కూర్మపురాణమ్

వానప్రస్థాశ్రమం గత్వా తపస్తేపే యథావిధి

వానప్రస్థాశ్రమానికి వెళ్లి, నియమానుసారం తపస్సు చేశాడు.

జ్ఞానయోగరతో భూత్వా మహాపాశుపతో ఽభవత్

జ్ఞానయోగంలో నిమగ్నమై, ఆయన గొప్ప పశుపతి భక్తుడయ్యాడు.

సుమతేస్తైజసస్తస్మాదిన్ద్రిద్యుమ్నో వ్యజాయత

ఆ ప్రకాశవంతమైన సుమతి నుండి ఇంద్రద్యూమ్నుడు జన్మించాడు.

ప్రతిహర్తేతి విఖ్యాత ఉత్పన్నస్తస్య చాత్మజః

ఆయన కుమారుడు ప్రతిహర్తగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.

పృథుస్తతస్తతో రక్తో రక్తస్యాపి గయః సుతః

ఆయన నుండి పృథువు, పృథువునుండి రక్తుడు, రక్తుని కుమారుడిగా గయుడు జన్మించాడు.

తస్య పుత్రో మహావీర్యో ధీమాంస్తస్మాదజాయత

ఆయనకు మహా బలశాలి, తెలివైన కుమారుడు జన్మించాడు.

త్వష్టా త్వష్టుశ్చ విరజో రజస్తస్యాప్యభూత్ సుతః

త్వష్టకు కుమారుడిగా త్వష్టుడు, రాజసునికి కుమారుడిగా విరజుడు జన్మించాడు.

తేషాం ప్రధానో బలవాన్ విశ్వజ్యోతిరితి స్మృతః

వారిలో ప్రధానుడు, అత్యంత బలవంతుడు విశ్వజ్యోతిరని పిలవబడతాడు.

అసూత పుత్రం ధర్మజ్ఞం మహాబాహుమరిన్దమమ్

ఆయన ధర్మాన్ని తెలిసిన, బలమైన భుజాలు కలిగిన, శత్రువులను జయించే కుమారుణ్ని పొందాడు.

ఏషాం వంశప్రసూతైశ్చ భుక్తేయం పృథివీ పురా

ఈ వంశంలో పుట్టినవారు పురాతన కాలంలో ఈ భూమిని పాలించారు.

త్రైలోక్యస్యాస్య మానం వో న శక్యం విస్తరేణ తు

ఈ మూడు లోకాల పరిమాణాన్ని పూర్తిగా వివరించడం సాధ్యం కాదు.

జనస్తపశ్చ సత్యం చ లోకాస్త్వణ్డోద్భవా మతాః

జనలోకము, తపోలోకము, సత్యలోకము అన్నీ అండం నుండి ఉద్భవించాయని భావిస్తారు.

తావద్ భూర్లోక ఆఖ్యాతః పురాణే ద్విజపుఙ్గవాః

ఇంతవరకు భూర్లోకాన్ని పురాణంలో వివరించాను, ద్విజశ్రేష్ఠులారా.

భువర్లోకో ఽపి తావాన్స్యాన్మణ్డలాద్ భాస్కరస్య తు

భువర్లొకమూ సూర్యుని వలయానికి సమానమైన పరిమాణంలో ఉంటుంది.

స్వర్లోకః స సమాఖ్యాతస్తత్ర వాయోస్తు నేమయః

స్వర్లొకమూ అలాగే వివరించబడింది; అక్కడ వాయువు spokes ఉన్నాయి.

సంవహో వివహశ్చాథ తదూర్ధ్వం స్యాత్ పరావహః

అక్కడ సంవహ, వివహ అనే వాయువులు ఉండి, వాటి పైన పరావహ వాయువు ఉంటుంది.

భూమేర్యోజనలక్షే తు భానోర్వై మణ్డలం స్థితమ్

భూమి నుండి లక్ష యోజనల దూరంలో సూర్యుని వలయం ఉంది.

నక్షత్రమణ్డలం కృత్స్నం తల్లక్షేణ ప్రకాశతే

అంతే దూరంలో మొత్తం నక్షత్రాల వలయం ప్రకాశిస్తుంది.

తావత్ప్రమాణభాగే తు బుధస్యాప్యుశనాః స్థితః

అంతే పరిమాణంలో బుధుడు, ఉశనుడు కూడా స్థితి చెందారు.

లక్షద్వయేన భౌమస్య స్థితో దేవపురోహితః

భూమి నుండి రెండు లక్షల యోజనాల దూరంలో దేవతల పురోహితుడు నిలిచివుంటాడు.

సప్తర్షిమణ్డలం తస్మాల్లక్షమాత్రే ప్రికాశతే

అక్కడినుంచి లక్ష యోజనాల దూరంలో సప్తర్షుల వలయం కనిపిస్తుంది.

తత్ర ధర్మః స భగవాన్ విష్ణుర్నారాయణః స్థితః

అక్కడ ధర్మస్వరూపుడైన భగవంతుడు విష్ణువు, నారాయణుడు నిలిచి ఉంటాడు.

త్రిగుణస్తస్య విస్తారో మణ్డలస్య ప్రమాణతః

ఆ వలయానికి పరిమాణం మూడు రెట్లు విస్తరించి ఉంటుంది.

తుల్యస్తయోస్తు స్వర్భానుర్భూత్వాధస్తాత్ ప్రసర్పతి

ఆ రెండింటికీ సమానంగా స్వర్భాను క్రిందికి కదులుతూ ఉంటాడు.

స్వర్భానోస్తు వృహత్ స్థానం తృతీయం యత్ తమోమయమ్

స్వర్భానువు ఉన్న మూడవ స్థానం పెద్దదిగా, చీకటితో నిండినదిగా చెప్పబడింది.

భార్గవాత్ పాదహీనస్తు విజ్ఞేయో వై బృహస్పతిః

భార్గవుని కంటే అడుగు దూరం క్రింద బృహస్పతి ఉంటాడని తెలుసుకోవాలి.

విస్తారాన్మణ్డలాచ్చైవ పాదహీనస్తయోర్బుధః

విస్థారంలోను వలయంలోను ఆ ఇద్దరికి అడుగు దూరం తక్కువగా బుధుడు ఉంటాడు.

బుధేన తాని తుల్యాని విస్తారాన్మణ్డలాత్ తథా

బుధునివల్ల ఆ విస్తారాలు, వలయాలు కూడా సమానంగా ఉంటాయి.

శతాని పఞ్చ చత్వారి త్రీణి ద్వే చైవ యోజనే

అక్కడ అయిదు వందలు, నాలుగు వందలు, మూడు వందలు, రెండు వందల యోజనాలు ఉంటాయి.