కూర్మపురాణమ్

కృతాస్త్రా బలినః శూరా ధర్మాత్మానో నమస్వినః

వారు ఆయుధాలలో నిపుణులు, బలవంతులు, ధైర్యవంతులు, ధర్మపరులు, వినయంతో ఉండేవారు.

జయధ్వజశ్చ బలవాన్ నారాయణపరో నృపః

జయధ్వజుడు బలమైన రాజు, నారాయణునికి భక్తిగా ఉండేవాడు.

రుద్రభక్తా మహాత్మానః పూజయన్తి స్మ శఙ్కరమ్

ఈ మహాత్ములు రుద్రునికి భక్తులు, శంకరుని పూజించేవారు.

జగామ శరణం విష్ణుం దైవతం ధర్మతత్పరః

ధర్మానికి నిబద్ధుడైన వాడు విష్ణువుని ఆశ్రయించాడు.

ఈశ్వరారాధనరతః పితాస్మాకమభూదితి

ప్రభువును భక్తిగా పూజిస్తూ, మా తండ్రిగా మారాడు.

విష్ణోరంశేన సంభూతా రాజానో యన్మహీతలే

ఈ భూమిపై ఉన్న రాజులు విష్ణువు భాగంగా పుట్టారు.

పూజనీయో యతో విష్ణుః పాలకో జగతో హరిః

విష్ణువు, జగత్తును రక్షించే హరి, పూజించదగినవాడు.

తిస్త్రస్తు మూర్తయః ప్రోక్తాః సృష్టిస్థిత్యన్తహేతవః

సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణమైన మూడు రూపాలు చెప్పబడ్డాయి.

సృజేద్ బ్రహ్మా రజోమూర్తిః సంహరేత్ తామసో హరః

రజోగుణంతో బ్రహ్మా సృష్టిస్తాడు; తమోగుణంతో హరుడు లయ చేస్తాడు.

ఆరాధ్యో భగవాన్ విష్ణుః కేశవః కేశిమర్దనః

భగవంతుడు అయిన విష్ణువు, కేశవుడు, కేశిని సంహరించినవాడు, పూజించదగినవాడు.

ప్రోచుః సంహారకృద్ రుద్రః పూజనీయో ముముక్షుభిః

వారు ఇలా అన్నారు: సంహారం చేసే రుద్రుడు, మోక్షాన్ని కోరేవారు పూజించాలి.

తమోగుణం సమాశ్రిత్య కల్పాన్తే సంహరేత్ ప్రభుః

కాలాంతంలో ప్రభువు తమోగుణాన్ని ఆశ్రయించి లయ చేస్తాడు.

సంహరేద్ విద్యయా సర్వం సంసారం శూలభృత్ తయా

శూలాన్ని ధరించినవాడు జ్ఞానంతో ఈ సంసారాన్ని అంతం చేస్తాడు.

సత్త్వేన ముచ్యతే జన్తుః సత్త్వాత్మా భగవాన్ హరిః

సత్త్వగుణంతో జీవి విముక్తి పొందుతాడు; భగవంతుడు హరి సత్త్వస్వరూపుడు.

మోచయేత్ సత్త్వసంయుక్తః పూజయేశం తతో హరమ్

సత్త్వగుణంతో మోక్షం కలిగిస్తాడు; అందుకే ప్రభువు హరుడిని పూజించాలి.

స్వధర్మో ముక్తయే పన్థా నాన్యో మునిభిరష్యతే

తన ధర్మమే మోక్షానికి మార్గం; మునులు వేరే దాన్ని అంగీకరించరు.

ఆరాధనం పరో ధర్మో పురారేరమితౌజసః

అపారమైన శక్తిగల పురాతనుడిని పూజించడం పరమధర్మం.

యదర్జునో ఽస్మజ్జనకః స్వధర్మం కృతవానితి

అర్జునుడు, మన పూర్వజుడు, తన ధర్మాన్ని నిర్వర్తించాడు.

ప్రమాణమృషయో హ్యత్ర బ్రూయుస్తే యత్ తథైవ తత్

ఈ విషయంలో ఋషులే ప్రమాణం; వారు చెప్పింది నిజమే.

గత్వా సర్వే సుసంరబ్ధాః సప్తర్షోణాం తదాశ్రమమ్

అందరూ ఉత్సాహంతో సప్తర్షుల ఆశ్రమానికి వెళ్లారు.

యా యస్యాభిమతా పుంసః సా హి తస్యైవ దేవతా

ప్రతి మనిషికి ఇష్టమైన దేవతే అతని దేవత.

విశేషాత్ సర్వదా నాయం నియమో హ్యన్యథా నృపాః

ఈ నియమం ఎప్పుడూ తప్పనిసరిగా ఉండదు రాజులారా, కొన్ని సందర్భాల్లో వేరుగా ఉండవచ్చు.

విప్రాణామగ్నిరాదిత్యో బ్రహ్మా చైవ పినాకధృక్

బ్రాహ్మణులకు అగ్ని, ఆదిత్యుడు, బ్రహ్మా, పినాకాన్ని ధరించిన శివుడు అని చెప్పబడింది.

గన్ధర్వాణాం తథా సోమో యక్షాణామపి కథ్యతే

గంధర్వులకు సోముడు, యక్షులకు కూడా అదే అని చెప్పబడింది.

రక్షసాం శఙ్కరో రుద్రః కింనరాణాం చ పార్వతీ

రాక్షసులకు శంకరుడు, రుద్రుడు, కిన్నరులకు పార్వతీ దేవి అని చెప్పబడింది.

మనూనాం స్యాదుమా దేవీ తథా విష్ణుః సభాస్కరః

మనువులకు ఉమా దేవి, అలాగే విష్ణువు భాస్కరుడితో కలిసి అని చెప్పబడింది.

వైఖానసానామర్కః స్యాద్ యతీనాం చ మహేశ్వరః

వైఖానసులకు సూర్యుడు, యతులకు మహేశ్వరుడు అని చెప్పబడింది.

సర్వేషాం భగవాన్ బ్రహ్మా దేవదేవః ప్రజాపతిః

అందరికీ భగవాన్ బ్రహ్మా, దేవతల దేవుడు, ప్రజాపతి అని చెప్పబడింది.

తస్మాజ్జయధ్వజో నూనం విష్ణ్వారాధనమర్హతి

కాబట్టి జయధ్వజుడు నిజంగా విష్ణువు ఆరాధనకు యోగ్యుడు.