కూర్మపురాణమ్

ప్రోచుః సంహారకృద్ రుద్రః పూజనీయో ముముక్షుభిః

వారు ఇలా అన్నారు: సంహారం చేసే రుద్రుడు, మోక్షాన్ని కోరేవారు పూజించాలి.

తమోగుణం సమాశ్రిత్య కల్పాన్తే సంహరేత్ ప్రభుః

కాలాంతంలో ప్రభువు తమోగుణాన్ని ఆశ్రయించి లయ చేస్తాడు.

సంహరేద్ విద్యయా సర్వం సంసారం శూలభృత్ తయా

శూలాన్ని ధరించినవాడు జ్ఞానంతో ఈ సంసారాన్ని అంతం చేస్తాడు.

సత్త్వేన ముచ్యతే జన్తుః సత్త్వాత్మా భగవాన్ హరిః

సత్త్వగుణంతో జీవి విముక్తి పొందుతాడు; భగవంతుడు హరి సత్త్వస్వరూపుడు.

మోచయేత్ సత్త్వసంయుక్తః పూజయేశం తతో హరమ్

సత్త్వగుణంతో మోక్షం కలిగిస్తాడు; అందుకే ప్రభువు హరుడిని పూజించాలి.

స్వధర్మో ముక్తయే పన్థా నాన్యో మునిభిరష్యతే

తన ధర్మమే మోక్షానికి మార్గం; మునులు వేరే దాన్ని అంగీకరించరు.

ఆరాధనం పరో ధర్మో పురారేరమితౌజసః

అపారమైన శక్తిగల పురాతనుడిని పూజించడం పరమధర్మం.

యదర్జునో ఽస్మజ్జనకః స్వధర్మం కృతవానితి

అర్జునుడు, మన పూర్వజుడు, తన ధర్మాన్ని నిర్వర్తించాడు.

ప్రమాణమృషయో హ్యత్ర బ్రూయుస్తే యత్ తథైవ తత్

ఈ విషయంలో ఋషులే ప్రమాణం; వారు చెప్పింది నిజమే.

గత్వా సర్వే సుసంరబ్ధాః సప్తర్షోణాం తదాశ్రమమ్

అందరూ ఉత్సాహంతో సప్తర్షుల ఆశ్రమానికి వెళ్లారు.

యా యస్యాభిమతా పుంసః సా హి తస్యైవ దేవతా

ప్రతి మనిషికి ఇష్టమైన దేవతే అతని దేవత.

విశేషాత్ సర్వదా నాయం నియమో హ్యన్యథా నృపాః

ఈ నియమం ఎప్పుడూ తప్పనిసరిగా ఉండదు రాజులారా, కొన్ని సందర్భాల్లో వేరుగా ఉండవచ్చు.

విప్రాణామగ్నిరాదిత్యో బ్రహ్మా చైవ పినాకధృక్

బ్రాహ్మణులకు అగ్ని, ఆదిత్యుడు, బ్రహ్మా, పినాకాన్ని ధరించిన శివుడు అని చెప్పబడింది.

గన్ధర్వాణాం తథా సోమో యక్షాణామపి కథ్యతే

గంధర్వులకు సోముడు, యక్షులకు కూడా అదే అని చెప్పబడింది.

రక్షసాం శఙ్కరో రుద్రః కింనరాణాం చ పార్వతీ

రాక్షసులకు శంకరుడు, రుద్రుడు, కిన్నరులకు పార్వతీ దేవి అని చెప్పబడింది.

మనూనాం స్యాదుమా దేవీ తథా విష్ణుః సభాస్కరః

మనువులకు ఉమా దేవి, అలాగే విష్ణువు భాస్కరుడితో కలిసి అని చెప్పబడింది.

వైఖానసానామర్కః స్యాద్ యతీనాం చ మహేశ్వరః

వైఖానసులకు సూర్యుడు, యతులకు మహేశ్వరుడు అని చెప్పబడింది.

సర్వేషాం భగవాన్ బ్రహ్మా దేవదేవః ప్రజాపతిః

అందరికీ భగవాన్ బ్రహ్మా, దేవతల దేవుడు, ప్రజాపతి అని చెప్పబడింది.

తస్మాజ్జయధ్వజో నూనం విష్ణ్వారాధనమర్హతి

కాబట్టి జయధ్వజుడు నిజంగా విష్ణువు ఆరాధనకు యోగ్యుడు.

పాలయాఞ్చక్రిరే పృథ్వీం జిత్వా సర్వరిపూన్ రణే

యుద్ధంలో అన్ని శత్రువులను జయించి, వారు భూమిని పాలించారు.

భీషణః సర్వసత్త్వానాం పురీం తేషాం సమాయయౌ

అన్ని జీవులకు భయంకరుడైన వాడు వారి నగరానికి వచ్చాడు.

శూలమాదాయ సూర్యాభం నాదయన్ వై దిశో దశ

సూర్యుని వలె ప్రకాశించే శూలాన్ని పట్టుకుని, పది దిక్కులను నాదంతో నిండజేశాడు.

తత్యజుర్జోవితం త్వన్యే దుద్రువుర్భయవిహ్వలాః

కొంతమంది ప్రాణాలు విడిచారు, మరికొందరు భయంతో పరుగెత్తారు.

యుయుధుర్దానవం శక్తిగిరికూటాసిముద్గరైః

దానవులు శక్తులు, కొండచొప్పుళ్లు, ఖడ్గాలు, ముద్గరాలతో యుద్ధం చేశారు.

వారయామాస ఘోరాత్మా కల్పాన్తే భైరవో యథా

భయంకరమైన ఆత్మవంతుడు వారిని ఆపాడు, కల్పాంతంలో భైరవుడు ఆపినట్లు.

యుద్ధాయ కృతసంరమ్భా విదేహం త్వభిదుద్రువుః

యుద్ధానికి సిద్ధమై, వారు దేహరహితునిపై దూకారు.

ప్రాజాపత్యం తథా కృష్ణో వాయవ్యం ధృష్ణ ఏవ చ

కృష్ణుడు ప్రాజాపత్య, వాయవ్యాస్త్రాలను ప్రయోగించాడు, ధృష్ణుడూ అలాగే చేశాడు.

భఞ్జయామాస శూలేన తాన్యస్త్రాణి స దానవః

ఆ దానవుడు తన శూలంతో ఆ ఆయుధాలను ఛిద్రం చేశాడు.

స్పృష్ట్వా మన్త్రేణ తరసా చిక్షేప న ననాద చ

మంత్రంతో, వేగంతో వాటిని తాకి విసిరాడు, కానీ అరవలేదు.