కూర్మపురాణమ్

కర్మణామేతదప్యాహుః బ్రహ్మార్పణమనుత్తమమ్

కర్మలు కూడా ఈ అత్యుత్తమ బ్రహ్మార్పణమే అని అంటారు.

క్రియతే విదుషా కర్మ తద్భవేదపి మోక్షదమ్

పండితుడు చేసే పనులు కూడా విముక్తిని కలిగించగలవు.

అకృత్వా ఫలసంన్యాసం బధ్యతే తత్ఫలేన తు

పనుల ఫలితాలు వదలకపోతే, వాటి బంధనంలోనే మనిషి పడిపోతాడు.

అవిద్వానపి కుర్వోత కర్మాప్నోత్యచిరాత్ పదమ్

అజ్ఞానుడు అయినా పనులు చేస్తే, త్వరగా పరమపదాన్ని పొందుతాడు.

మనః ప్రసాదమన్వేతి బ్రహ్మ విజ్ఞాయతే తతః

మనస్సు ప్రశాంతమవుతుంది, ఆ తరువాత పరబ్రహ్మం తెలిసిపోతుంది.

జ్ఞానం చ కర్మసహితం జాయతే దోషవర్జితమ్

జ్ఞానం, పనులతో కలసి, లోపం లేకుండా కలుగుతుంది.

కర్మాణీశ్వరతుష్ట్యర్థం కుర్యాన్నైష్కర్మ్యమాప్నుయాత్

ఈశ్వరుని సంతృప్తికోసం పనులు చేస్తే, నిష్కామత్వాన్ని పొందుతాడు.

ఏకాకీ నిర్మమః శాన్తో జీవన్నేవ విముచ్యతే

ఒంటరిగా, స్వార్థం లేకుండా, శాంతిగా ఉండేవాడు బ్రతికుండగానే విముక్తి పొందుతాడు.

నిత్యానన్దం నిరాభాసం తస్మిన్నేవ లయం వ్రజేత్

శాశ్వతమైన ఆనందంలో, రూపం లేని స్థితిలో లీనమవుతాడు.

తృప్తయే పరమేశస్య తత్ పదం యాతి శాశ్వతమ్

పరమేశ్వరుని సంతృప్తికోసం, ఆ శాశ్వత పదాన్ని పొందుతాడు.

న హ్యేతత్ సమతిక్రమ్య సిద్ధిం విన్దతి మానవః

ఇలా చేయకుండా మానవుడు సిద్ధిని పొందలేడు.

నమస్కృత్య హృషీకేశం పునర్వచనమబ్రువన్

హృషీకేశునికి నమస్కరించి, వారు మళ్లీ ఇలా అన్నారు.

ఇదానీం శ్రోతుమిచ్ఛామో యథా సంభవతే జగత్

ఇప్పుడు ఈ లోకం ఎలా ఏర్పడిందో వినాలని మేము కోరుకుంటున్నాము.

నియన్తా కశ్చ సర్వేషాం వదస్వ పురుషోత్తమ

అందరికీ నియంత్రకుడు ఎవరో చెప్పు, ఓ పురుషోత్తమా.

ప్రాహ గమ్భీరయా వాచా భూతానాం ప్రభవాప్యయౌ

ఆయన గంభీరమైన స్వరంతో భూతాల ఉద్భవం, లయాన్ని వివరించారు.

అనన్తశ్చాప్రమేయశ్చ నియన్తా విశ్వతోముఖః

ఆయన అనంతుడు, కొలవలేని వాడు, నియంత్రకుడు, అన్ని దిక్కులనూ చూస్తున్నవాడు.

ప్రధానం ప్రకృతిశ్చేతి యదాహుస్తత్త్వచిన్తకాః

తత్త్వాన్ని ఆలోచించే వారు ప్రథానం, ప్రకృతిని అంటారు.

అజరం ధ్రువమక్షయ్యం నిత్యం స్వాత్మన్యవస్థితమ్

అది వృద్ధాప్యం లేని, స్థిరమైన, నశించని, ఎప్పుడూ తనలోనే ఉండే స్వరూపం.

విగ్రహః సర్వభూతానామాత్మనాధిష్ఠితం మహత్

అన్ని భూతాల మహత్తర స్వరూపం ఆత్మలోనే స్థిరంగా ఉంటుంది.

అసాంప్రతమవిజ్ఞేయం బ్రహ్మాగ్రే సమవర్తత

కాలానికి ముందుగా, కనిపించని బ్రహ్మ ఆది కాలంలో ఉద్భవించింది.

ప్రాకృతః ప్రలయో జ్ఞేయో యావద్ విశ్వసముద్భవః

ప్రాకృత ప్రళయం అనేది, ఈ సృష్టి ఉద్భవించేవరకు కొనసాగుతుందని తెలుసుకోవాలి.

అహర్న విద్యతే తస్య న రాత్రిర్హ్యుపచారతః

ఆ స్థితిలో పగలు లేదు, రాత్రి కూడా లేదు.

సర్వభూతమయో ఽవ్యక్తో హ్యన్తర్యామీశ్వరః పరః

అవ్యక్తమైనది, అన్నీ జీవుల్లో వ్యాపించి, అంతర్యామి పరమేశ్వరుడిగా ఉంటుంది.

క్షోభయామాస యోగేన పరేణ పరమేశ్వరః

పరమేశ్వరుడు తన పరమయోగంతో దానిని కదిలించాడు.

అనుప్రవిష్టః క్షోభాయ తథాసౌ యోగమూర్తిమాన్

ఆయన యోగమూర్తిగా దానిలో ప్రవేశించి కదలిక కలిగించాడు.

స సంకోచవికాసాభ్యాం ప్రధానత్వే ఽపి చ స్థితః

ఆయన ప్రధాన స్థితిలో, సంకోచం, వికాసం ద్వారా నిలిచాడు.

ప్రాదురాసీన్మహద్ బీజం ప్రధానపురుషాత్మకమ్

అక్కడ నుంచి ప్రధానపురుష స్వరూపమైన మహద్బీజం ప్రబలింది.

ప్రజ్ఞాధృతిః స్మృతిః సంవిదేతస్మాదితి తత్ స్మృతమ్

అదే నుంచి జ్ఞానం, స్థిరత, స్మృతి, చైతన్యం ఉద్భవించాయని చెబుతారు.

త్రివిధో ఽయమహఙ్కారో మహతః సంబభూవ హ

మహత్త్వం నుంచి మూడు విధాల అహంకారం పుట్టింది.