కూర్మపురాణమ్

హిరణ్యగర్భం గోప్రేక్ష్యం తీర్థం చైవ వృషధ్వజమ్

హిరణ్యగర్భం, గోప్రేక్ష్యం, వృషధ్వజం అనే తీర్థాలు కూడా ఉన్నాయి.

త్రిలోచనం మహాతీర్థం లోలార్కం చోత్తరాహ్వయమ్

త్రిలోచనం అనే మహాతీర్థం, లోలార్కం అనే ఉత్తరంగా పిలవబడే తీర్థం ఉన్నాయి.

శుక్రేశ్వరం మహాపుణ్యమానన్దపురముత్తమమ్

శుక్రేశ్వరం అనే మహాపుణ్యమైనది, ఆనందపురం అనే ఉత్తమమైనది ఉన్నాయి.

న శక్యం విస్తరాద్ వక్తుం తీర్థసంఖ్యా ద్విజాత్తమాః

ద్విజోత్తములారా, అక్కడ ఉన్న తీర్థాల సంఖ్యను పూర్తిగా వివరించడం సాధ్యం కాదు.

ఉపోష్య తత్ర తత్రాసౌ పారాశర్యో మహామునిః

అక్కడ ఆ మహాముని పారాశర్యుడు ఉపవాసం ఆచరించాడు.

జగామ పునరేవాపి యత్ర విశ్వేశ్వరః శివః

తర్వాత అతడు మళ్లీ విశ్వేశ్వరుడైన శివుడు ఉన్న స్థలానికి వెళ్లాడు.

ఉవాచ శిష్యాన్ ధర్మాత్మా స్వాన్ దేశాన్ గన్తుమర్హథా

ఆ ధర్మాత్ముడు తన శిష్యులకు ఇలా అన్నాడు: 'మీరు మీ స్వదేశాలకు వెళ్లాలి.'

వాసం చ తత్ర నియతో వారాణస్యాం చకార సః

అతడు నియమంగా వారాణసిలో నివాసం చేశాడు.

భైక్షాహారో విశుద్ధాత్మా బ్రహ్మచర్యపరాయణః

అతడు భిక్షతో జీవించేవాడు, మనస్సు శుద్ధిగా ఉండేది, బ్రహ్మచర్యంలో నిబద్ధుడై ఉండేవాడు.

భ్రమమాణేన భిక్షా తు నైవ లబ్ధా ద్విజోత్తమాః

అతడు తిరుగుతూ ఉండగా, బ్రాహ్మణులారా, భిక్ష మాత్రం దొరకలేదు.

విఘ్నం సృజామి సర్వేషాం యేన సిద్ధిర్విహీయతే

నేను అందరికీ ఒక అడ్డంకిని సృష్టిస్తాను, దానివల్ల వారి కార్యసిద్ధి కుదరదు.

ప్రాదురాసీత్ స్వయం ప్రీత్యా వేషం కృత్వా తు మానుషమ్

ఆమె ప్రేమతో, తానే మానవ రూపం ధరించి ప్రత్యక్షమైంది.

గృహాణ భిక్షాం మత్తస్త్వముక్త్వైవం ప్రదదౌ శివా

“నా దగ్గర నుంచి భిక్ష తీసుకో” అని శివా చెప్పి భిక్షను ఇచ్చింది.

ఇహ క్షేత్రే న వస్తవ్యం కృతఘ్నో ఽసి త్వయా సదా

ఈ స్థలంలో నివసించకూడదు; నువ్వు ఎప్పుడూ కృతఘ్నుడివి.

ఉవాచ ప్రణతో భూత్వా స్తుత్వా చ ప్రవరైః స్తవైః

అతడు నమస్కరించి, ఉత్తమమైన స్తోత్రాలతో ఆమెను స్తుతిస్తూ మాట్లాడాడు.

ఏవమస్త్విత్యనుజ్ఞాయ దేవీ చాన్తరధీయత

“అలా జరగనీ” అని అనుమతి ఇచ్చి, దేవి అంతర్ధానమైంది.

జ్ఞాత్వా క్షేత్రగుణాన్ సర్వాన్ స్థితస్తస్యాథ పార్శ్వతః

ఆ స్థలంలోని అన్ని గుణాలు తెలుసుకొని, అతడు ఆమె పక్కన ఉండిపోయాడు.

తస్మాత్ సర్వప్రయత్నేన వారాణస్యాం వసేన్నరః

కాబట్టి, వారం ప్రయత్నంతో మనిషి వారాణసిలో నివసించాలి.

శ్రావయేద్ వా ద్విజాన్ శాన్తాన్ సో ఽపియాతిపరాఙ్గతిమ్

లేకపోతే, శాంతమైన బ్రాహ్మణులకు ఇది వినిపించాలి; అప్పుడు అతడికీ పరమగతి లభిస్తుంది.

నదీనాం చైవ తీరేషు దేవతాయతనేషు చ

నదీ తీరాల్లో, దేవాలయాల్లో,

జపేదీశం నమస్కృత్య స యాతి పరమాం గతిమ్

ప్రభువుని నమస్కరించి ఆయన నామాన్ని జపిస్తే, అతడు పరమ గతి పొందుతాడు.

ఇదానీం తు ప్రయాగస్య మాహాత్మ్యం బ్రూహి సువ్రత

ఇప్పుడు ప్రయాగ మహిమను చెప్పు, ఓ సువ్రతా.

ఇదానీం కథయాస్మాకం సూత సర్వార్థవిద్ భవాన్

ఇప్పుడు మాకు చెప్పు, ఓ సూతా, నీవు అన్నీ తెలిసినవాడివి.

ప్రయాగస్య చ మాహాత్మ్యం యత్ర దేవః పితామహః

ప్రయాగ మహిమను చెప్పు, అక్కడ దేవుడు అయిన పితామహుడు ఉన్నాడు.

యథా యుధిష్ఠిరాయైతత్ తద్వక్ష్యే భవతామహమ్

యుదిష్ఠిరునికి చెప్పిన విధంగా, నేను కూడా మీకు చెప్పుతాను.

శోకేన మహాతావిష్టా ముమోహ స యుధిష్ఠిరః

యుదిష్ఠిరుడు గొప్ప శోకంతో మునిగి, అపస్మారంలో పడ్డాడు.

సంప్రాప్తో హాస్తినపురం రాజద్వారే స తిష్ఠతి

అతడు హస్తినాపురానికి చేరుకుని, రాజద్వారంలో నిలబడ్డాడు.

మార్కణ్డేయో ద్రష్టుమిచ్ఛంస్త్వామాస్తే ద్వార్యసౌ మునిః

మార్కండేయుడు, ఆ మహర్షి, నిన్ను చూడాలని ఆశతో ద్వారంలో ఎదురుచూస్తున్నాడు.

స్వాగతం తే మహాప్రాజ్ఞ స్వాగతం తే మహామునే

నీకు స్వాగతం మహాపండితుడా, నీకు స్వాగతం మహర్షీ.