కూర్మపురాణమ్

స్థానం తద్ విదురాదిత్యం వేదజ్ఞా వేదవిగ్రహమ్

వేదజ్ఞులు ఆ స్థలాన్ని వేదమూర్తిగా అయిన ఆదిత్యునిగా తెలుసు.

కరోతి నియతం కాలం కాలాత్మా హ్యైశ్వరీ తనుః

కాలస్వరూపుడైన ఐశ్వర్యమయమైన ఆయన కాలాన్ని ఎల్లప్పుడూ నియమిస్తాడు.

తేషాం శ్రేష్ఠాః పునః సప్త రశ్మయో గ్రహయోనయః

వాటిలో గ్రహాలకు మూలమైన ఏడు కిరణాలు ముఖ్యమైనవిగా చెప్పబడ్డాయి.

విశ్వవ్యచాః పునశ్చాన్యః సంయద్వసురతః పరః

విశ్వవ్యచా అనే మరో కిరణం, సమ్యద్వసు అనే పరమమైనది కూడా ఉంది.

సుపుమ్నః సూర్యరశ్మిస్తు పుష్ణాతి శిశిరద్యుతిమ్

సుపుమ్న అనే సూర్యకిరణం చల్లని తేజస్సును పోషిస్తుంది.

హరికేశస్తు యః ప్రోక్తో రశ్మిర్నక్షత్రపోషకః

హరికేశ అనే కిరణం నక్షత్రాలను పోషిస్తుందని చెప్పబడింది.

విశ్వవ్యచాస్తు యో రశ్మిః శుక్రం పుష్ణాతి నిత్యదా

విశ్వవ్యచా అనే కిరణం శుక్రగ్రహాన్ని ఎప్పుడూ పోషిస్తుంది.

శనైశ్చరం ప్రపుష్ణాతి సప్తమస్తు సురాట్ తథా

ఏడవదైన సురాట్ అనే కిరణం శనిగ్రహాన్ని కూడా పోషిస్తుంది.

వర్ధన్తే వర్ధితా నిత్యం నిత్యమాప్యాయయన్తి చ

వాటిని ఎప్పుడూ పెంచుతూ, పెరిగినవిగా ఎల్లప్పుడూ పోషణనిస్తుంది.

ఆదానాన్నిత్యమాదిత్యస్తేజసాం తమసాం ప్రభుః

ఆదిత్యుడు తేజస్సు, చీకటి యొక్క ప్రభువుగా, వీటన్నింటినీ ఎప్పుడూ గ్రహిస్తాడు.

స్థావరాఞ్జఙ్గమాంశ్చైవ యచ్చ కుల్యాదికం పయః

స్థావరజంగమజీవులు, నదుల వంటి నీళ్లు కూడా ఆయనకు చెందుతాయి.

తాసాం చతుః శతం నాడ్యో వర్షన్తే చిత్రమూర్తయః

వాటిలో నలభై నాళాలు వింతైన రూపాలతో ప్రవహిస్తాయి.

అమృతా నామ తాః సర్వా రశ్మయో వృష్టిసర్జనాః

అవి అన్నీ అమృతం అనే పేరుతో పిలవబడతాయి, అవి వర్షాన్ని కురిపిస్తాయి.

చన్ద్రాస్తా నామతః సర్వాః పీతాభాః స్యుర్గభస్తయః

అవి చంద్రకిరణాలు అన్నీ పసుపు రంగులో మెరిసిపోతుంటాయి.

శుక్రాస్తా నామతః సర్వాస్త్రివిధా ఘర్మసర్జనాః

శుక్ర కిరణాలు మూడు విధాలుగా ఉంటాయి, అవి వేడి పుట్టిస్తాయి.

అమృతేన సురాన్ సర్వాంస్త్రిభిస్త్రరింస్తర్పయత్యసౌ

అమృతంతో ఆ దేవుడు మూడు విధాలుగా అందరు దేవతలను తృప్తిపరచుతాడు.

హేమన్తే శిశిరే చైవ హిమముత్సృజతి త్రిభిః

హేమంత ఋతువులో, శిశిర కాలంలో ఆయన మూడు కిరణాలతో మంచు కురిపిస్తాడు.

చైత్రే మాసి భవేదంశో ధాతా వైశాఖతాపనః

చైత్రమాసంలో ధాత అనే కిరణం, వైశాఖంలో తాపన అనే కిరణం ప్రకాశిస్తుంది.

వివస్వాన్ శ్రావణే మాసి ప్రౌష్ఠపద్యాం భగః స్మృతః

శ్రావణ మాసంలో వివస్వాన్ అనే కిరణం, ప్రౌష్ఠపద మాసంలో భగ అనే కిరణం ఉంటాయి.

మార్గశీర్ష భవేన్మిత్రః పౌషే విష్ణుః సనాతనః

మార్గశిర మాసంలో మిత్రుడు, పౌష మాసంలో శాశ్వతుడు అయిన విష్ణువు ఉంటారు.

షడ్భిః సహస్త్రైః పూషా తు దేవోంశః సప్తభిస్తథా

పూషణుడు ఆరు వేల కిరణాలతో ఉంటాడు, అలాగే సప్తభిస్కు కూడా అంతే కిరణాలు ఉంటాయి.

వివస్వాన్ దశభిః పాతి పాత్యేకాదశభిర్భగః

వివస్వాన్ పది కిరణాలతో రక్షిస్తాడు, భగ పదకొండు కిరణాలతో రక్షణ ఇస్తాడు.

షడ్భీ రశ్మిసహస్త్రైస్తు విష్ణుస్తపతి విశ్వసృక్

విశ్వసృష్టికర్త అయిన విష్ణువు ఆరు వేల కిరణాలతో ప్రకాశిస్తాడు.

హేమన్తే తామ్రవర్ణః స్యాచ్ఛిశిరే లోహితో రవిః

హేమంత కాలంలో ఆయన తామ్రవర్ణంగా, శిశిర కాలంలో రవి ఎరుపు రంగులో కనిపిస్తాడు.

సూర్యో ఽమరత్వమమృతే త్రయం త్రిషు నియచ్ఛతి

సూర్యుడు అమరత్వాన్ని, అమృతాన్ని, మూడు విధాల లక్షణాలను మూడు మార్గాల్లో ప్రసాదిస్తాడు.

భౌమో మన్దస్తథా రాహుః కేతుమానపి చాష్టమః

భౌముడు, మందుడు, రాహువు, కేతువు కూడా ఎనిమిదవవారిగా లెక్కించబడతారు.

భ్రామ్యమాణా యథాయోగం భ్రమన్త్యనుదివాకరమ్

వారు తమ క్రమానుసారం తిరుగుతూ, సూర్యుని లేకుండా సంచరిస్తుంటారు.

యస్మాద్ వహతి తాన్ వాయుః ప్రవహస్తేన స స్మృతః

వాయువు వారిని మోసుకుపోతున్నందున దానిని ప్రవాహ అని అంటారు.

వామదక్షిణతో యుక్తా దశ తేన నిశాకరః

ఎడమ, కుడి వైపులా పది కలిసినవారు; అందువల్ల చంద్రుడు అలా పిలవబడతాడు.