కూర్మపురాణమ్

స్థావరాఞ్జఙ్గమాంశ్చైవ యచ్చ కుల్యాదికం పయః

స్థావరజంగమజీవులు, నదుల వంటి నీళ్లు కూడా ఆయనకు చెందుతాయి.

తాసాం చతుః శతం నాడ్యో వర్షన్తే చిత్రమూర్తయః

వాటిలో నలభై నాళాలు వింతైన రూపాలతో ప్రవహిస్తాయి.

అమృతా నామ తాః సర్వా రశ్మయో వృష్టిసర్జనాః

అవి అన్నీ అమృతం అనే పేరుతో పిలవబడతాయి, అవి వర్షాన్ని కురిపిస్తాయి.

చన్ద్రాస్తా నామతః సర్వాః పీతాభాః స్యుర్గభస్తయః

అవి చంద్రకిరణాలు అన్నీ పసుపు రంగులో మెరిసిపోతుంటాయి.

శుక్రాస్తా నామతః సర్వాస్త్రివిధా ఘర్మసర్జనాః

శుక్ర కిరణాలు మూడు విధాలుగా ఉంటాయి, అవి వేడి పుట్టిస్తాయి.

అమృతేన సురాన్ సర్వాంస్త్రిభిస్త్రరింస్తర్పయత్యసౌ

అమృతంతో ఆ దేవుడు మూడు విధాలుగా అందరు దేవతలను తృప్తిపరచుతాడు.

హేమన్తే శిశిరే చైవ హిమముత్సృజతి త్రిభిః

హేమంత ఋతువులో, శిశిర కాలంలో ఆయన మూడు కిరణాలతో మంచు కురిపిస్తాడు.

చైత్రే మాసి భవేదంశో ధాతా వైశాఖతాపనః

చైత్రమాసంలో ధాత అనే కిరణం, వైశాఖంలో తాపన అనే కిరణం ప్రకాశిస్తుంది.

వివస్వాన్ శ్రావణే మాసి ప్రౌష్ఠపద్యాం భగః స్మృతః

శ్రావణ మాసంలో వివస్వాన్ అనే కిరణం, ప్రౌష్ఠపద మాసంలో భగ అనే కిరణం ఉంటాయి.

మార్గశీర్ష భవేన్మిత్రః పౌషే విష్ణుః సనాతనః

మార్గశిర మాసంలో మిత్రుడు, పౌష మాసంలో శాశ్వతుడు అయిన విష్ణువు ఉంటారు.

షడ్భిః సహస్త్రైః పూషా తు దేవోంశః సప్తభిస్తథా

పూషణుడు ఆరు వేల కిరణాలతో ఉంటాడు, అలాగే సప్తభిస్కు కూడా అంతే కిరణాలు ఉంటాయి.

వివస్వాన్ దశభిః పాతి పాత్యేకాదశభిర్భగః

వివస్వాన్ పది కిరణాలతో రక్షిస్తాడు, భగ పదకొండు కిరణాలతో రక్షణ ఇస్తాడు.

షడ్భీ రశ్మిసహస్త్రైస్తు విష్ణుస్తపతి విశ్వసృక్

విశ్వసృష్టికర్త అయిన విష్ణువు ఆరు వేల కిరణాలతో ప్రకాశిస్తాడు.

హేమన్తే తామ్రవర్ణః స్యాచ్ఛిశిరే లోహితో రవిః

హేమంత కాలంలో ఆయన తామ్రవర్ణంగా, శిశిర కాలంలో రవి ఎరుపు రంగులో కనిపిస్తాడు.

సూర్యో ఽమరత్వమమృతే త్రయం త్రిషు నియచ్ఛతి

సూర్యుడు అమరత్వాన్ని, అమృతాన్ని, మూడు విధాల లక్షణాలను మూడు మార్గాల్లో ప్రసాదిస్తాడు.

భౌమో మన్దస్తథా రాహుః కేతుమానపి చాష్టమః

భౌముడు, మందుడు, రాహువు, కేతువు కూడా ఎనిమిదవవారిగా లెక్కించబడతారు.

భ్రామ్యమాణా యథాయోగం భ్రమన్త్యనుదివాకరమ్

వారు తమ క్రమానుసారం తిరుగుతూ, సూర్యుని లేకుండా సంచరిస్తుంటారు.

యస్మాద్ వహతి తాన్ వాయుః ప్రవహస్తేన స స్మృతః

వాయువు వారిని మోసుకుపోతున్నందున దానిని ప్రవాహ అని అంటారు.

వామదక్షిణతో యుక్తా దశ తేన నిశాకరః

ఎడమ, కుడి వైపులా పది కలిసినవారు; అందువల్ల చంద్రుడు అలా పిలవబడతాడు.

హ్రాసవృద్ధీ చ విప్రేన్ద్రా ధ్రువాధారాణి సర్వదా

బ్రాహ్మణులారా, తగ్గుదల, పెరుగుదల ఇవి ఎప్పుడూ స్థిరంగా, మారకుండా ఉంటాయి.

ఆపూర్యతే పరస్యాన్తః సతతం దివసక్రమాత్

ప్రతి రోజూ, మరొకదాని లోపలి భాగం నిండి పోతూ ఉంటుంది.

ఏకేన రశ్మినా విప్రాః సుషుమ్నాఖ్యేన భాస్కరః

బ్రాహ్మణులారా, సూర్యుడు సుషుమ్న అనే ఒక కిరణంతో ప్రకాశిస్తాడు.

పౌర్ణమాస్యాం స దృశ్యేత సంపూర్ణే దివసక్రమాత్

పౌర్ణమి రోజు, అతడు పూర్తిగా కనిపిస్తాడు, ప్రతి రోజూ అలాగే ఉంటుంది.

పిబన్తి దేవతా విప్రా యతస్తే ఽమృతభోజనాః

బ్రాహ్మణులారా, దేవతలు అమృతమైన ఆహారం తింటారు కాబట్టి, వారు దానిని పానంచేస్తారు.

అపరాహ్ణే పితృగణా జఘన్యం పర్యుపాసతే

మధ్యాహ్నం తరువాత, పితృదేవతలు మిగిలిన భాగాన్ని స్వీకరిస్తారు.

సుధామృతమయీం పుణ్యాం తామన్దోరమృతాత్మికామ్

ఆ చంద్రుడు పవిత్రమైనది, అమృతస్వరూపమైనది, పుణ్యమైనది.

మాసతృప్తిమపాప్యగ్ర్యాం పితరః సన్తి నిర్వృతాః

పితృదేవతలు నెలరోజుల తృప్తిని పొందిన తరువాత సంతోషంగా ఉంటారు.

ఏవం సూర్యనిమిత్తస్య క్షయో వృద్ధిశ్చ సత్తమాః

ఇలా, మానవులలో శ్రేష్ఠులారా, సూర్యుని కారణంగా తగ్గుదల, పెరుగుదల రెండూ జరుగుతుంటాయి.

వారిజైః స్యన్దనో యుక్తస్తేనాసౌ యాతి సర్వతః

అతని రథం కమలాలతో జోడించబడి అన్ని వైపులా ప్రయాణిస్తుంది.