కూర్మపురాణమ్

కుటుమ్బభరణే యత్తః సాధకో ఽసౌ గృహీ భవేత్

ఇంటిని పోషించడంలో నిమగ్నంగా ఉన్న సాధకుడు గృహస్థుడు అవుతాడు.

ఏకాకీ యస్తు విచరేదుదాసీనః స మౌక్షికః

ఒక్కడే తిరుగుతూ, ఏమీ పట్టించుకోని వాడు మోక్షాన్ని కోరువాడిగా పిలవబడతాడు.

స్వాధ్యాయే చైవ నిరతో వనస్థస్తాపసో మతః

అడవిలో స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నంగా ఉండేవాడు తపస్విగా భావించబడతాడు.

సాంన్యాసికః స విజ్ఞేయో వానప్రస్థాశ్రమే స్థితః

అడవిలో నివసించే వాడు త్యాగిగా తెలుసుకోవాలి.

జ్ఞానాయ వర్తతే భిక్షుః ప్రోచ్యతే పారమేష్ఠికః

జ్ఞానాన్ని అన్వేషించే భిక్షువు పరమత్యాగిగా పిలవబడతాడు.

సమ్యగ్ దర్శనసంపన్నః స యోగీ భిక్షురుచ్యతే

సరైన దృష్టి కలిగిన వాడు యోగి, భిక్షువు అని పిలవబడతాడు.

కర్మసన్యాసినః కేచిత్ త్రివిధాః పరామేష్ఠికాః

కొంతమంది కర్మాన్ని త్యజించిన వారు మూడు విధాలుగా పరమత్యాగులుగా పిలవబడతారు.

తృతీయోత్యాశ్రమీ ప్రోక్తీ యోగముత్తమమాస్థితః

అత్యుత్తమ యోగంలో స్థిరమైన వాడు మూడవ, చివరి ఆశ్రమంలో ఉన్నవాడిగా చెప్పబడతాడు.

తృతీయే చాన్తిమా ప్రోక్తా భావనా పారమేశ్వరీ

మూడవ ఆశ్రమంలో పరమమైన భావన చివరిదిగా చెప్పబడింది.

సర్వేషు వేదశాస్త్రేషు పఞ్చమో నోపపద్యతే

అన్ని వేదశాస్త్రాల్లో ఐదవ ఆశ్రమం ఎక్కడా చెప్పబడలేదు.

దక్షాదీన్ ప్రాహ విశ్వాత్మా సృజధ్వం వివిధాః ప్రజాః

విశ్వాత్ముడు దక్షుడు మొదలైనవారికి, 'వివిధ ప్రాణులను సృష్టించండి' అని చెప్పాడు.

అసృజన్త ప్రజాః సర్వా దేవమానుషపూర్వికాః

వారు దేవతలు, మనుష్యులు మొదలైన అన్ని ప్రాణులను సృష్టించారు.

అహం వై పాలయామీదం సంహరిష్యతి శూలభృత్

ఈ లోకాన్ని నేను రక్షిస్తున్నాను; త్రిశూలధారి దాన్ని లయ చేస్తాడు.

రజః సత్త్వతమోయోగాత్ పరస్య పరమాత్మనః

రజస్సు, సత్త్వం, తమస్సు కలిసినప్పుడు పరమాత్ముడు ప్రబవిస్తాడు.

అన్యోన్యం ప్రణతాశ్చైవ లీలయా పరమేశ్వరాః

పరమేశ్వరులు ఒకరిని ఒకరు నమస్కరించి, లీలగా కలిసిపోతారు.

తిస్త్రస్తు భావనా రుద్రే వర్తన్తే సతతం ద్విజాః

ఓ ద్విజులారా, రుద్రుని లో మూడు విధాల ధ్యానాలు ఎప్పుడూ ఉంటాయి.

ద్వితీయా బ్రహ్మణః ప్రోక్తా దేవస్యాక్షరభావనా

ద్వితీయమైనది బ్రహ్మదేవుని అవినాశి తత్వాన్ని ధ్యానించడమని చెప్పబడింది.

విభజ్యస్వేచ్ఛయాత్మానం సో ఽన్యర్యామీశ్వరః స్థితః

ఆ పరమేశ్వరుడు తన ఇష్టానుసారం తనను తానే విభజించుకొని, ఇతరుల అంతర్యామిగా నిలిచాడు.

పురుషః పరతో ఽవ్యక్తాద్ బ్రహ్మత్వం సముపాగమత్

అవ్యక్తాన్ని దాటి ఉన్న పరపురుషుడు బ్రహ్మత్వాన్ని పొందాడు.

ఏకస్యైవ స్మృతాస్తిస్త్రస్తనూః కార్యవశాత్ ప్రభోః

ఒకే పరమేశ్వరునికి కార్యసిద్ధార్థం కోసం మూడు శరీరాలు ఉన్నాయని స్మరించబడింది.

యదీచ్ఛేదచిరాత్ స్థానం యత్తన్మోక్షాఖ్యమవ్యయమ్

ఎవరైనా త్వరగా అవినాశి అయిన మోక్షస్థానాన్ని కోరుకుంటే—

పూజయేద్ భావయుక్తేన యావజ్జీవం ప్రతిజ్ఞయా

వారు జీవితాంతం భక్తితో, ప్రతిజ్ఞతో ఆరాధన చేయాలి.

ఆశ్రమో వైష్ణవో బ్రాహ్మో హరాశ్రమ ఇతి త్రయః

వైష్ణవాశ్రమం, బ్రాహ్మాశ్రమం, హరాశ్రమం అనే మూడు ఆశ్రమాలు ఉన్నాయి.

ధ్యాయేదథార్చయేదేతాన్ బ్రహ్మవిద్యాపరాయణః

బ్రహ్మవిద్యలో నిష్ఠ కలిగినవాడు వీటిని ధ్యానించి, పూజించాలి.

సితేన భస్మనా కార్యం లలాటే తు త్రిపుణ్డ్రకమ్

తలపై తెల్ల బస్మంతో త్రిపుండ్రం వేసుకోవాలి.

ధారయేత్ సర్వదా శూలం లలాటే గన్ధవారిభిః

తలపై సువాసన గల నీటితో శూలాన్ని ఎప్పుడూ ధరించాలి.

తేషాం లలాటే తిలకం ధారణీయం తు సర్వదా

వారి లలాటంపై తిలకం ఎప్పుడూ ధరించాలి.

ఉపర్యధో భావయోగాత్ త్రిపుణ్డ్రస్య తు ధారణాత్

పైకీ కిందకీ ధ్యానం చేయడం, త్రిపుండ్రాన్ని ధరించడం వల్ల—

ధృతం త్రిశూలధరణాద్ భవత్యేవ న సంశయః

శూలాన్ని ధరించడంవల్ల అది తప్పక సిద్ధిస్తుంది—ఇందులో సందేహం లేదు.