కూర్మపురాణమ్

త్రియాయుషం చ భక్తానాం త్రయాణాం విధిపూర్వకమ్

మూడు దేవతల భక్తులకు నియమానుసారం మూడు రెట్లు ఆయుష్షు లభిస్తుంది.

శాన్తో దాన్తో జితక్రోధో వర్ణాశ్రమవిధానవిత్

శాంతుడు, దమించుకున్నవాడు, కోపాన్ని జయించినవాడు, వర్ణాశ్రమ నియమాలను తెలిసినవాడు—

తేషాం సంస్థానమచలం సో ఽచిరాదధిగచ్ఛతి

వాడు త్వరగా వారి అచలమైన స్థితిని పొందుతాడు.

ఇదానీం క్రమమస్మాకమాశ్రమాణాం వద ప్రభో

ప్రభూ, ఇప్పుడు మా ఆశ్రమాల క్రమాన్ని మాకు చెప్పండి.

క్రమేణైవాశ్రమాః ప్రోక్తాః కారణాదన్యథా భవేత్

ఆశ్రమాలు క్రమంగా అనుసరించాలి; లేకపోతే, ఏదైనా కారణంతో వేరుగా ఉండవచ్చు.

ప్రవ్రజేద్ బ్రహ్మచర్యాత్ తు యదిచ్ఛేత్ పరమాం గతిమ్

బ్రహ్మచర్యం పూర్తయ్యాక, ఎవరైనా పరమ గతి కోరితే సంయాసాన్ని స్వీకరించవచ్చు.

యజేదుత్పాదయేత్ పుత్రాన్ విరక్తో యది సంన్యసేత్

యజ్ఞాలు చేయాలి లేదా సంతానం పొందాలి; వేరేలా, విరక్తి కలిగి ఉంటే సంయాసం తీసుకోవచ్చు.

నగార్హస్థ్యం గృహీత్యక్త్వా సంన్యసేద్ బుద్ధిమాన్ ద్విజః

బుద్ధిమంతుడైన ద్విజుడు గృహస్థాశ్రమాన్ని విడిచిపెట్టి సంయాసం స్వీకరించవచ్చు.

తత్రైవ సంన్యసేద్ విద్వాననిష్ట్వాపి ద్విజోత్తమః

అక్కడే, విధిగా కర్మలు చేయకపోయినా, పండితుడైన ఉత్తమ ద్విజుడు సంయాసం తీసుకోవచ్చు.

తపస్తప్త్వా తపోయోగాద్ విరక్తః సంన్యసేద్ యది

తపస్సు చేసి, తపస్సు వల్ల విరక్తి కలిగితే, సంయాసం స్వీకరించవచ్చు.

న సంన్యాసీ వనం చాథ బ్రహ్మాచర్యం న సాధకః

కేవలం అడవికి వెళ్లినవాడు సంయాసి కాడు; అలాగే బ్రహ్మచర్యం పాటించినవాడు సాధకుడు కాడు.

ప్రవ్రజేత గృహీ విద్వాన్ వనాద్ వా శ్రుతిచోదనాత్

పండితుడైన గృహస్థుడు లేదా వనవాసి, శాస్త్ర ఆజ్ఞ ప్రకారం సంయాసం తీసుకోవాలి.

అన్ధః పఙ్గుర్దరిద్రో వా విరక్తః సంన్యసేద్ ద్విజః

అంధుడు, లంగడు లేదా పేదవాడైనా, విరక్తి ఉన్న ద్విజుడు సంయాసం స్వీకరించవచ్చు.

పతత్యేవావిరక్తో యః సంన్యాసం కర్తుమిచ్ఛతి

విరక్తి లేకుండా సంయాసం కోరేవాడు తప్పక పతించిపోతాడు.

శ్రద్ధావనాశ్రమే యుక్తః సో ఽమృతత్వాయ కల్పతే

శ్రద్ధతో తన ఆశ్రమంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడు అమృతత్వానికి యోగ్యుడు.

స్వధర్మపాలకో నిత్యం సో ఽమృతత్వాయ కల్పతే

తన స్వధర్మాన్ని ఎప్పుడూ రక్షించేవాడు అమృతత్వానికి యోగ్యుడు.

ప్రసన్నేనైవ మనసా కుర్వాణో యాతి తత్పదమ్

ప్రసన్నమైన మనసుతో కార్యాలు చేయువాడు ఆ పరమ పదాన్ని పొందుతాడు.

బ్రహ్మైవ దీయతే చేతి బ్రహ్మార్పణమిదం పరమ్

బ్రహ్మమే సమర్పించబడుతుంది; ఈ పరమ సమర్పణ బ్రహ్మకు చెందింది.

ఏతద్ బ్రహ్మార్పణం ప్రోక్తమృషిభిః తత్త్వదర్శిభిః

ఈ బ్రహ్మార్పణాన్ని తత్త్వాన్ని గ్రహించిన ఋషులు ప్రకటించారు.

కరోతి సతతం బుద్ధ్యా బ్రహ్మార్పణమిదం పరమ్

ఎప్పుడూ జ్ఞానంతో కార్యాలు చేయువాడు ఈ పరమ బ్రహ్మార్పణాన్ని చేస్తాడు.

కర్మణామేతదప్యాహుః బ్రహ్మార్పణమనుత్తమమ్

కర్మలు కూడా ఈ అత్యుత్తమ బ్రహ్మార్పణమే అని అంటారు.

క్రియతే విదుషా కర్మ తద్భవేదపి మోక్షదమ్

పండితుడు చేసే పనులు కూడా విముక్తిని కలిగించగలవు.

అకృత్వా ఫలసంన్యాసం బధ్యతే తత్ఫలేన తు

పనుల ఫలితాలు వదలకపోతే, వాటి బంధనంలోనే మనిషి పడిపోతాడు.

అవిద్వానపి కుర్వోత కర్మాప్నోత్యచిరాత్ పదమ్

అజ్ఞానుడు అయినా పనులు చేస్తే, త్వరగా పరమపదాన్ని పొందుతాడు.

మనః ప్రసాదమన్వేతి బ్రహ్మ విజ్ఞాయతే తతః

మనస్సు ప్రశాంతమవుతుంది, ఆ తరువాత పరబ్రహ్మం తెలిసిపోతుంది.

జ్ఞానం చ కర్మసహితం జాయతే దోషవర్జితమ్

జ్ఞానం, పనులతో కలసి, లోపం లేకుండా కలుగుతుంది.

కర్మాణీశ్వరతుష్ట్యర్థం కుర్యాన్నైష్కర్మ్యమాప్నుయాత్

ఈశ్వరుని సంతృప్తికోసం పనులు చేస్తే, నిష్కామత్వాన్ని పొందుతాడు.

ఏకాకీ నిర్మమః శాన్తో జీవన్నేవ విముచ్యతే

ఒంటరిగా, స్వార్థం లేకుండా, శాంతిగా ఉండేవాడు బ్రతికుండగానే విముక్తి పొందుతాడు.

నిత్యానన్దం నిరాభాసం తస్మిన్నేవ లయం వ్రజేత్

శాశ్వతమైన ఆనందంలో, రూపం లేని స్థితిలో లీనమవుతాడు.