కూర్మపురాణమ్

కో హ్యన్యస్తత్త్వతో రుద్రం వేత్తి తం పరమేశ్వరమ్

ఈ లోకంలో మరొకరు నిజంగా రుద్రుని, ఆ పరమేశ్వరుని తత్వాన్ని తెలుసు కాగలరా?

పారాశర్యం మహాత్మానం యోగినం విష్ణుమవ్యయమ్

పారాశర్యుడైన మహాత్ముడికి, యోగికి, అవినాశి విష్ణువుకు—

ప్రేణేముస్తం మహాత్మానం వ్యాసం సత్యవతీసుతమ్

మేము ఆ మహాత్ముడైన వ్యాసునికి, సత్యవతీ కుమారుడికి నమస్కరిస్తున్నాము.

కిమకార్షోన్మహాబుద్ధిః శ్రోతుం కౌతూహలం హి నః

ఆ మహాపండితుడు ఏమి చేసాడో మాకు వినాలని ఉంది, ఎందుకంటే మాకు ఆసక్తి కలిగింది.

పూజయామాస జాహ్నవ్యాం దేవం విశ్వేశ్వరం శివమ్

ఆయన గంగా తీరంలో విశ్వేశ్వరుడైన శివుడిని పూజించాడు.

పూజయాఞ్చక్రిరే వ్యాసం మునయో మునిపుఙ్గవమ్

మహర్షులు అందరూ మునులలో శ్రేష్ఠుడైన వ్యాసుడిని పూజతో సత్కరించారు.

మహాదేవాశ్రయాః పుణ్యా మోక్షధర్మాన్ సనాతనాన్

మహాదేవుడిని ఆశ్రయించిన ఆ పుణ్యాత్ములు, ముక్తి మార్గమైన శాశ్వత ధర్మాలను అనుసరించారు.

మాహాత్మ్యం దేవదేవస్య ధర్మాన్ వేదనిదర్శితాన్

దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన దేవుని మహిమను, వేదాలలో చెప్పిన ధర్మాలను వారు తెలుసుకున్నారు.

పృష్టవాన్ జైమినిర్వ్యాసం గూఢమర్థం సనాతనమ్

జైమినీ, వ్యాసుని దగ్గరికి వెళ్లి, లోతైన శాశ్వతార్థాన్ని అడిగాడు.

న విద్యతే హ్యవిదితం భవతా పరమర్షిణా

ఓ పరమమహర్షీ! మీకు తెలియని విషయం ఏదీ లేదు.

అన్యే సాంఖ్యం తథా యోగం తపస్త్వన్యే మహర్షయః

కొంతమంది మహర్షులు సాంఖ్యాన్ని, యోగాన్ని అనుసరిస్తారు; మరికొందరు తపస్సు చేస్తారు.

అహింసాం సత్యమప్యన్యే సంన్యాసమపరే విదుః

ఇంకొందరు అహింస, సత్యాన్ని తెలుసుకుంటారు; మరికొందరు సంయాసాన్ని గ్రహిస్తారు.

తీర్థయాత్రాం తథా కేచిదన్యే చేన్ద్రియనిగ్రహమ్

కొంతమంది తీర్థయాత్రలు చేస్తారు; ఇంకొందరు ఇంద్రియ నియమాన్ని పాటిస్తారు.

యది వా విద్యతే ఽప్యన్యద్ గుహ్యం తద్వక్తుమర్హసి

ఇంకా ఏదైనా రహస్యమైనది ఉంటే, దయచేసి మీరు చెప్పాలి.

ప్రాహ గమ్భీరయా వాచా ప్రణమ్య వృషకేతనమ్

వృషధ్వజుడికి నమస్కరించి, లోతైన మాటలతో ఆయన మాట్లాడాడు.

వక్ష్యే గుహ్యతమాద్ గుహ్యం శ్రుణ్వన్త్వన్యే మహర్షయః

నేను అత్యంత రహస్యమైన విషయాన్ని చెప్పబోతున్నాను; మిగతా మహర్షులు వినండి.

గూఢమప్రాజ్ఞవిద్విష్టం సేవితం సూక్ష్మదర్శిభిః

అది అజ్ఞానులకు తెలియదు, సూక్ష్మదృష్టి కలవారు మాత్రమే ఆరాధిస్తారు.

న వేదవిద్విషు శుభం జ్ఞాననానాం జ్ఞానముత్తమమ్

వేదాలు తెలియని వారికి, అనేక జ్ఞానాలలో శ్రేష్ఠమైన జ్ఞానం కూడా శుభం కలిగించదు.

దేవాసనగతా దేవీ మహాదేవమపృచ్ఛత

దేవతల మధ్య కూర్చున్న దేవి, మహాదేవుడిని ప్రశ్నించింది.

కథం త్వాం పురుషో దేవమచిరాదేవ పశ్యతి

ఓ దేవా! ఒక మనిషి తక్కువ సమయంలో మిమ్మల్ని ఎలా దర్శించగలడు?

ఆయాసబహులా లోకే యాని చాన్యాని శఙ్కర

ఓ శంకరా! ఈ లోకంలో ఇంకా ఏయే కష్టమైన పనులు ఉన్నాయి?

దృశ్యో హి భగవాన్ సూక్ష్మః సర్వేషామథ దేహినామ్

ప్రభువు ఎంతో సూక్ష్మంగా ఉన్నా, అన్ని జీవులు ఆయనను చూడగలుగుతారు.

హితాయ సర్వభక్తానాం బ్రూహి కామాఙ్గనాశన

అన్ని భక్తుల మేలు కోసం, కామాన్ని నశింపజేసేవాడా, నీవు చెప్పు.

వక్ష్యే తవ యథా తత్త్వం యదుక్తం పరమర్షిభిః

పరమ ఋషులు చెప్పిన యథార్థాన్ని నీకు నేను వివరంగా చెబుతాను.

సర్వేషామేవ భూతానాం సంసారార్ణవతారిణీ

అది అన్ని ప్రాణులకు సంసార సముద్రాన్ని దాటి పోవడానికి సహాయపడుతుంది.

నివసన్తి మహాత్మానః పరం నియమమాస్థితాః

అత్యున్నత నియమంలో స్థిరమైన మహాత్ములు అక్కడ నివసిస్తారు.

జ్ఞానానాముత్తమం జ్ఞానమవిముక్తం పరం మమ

అన్ని జ్ఞానాలలో, నాశించని పరమ జ్ఞానం నాదే, అది అత్యుత్తమం.

శ్మశానసంస్థితాన్యేవ దివ్యభూమిగతాని చ

శ్మశానంలో నివసించేవారు లేదా దివ్య లోకానికి చేరినవారు మాత్రమే దాన్ని గ్రహించగలరు.

అయుక్తాస్తన్న పశ్యన్తి యుక్తాః పశ్యన్తి చేతసా

మనస్సును నియంత్రించని వారు దాన్ని చూడలేరు; నియమంతో ఉన్నవారు మాత్రం గ్రహిస్తారు.