కూర్మపురాణమ్

వర్ణాశ్రమవిభాగేన స్వధర్మో ముక్తయే ద్విజాః

వర్ణాశ్రమ విభాగంతో ప్రతి ఒక్కరి ధర్మమే ముక్తికి దారి తీస్తుంది, ద్విజులారా.

అగ్నీధ్రస్య ద్విజశ్రేష్ఠాస్తన్నామాని నిబోధత

ద్విజులలో శ్రేష్ఠులారా, అగ్నీధ్రుని కుమారుల పేర్లు వినండి.

రమ్యో హిరణ్వాంశ్చ కురుర్భద్రాశ్వః కేతుమాహలకః

రమ్యుడు, హిరణ్వాను, కురు, భద్రాశ్వుడు, కేతుమాలుడు, హలకుడు.

విభజ్య నవధా తేభ్యో యథాన్యాయం దదౌ పునః

వారిని తొమ్మిది భాగాలుగా విడగొట్టి, యథావిధిగా వారికి అప్పగించాడు.

హేమకూటం తతో వర్షం దదౌ కింపురుషాయ తు

తర్వాత హేమకూట అనే భూమిని కింపురుషునికి ఇచ్చాడు.

ఇలావృతాయ ప్రదదౌ మేరుమధ్యమిలావృతమ్

మెరు మధ్యంలోని ఇలావృతాన్ని ఇలావృతునికి ఇచ్చాడు.

శ్వేతం యదుత్తరం వర్షం పిత్రా దత్తం హిరణ్వతే

ఉత్తరదిశలోని శ్వేత అనే దేశాన్ని తండ్రి హిరణ్వతునికి ఇచ్చాడు.

గన్ధమాదనవర్షం తు కేతుమాలాయ దత్తవాన్

గంధమాదన దేశాన్ని కేతుమాలునికి ఇచ్చాడు.

సంసారకష్టతాం జ్ఞాత్వా తపస్తేపే వనం గతః

సంసారంలో ఉన్న కష్టాలను తెలుసుకుని, అరణ్యంలోకి వెళ్లి తపస్సు చేశాడు.

తస్యర్షభో ఽభవత్ పుత్రో మరుదేవ్యాం మహాద్యుతిః

మరుదేవిలో జన్మించిన మహాతేజస్వి ఋషభుడు అతనికి కుమారుడిగా పుట్టాడు.

వానప్రస్థాశ్రమం గత్వా తపస్తేపే యథావిధి

వానప్రస్థాశ్రమానికి వెళ్లి, నియమానుసారం తపస్సు చేశాడు.

జ్ఞానయోగరతో భూత్వా మహాపాశుపతో ఽభవత్

జ్ఞానయోగంలో నిమగ్నమై, ఆయన గొప్ప పశుపతి భక్తుడయ్యాడు.

సుమతేస్తైజసస్తస్మాదిన్ద్రిద్యుమ్నో వ్యజాయత

ఆ ప్రకాశవంతమైన సుమతి నుండి ఇంద్రద్యూమ్నుడు జన్మించాడు.

ప్రతిహర్తేతి విఖ్యాత ఉత్పన్నస్తస్య చాత్మజః

ఆయన కుమారుడు ప్రతిహర్తగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.

పృథుస్తతస్తతో రక్తో రక్తస్యాపి గయః సుతః

ఆయన నుండి పృథువు, పృథువునుండి రక్తుడు, రక్తుని కుమారుడిగా గయుడు జన్మించాడు.

తస్య పుత్రో మహావీర్యో ధీమాంస్తస్మాదజాయత

ఆయనకు మహా బలశాలి, తెలివైన కుమారుడు జన్మించాడు.

త్వష్టా త్వష్టుశ్చ విరజో రజస్తస్యాప్యభూత్ సుతః

త్వష్టకు కుమారుడిగా త్వష్టుడు, రాజసునికి కుమారుడిగా విరజుడు జన్మించాడు.

తేషాం ప్రధానో బలవాన్ విశ్వజ్యోతిరితి స్మృతః

వారిలో ప్రధానుడు, అత్యంత బలవంతుడు విశ్వజ్యోతిరని పిలవబడతాడు.

అసూత పుత్రం ధర్మజ్ఞం మహాబాహుమరిన్దమమ్

ఆయన ధర్మాన్ని తెలిసిన, బలమైన భుజాలు కలిగిన, శత్రువులను జయించే కుమారుణ్ని పొందాడు.

ఏషాం వంశప్రసూతైశ్చ భుక్తేయం పృథివీ పురా

ఈ వంశంలో పుట్టినవారు పురాతన కాలంలో ఈ భూమిని పాలించారు.

త్రైలోక్యస్యాస్య మానం వో న శక్యం విస్తరేణ తు

ఈ మూడు లోకాల పరిమాణాన్ని పూర్తిగా వివరించడం సాధ్యం కాదు.

జనస్తపశ్చ సత్యం చ లోకాస్త్వణ్డోద్భవా మతాః

జనలోకము, తపోలోకము, సత్యలోకము అన్నీ అండం నుండి ఉద్భవించాయని భావిస్తారు.

తావద్ భూర్లోక ఆఖ్యాతః పురాణే ద్విజపుఙ్గవాః

ఇంతవరకు భూర్లోకాన్ని పురాణంలో వివరించాను, ద్విజశ్రేష్ఠులారా.

భువర్లోకో ఽపి తావాన్స్యాన్మణ్డలాద్ భాస్కరస్య తు

భువర్లొకమూ సూర్యుని వలయానికి సమానమైన పరిమాణంలో ఉంటుంది.

స్వర్లోకః స సమాఖ్యాతస్తత్ర వాయోస్తు నేమయః

స్వర్లొకమూ అలాగే వివరించబడింది; అక్కడ వాయువు spokes ఉన్నాయి.

సంవహో వివహశ్చాథ తదూర్ధ్వం స్యాత్ పరావహః

అక్కడ సంవహ, వివహ అనే వాయువులు ఉండి, వాటి పైన పరావహ వాయువు ఉంటుంది.

భూమేర్యోజనలక్షే తు భానోర్వై మణ్డలం స్థితమ్

భూమి నుండి లక్ష యోజనల దూరంలో సూర్యుని వలయం ఉంది.

నక్షత్రమణ్డలం కృత్స్నం తల్లక్షేణ ప్రకాశతే

అంతే దూరంలో మొత్తం నక్షత్రాల వలయం ప్రకాశిస్తుంది.

తావత్ప్రమాణభాగే తు బుధస్యాప్యుశనాః స్థితః

అంతే పరిమాణంలో బుధుడు, ఉశనుడు కూడా స్థితి చెందారు.