కూర్మపురాణమ్

ఏవం సాధనసాధ్యత్వం చాతుర్విధ్యే ప్రదర్శితమ్

ఇలా, సాధనాలు మరియు వాటి ఫలితాలు నలుగురి విధంగా వివరించబడ్డాయి.

మాహాత్మ్యం చానుతిష్ఠేత స చానన్త్యాయ కల్పతే

ఈ మహిమను ఆచరించినవాడు కూడా నిత్యమైన ఫలితాన్ని పొందుతాడు.

ధర్మాత్ సంజాయతే సర్వమిత్యాహుర్బ్రహ్మవాదినః

ప్రపంచంలో ఉన్న ప్రతిదీ ధర్మం నుంచే ఉద్భవించిందని బ్రహ్మవేత్తలు అంటారు.

అనాదినిధనా శక్తిః సైషా బ్రాహ్మీ ద్విజోత్తమాః

ఈ శక్తి ఆదియంతరహితమైనది, బ్రాహ్మీ శక్తి అని, ఉత్తమ ద్విజులారా!

తస్మాజ్జ్ఞానేన సహితం కర్మయోగం సమాచరేత్

కాబట్టి జ్ఞానంతో కూడిన కర్మయోగాన్ని ఆచరించాలి.

జ్ఞానపూర్వం నివృత్తం స్యాత్ ప్రవృత్తం యదతో ఽన్యథా

జ్ఞానం ముందు ఉండేది విరక్తి, లేకపోతే అది కేవలం కర్మలో ప్రవృత్తి మాత్రమే.

తస్మాన్నివృత్తం సంసేవ్యమన్యథా సంసరేత్ పునః

అందువల్ల విరక్తిని ఆశ్రయించాలి, లేకపోతే మళ్ళీ జన్మించాల్సి వస్తుంది.

ఆర్జవం చానసూయా చ తీర్థానుసరణం తథా

నేరస్థితి, అసూయ లేకపోవడం, పవిత్ర క్షేత్రాలకు యాత్ర చేయడం—

దేవతాభ్యర్చనం పూజా బ్రాహ్మణానాం విశేషతః

దేవతలను పూజించడం, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులను గౌరవించడం—

సామాసికమిమం ధర్మం చాతుర్వర్ణ్యే ఽబ్రవీన్మనుః

ఈ సంక్షిప్త ధర్మాన్ని నాలుగు వర్ణులకు మనువు ప్రకటించాడు.

స్థానమైన్ద్రం క్షత్రియాణాం సంగ్రామేష్వపలాయినామ్

యుద్ధంలో పారిపోని క్షత్రియులకు ఇంద్రుని స్థానం లభిస్తుంది.

గాన్ధర్వం శూద్రజాతీనాం పరిచారేణ వర్తతామ్

శూద్రులకు సేవ ద్వారా గాంధర్వ లోకం లభిస్తుంది.

స్మృతం తేషాం తు యత్స్థానం తదేవ గురువాసినామ్

వారు ఉండవలసిన స్థానం గురువుతో నివసించే వారి స్థానం అని చెప్పబడింది.

ప్రాజాపత్యం గృహస్థానాం స్థానముక్తం స్వయంభువా

గృహస్థులకు ప్రాజాపత్య స్థానం అని స్వయంభువు ప్రకటించాడు.

హైరణ్యగర్భం తత్ స్థానం యస్మాన్నావర్తతే పునః

ఆ స్థానం హిరణ్యగర్భ స్థానం, అక్కడి నుండి తిరిగి రాకూడదు.

ఆనన్దమైశ్వరం ధామ సా కాష్ఠా సా పరాగతిః

ఆనందమయం, ఐశ్వర్యమయం అయిన ఆ ధామమే పరమ స్థితి, అత్యున్నత గమ్యం.

చత్వారో హ్యాశ్రమాః ప్రోక్తా యోగినామేక ఉచ్యతే

నాలుగు ఆశ్రమాలు చెప్పబడ్డాయి, కానీ యోగులకు ఒక్కటే ఆశ్రమం అంటారు.

య ఆస్తే నిశ్చలో యోగీ స సంన్యాసీ న పఞ్చమః

ఏ యోగి కదలకుండా కూర్చుంటాడో, అతడే త్యాగి. ఐదవ స్థితి లేదు.

బ్రహ్మచార్యుపకుర్వాణో నైష్ఠికో బ్రహ్మతత్పరః

బ్రహ్మచర్య వ్రతాన్ని ఆచరించే వాడు, అది తాత్కాలికమైనదైనా, జీవితాంతమైనదైనా, బ్రహ్మస్వరూపంలో నిశ్చలంగా ఉంటాడు.

ఉపకుర్వాణకో జ్ఞేయో నైష్ఠికో మరణాన్తికః

తాత్కాలిక బ్రహ్మచారి తాత్కాలికుడే. జీవితాంత బ్రహ్మచారి మరణం వరకు బ్రహ్మచర్యంలో ఉంటాడు.

కుటుమ్బభరణే యత్తః సాధకో ఽసౌ గృహీ భవేత్

ఇంటిని పోషించడంలో నిమగ్నంగా ఉన్న సాధకుడు గృహస్థుడు అవుతాడు.

ఏకాకీ యస్తు విచరేదుదాసీనః స మౌక్షికః

ఒక్కడే తిరుగుతూ, ఏమీ పట్టించుకోని వాడు మోక్షాన్ని కోరువాడిగా పిలవబడతాడు.

స్వాధ్యాయే చైవ నిరతో వనస్థస్తాపసో మతః

అడవిలో స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నంగా ఉండేవాడు తపస్విగా భావించబడతాడు.

సాంన్యాసికః స విజ్ఞేయో వానప్రస్థాశ్రమే స్థితః

అడవిలో నివసించే వాడు త్యాగిగా తెలుసుకోవాలి.

జ్ఞానాయ వర్తతే భిక్షుః ప్రోచ్యతే పారమేష్ఠికః

జ్ఞానాన్ని అన్వేషించే భిక్షువు పరమత్యాగిగా పిలవబడతాడు.

సమ్యగ్ దర్శనసంపన్నః స యోగీ భిక్షురుచ్యతే

సరైన దృష్టి కలిగిన వాడు యోగి, భిక్షువు అని పిలవబడతాడు.

కర్మసన్యాసినః కేచిత్ త్రివిధాః పరామేష్ఠికాః

కొంతమంది కర్మాన్ని త్యజించిన వారు మూడు విధాలుగా పరమత్యాగులుగా పిలవబడతారు.

తృతీయోత్యాశ్రమీ ప్రోక్తీ యోగముత్తమమాస్థితః

అత్యుత్తమ యోగంలో స్థిరమైన వాడు మూడవ, చివరి ఆశ్రమంలో ఉన్నవాడిగా చెప్పబడతాడు.

తృతీయే చాన్తిమా ప్రోక్తా భావనా పారమేశ్వరీ

మూడవ ఆశ్రమంలో పరమమైన భావన చివరిదిగా చెప్పబడింది.