణయితుం క్షమాః
అక్కడ పాపులు తీవ్రమైన బాధలు అనుభవిస్తున్నారు; వారి సంఖ్యను వివరించటం అసాధ్యం.
కాలాగ్నిరుద్రో యోగాత్మా నారసింహో ఽపి మాధవః
కాలాగ్ని, రుద్రుడు, యోగశక్తి, నరసింహుడు, మాధవుడు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
తదాధారమిదం సర్వం స కాలాగ్నిమపాశ్రితః
ఈ సమస్తం కాలాగ్ని రూపాన్ని ధరించిన ఆయనపై ఆధారపడి ఉంది.
విషజ్వాలామయో ఽన్తే ఽసౌ జగత్ సంహరతి స్వయమ్
చివరికి, విషపు జ్వాలలతో మండుతూ, ఆయన స్వయంగా జగత్తును అంతం చేస్తాడు.
తామసీ శాంభవీ మూర్తిః కాలో లోకప్రకాలనః
తమసైన శాంభవీ మూర్తి కాలమే, ఆ కాలమే లోకాలన్నింటిని నాశనం చేస్తుంది.
అతః పరం ప్రవక్ష్యామి భూర్లోకస్యాస్య నిర్ణయమ్
ఇప్పుడే ఈ భూలోక విశేషాలను నేను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.
కుశః క్రౌఞ్చశ్చ శాకశ్చ పుష్కరశ్చైవ సప్తమః
కుశ, క్రౌంచ, శాక, పుష్కర అనే ఏడవ ద్వీపాలు ఉన్నాయి.
ద్వీపాద్ ద్వీపో మహానుక్తః సాగరాదపి సాగరః
ప్రతి ద్వీపం గొప్పదిగా, ప్రతి సముద్రం మరింత విశాలంగా చెప్పబడింది.
దధ్యోదః క్షీరసలిలః స్వాదూదశ్చేతి సాగరాః
దధ్యుద, పాలు కలిసిన సముద్రం, తీపి నీటి సముద్రం అనే పేర్లతో సముద్రాలు ఉన్నాయి.
ద్వీపైశ్చ సప్తభిర్యుక్తా యోజనానాం సమాసతః
ఈ సముద్రాలు ఏడూ ద్వీపాలతో కలిసివున్నాయి; వీటి పరిమాణం యోజనలలో చెప్పబడింది.
తస్య మధ్యే మహామేరుర్విశ్రుతః కనకప్రభః
వాటి మధ్యలో బంగారు వర్ణంతో ప్రకాశించే మహామేరు పర్వతం ప్రసిద్ధిగా ఉంది.
ప్రవిష్టః షోడశాధస్తాద్ద్వాత్రింశన్మూర్ధ్ని విస్తృతః
అది పదహారు భాగాలు క్రిందకి, ముప్పై రెండు భాగాలు పైభాగంలో విస్తరించి ఉంది.
భూపద్మాస్యాస్య శైలో ఽసౌ కర్ణికాత్వేన సంస్థితః
భూమి పద్మాన్ని ఆధారంగా తీసుకొని, ఆ పర్వతం కర్ణికగా నిలిచివుంది.
నీలః శ్వేతశ్చ శృఙ్గీ చ ఉత్తరే వర్షపర్వతాః
నీల, శ్వేత, శృంగి అనే పర్వతాలు ఉత్తర దిక్కున పరిమితి పర్వతాలుగా ఉన్నాయి.
సహస్త్రద్వితయోచ్ఛ్రాయాస్తావద్విస్తారిణశ్చ తే
వాటి ఎత్తు రెండు వేల వరకు ఉంటుంది; అవన్నీ అంతే వెడల్పుగా కూడా ఉన్నాయి.
హరివర్షం తథైవాన్యన్మేరోర్దక్షిణతో ద్విజాః
అలాగే, మహామేరు పర్వతానికి దక్షిణంగా హరివర్షం ఉంది, ద్విజులారా.
ఉత్తరాః కురవశ్చైవ యథైతే భరతాస్తథా
ఈ భారతులు ఎలా ఉన్నారో, ఉత్తర కురులు కూడా అలాగే ఉన్నారు.
ఇలావృతం చ తన్మధ్యే తన్మధ్యే మేరురుచ్ఛ్రితః
ఆ మధ్యలో ఇలావృతం ఉంది, దాని మధ్యలో మెరు పర్వతం ఎత్తుగా నిలిచింది.
విష్కమ్భా రచితా మేరోర్యోజనాయుతముచ్ఛ్రితాః
మెరు పర్వతంపై నిర్మించిన అడ్డబల్కలు పది వేల యోజనాల ఎత్తుకు చేరుకున్నాయి.
విపులః పశ్చిమే పార్శ్వే సుపార్శ్వశ్చోత్తరే స్మృతః
పశ్చిమ వైపున విస్తారమైన విపుల పర్వతం ఉంది, ఉత్తర వైపున సుపార్శ్వం అని పిలుస్తారు.
జమ్బూద్వీపస్య సా జమ్బూర్నామహేతుర్మహర్షయః
మహర్షులారా, జంబూద్వీపానికి జంబూ అనే పేరు వచ్చిన కారణం ఇదే.
పతన్తి భూభృతః పృష్ఠే శీర్యమాణాని సర్వతః
భూమిని మోయు పర్వతంపై అన్ని వైపులా జంబూ పండ్లు పడిపడి, కుళ్లిపోతుంటాయి.