కూర్మపురాణమ్

సర్వజ్ఞం సర్వకర్తారం స్క్షాద్ విష్ణుం వ్యవస్థితమ్

అతడు తన ముందే ఉన్న, అన్నీ తెలిసినవాడైన, సర్వసృష్టికర్త అయిన విష్ణువును గుర్తించాడు.

కరాభ్యాం సుశుభాభ్యాం చ సంస్పృశ్య ప్రణతం మునిః

ఆ ముని తన అందమైన చేతులతో, నమస్కరించిన వాడిని తాకాడు.

త్రైలోక్యే శఙ్కరే నూనం భక్తః పరపురఞ్జయ

శత్రు పట్టణాలను జయించినవాడా, మూడు లోకాల్లో శంకరుడే అందరి భక్తికి పాత్రుడు.

ప్రత్యక్షమేవ సర్వేశం రుద్రం సర్వజగద్గురుమ్

అతడు ప్రత్యక్షంగా సర్వేశ్వరుడైన రుద్రుని, జగత్తుకు గురువైన వాడిని చూశాడు.

స్వయమేవ హృషీకేశః ప్రీత్యోవాచ సనాతనః

తర్వాత హృషీకేశుడు, శాశ్వతుడైన వాడు, సంతోషంగా మాట్లాడాడు.

వ్రజస్వ పరయా భక్త్యా శరణ్యం శరణం శివమ్

నీవు పరమ భక్తితో శరణు కోరినవారందరికీ ఆశ్రయమైన శివుని దగ్గరకు వెళ్ళు.

జగామ శఙ్కరపురీం సమారాధయితుం భవమ్

అతడు భవుడిని ఆరాధించేందుకు శంకరుని నగరానికి వెళ్లాడు.

సంత్యజ్య సర్వకర్మాణి తద్భక్తిపరమో ఽభవత్

అతడు అన్ని పనులను వదిలిపెట్టి, ఆ భక్తిలో పూర్తిగా లీనమయ్యాడు.

ముక్త్వా సత్యవతీసూనుం కృష్ణం వా దేవకీసుతమ్

సత్యవతీ కుమారుడిని లేదా దేవకీ కుమారుడైన కృష్ణుణ్ని వదిలిపెట్టి—

పారాశర్యాయ మునయే వ్యాసాయామితతేజసే

పారాశర్యుడైన మునికి, అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న వ్యాసునికి—

కో హ్యన్యస్తత్త్వతో రుద్రం వేత్తి తం పరమేశ్వరమ్

ఈ లోకంలో మరొకరు నిజంగా రుద్రుని, ఆ పరమేశ్వరుని తత్వాన్ని తెలుసు కాగలరా?

పారాశర్యం మహాత్మానం యోగినం విష్ణుమవ్యయమ్

పారాశర్యుడైన మహాత్ముడికి, యోగికి, అవినాశి విష్ణువుకు—

ప్రేణేముస్తం మహాత్మానం వ్యాసం సత్యవతీసుతమ్

మేము ఆ మహాత్ముడైన వ్యాసునికి, సత్యవతీ కుమారుడికి నమస్కరిస్తున్నాము.

కిమకార్షోన్మహాబుద్ధిః శ్రోతుం కౌతూహలం హి నః

ఆ మహాపండితుడు ఏమి చేసాడో మాకు వినాలని ఉంది, ఎందుకంటే మాకు ఆసక్తి కలిగింది.

పూజయామాస జాహ్నవ్యాం దేవం విశ్వేశ్వరం శివమ్

ఆయన గంగా తీరంలో విశ్వేశ్వరుడైన శివుడిని పూజించాడు.

పూజయాఞ్చక్రిరే వ్యాసం మునయో మునిపుఙ్గవమ్

మహర్షులు అందరూ మునులలో శ్రేష్ఠుడైన వ్యాసుడిని పూజతో సత్కరించారు.

మహాదేవాశ్రయాః పుణ్యా మోక్షధర్మాన్ సనాతనాన్

మహాదేవుడిని ఆశ్రయించిన ఆ పుణ్యాత్ములు, ముక్తి మార్గమైన శాశ్వత ధర్మాలను అనుసరించారు.

మాహాత్మ్యం దేవదేవస్య ధర్మాన్ వేదనిదర్శితాన్

దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన దేవుని మహిమను, వేదాలలో చెప్పిన ధర్మాలను వారు తెలుసుకున్నారు.

పృష్టవాన్ జైమినిర్వ్యాసం గూఢమర్థం సనాతనమ్

జైమినీ, వ్యాసుని దగ్గరికి వెళ్లి, లోతైన శాశ్వతార్థాన్ని అడిగాడు.

న విద్యతే హ్యవిదితం భవతా పరమర్షిణా

ఓ పరమమహర్షీ! మీకు తెలియని విషయం ఏదీ లేదు.

అన్యే సాంఖ్యం తథా యోగం తపస్త్వన్యే మహర్షయః

కొంతమంది మహర్షులు సాంఖ్యాన్ని, యోగాన్ని అనుసరిస్తారు; మరికొందరు తపస్సు చేస్తారు.

అహింసాం సత్యమప్యన్యే సంన్యాసమపరే విదుః

ఇంకొందరు అహింస, సత్యాన్ని తెలుసుకుంటారు; మరికొందరు సంయాసాన్ని గ్రహిస్తారు.

తీర్థయాత్రాం తథా కేచిదన్యే చేన్ద్రియనిగ్రహమ్

కొంతమంది తీర్థయాత్రలు చేస్తారు; ఇంకొందరు ఇంద్రియ నియమాన్ని పాటిస్తారు.

యది వా విద్యతే ఽప్యన్యద్ గుహ్యం తద్వక్తుమర్హసి

ఇంకా ఏదైనా రహస్యమైనది ఉంటే, దయచేసి మీరు చెప్పాలి.

ప్రాహ గమ్భీరయా వాచా ప్రణమ్య వృషకేతనమ్

వృషధ్వజుడికి నమస్కరించి, లోతైన మాటలతో ఆయన మాట్లాడాడు.

వక్ష్యే గుహ్యతమాద్ గుహ్యం శ్రుణ్వన్త్వన్యే మహర్షయః

నేను అత్యంత రహస్యమైన విషయాన్ని చెప్పబోతున్నాను; మిగతా మహర్షులు వినండి.

గూఢమప్రాజ్ఞవిద్విష్టం సేవితం సూక్ష్మదర్శిభిః

అది అజ్ఞానులకు తెలియదు, సూక్ష్మదృష్టి కలవారు మాత్రమే ఆరాధిస్తారు.

న వేదవిద్విషు శుభం జ్ఞాననానాం జ్ఞానముత్తమమ్

వేదాలు తెలియని వారికి, అనేక జ్ఞానాలలో శ్రేష్ఠమైన జ్ఞానం కూడా శుభం కలిగించదు.

దేవాసనగతా దేవీ మహాదేవమపృచ్ఛత

దేవతల మధ్య కూర్చున్న దేవి, మహాదేవుడిని ప్రశ్నించింది.