కూర్మపురాణమ్

ప్రతీచ్యాముత్తారాయాం చ ద్రుహ్యుం చానుమకల్పయత్

పడమటి ప్రాంతంలో ఉత్తర అనే భార్యకు ద్రుహ్యు, అనువు పుట్టారు.

రాజాపి దారసహితో నవం ప్రాప మహాయశాః

పెద్ద పేరు గల రాజు తన భార్యలతో కలసి తొమ్మిది మంది కుమారులను పొందాడు.

సహస్త్రజిత్ తథాజ్యేష్ఠః క్రోషటుర్నాలో ఽజితోరఘుః

సహస్రజిత్ పెద్దవాడు, తరువాత క్రోషత్రు, నల, అజిత్, రఘు.

సుతాః శతజితో ఽప్యాసంస్త్రయః పరమధార్మికాః

శతజిత్‌కు కూడా ముగ్గురు కుమారులు పుట్టారు, వారు ఎంతో ధార్మికులు.

హైహయస్యాభవత్ పుత్రో ధర్మ ఇత్యభివిశ్రుతః

హైహయునికి ధర్ముడు అనే కుమారుడు పుట్టాడు, ఆ పేరు ద్వారా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

ధర్మనేత్రస్య కీర్తిస్తు సంజితస్తత్సుతో ఽభవత్

ధర్మనేత్రుని కుమారుడు కీర్తి, అతని కుమారుడు సంజితుడు.

భద్రశ్రేణ్యస్య దాయాదో దుర్దమో నామ పార్థివః

భద్రశ్రేణికి దుర్దముడు అనే రాజు వారసుడిగా పుట్టాడు.

ధనకస్య తు దాయాదాశ్చత్వారో లోకసమ్మతాః

ధనకునికి నలుగురు కుమారులు పుట్టారు, వారు లోకంలో ఎంతో గౌరవం పొందారు.

కృతౌజాశ్చ చతుర్థో ఽభూత్ కార్తవీర్యోర్ఽజునో ఽభవత్

కృతవీరుడు నాలుగవవాడు, అతనికి కార్తవీర్యార్జునుడు పుట్టాడు.

తస్య రామో ఽభవన్మృత్యుర్జామదగ్న్యో జనార్దనః

అతనికి రాముడు, జమదగ్నిపుత్రుడు, జనార్దనుడు మరణంగా మారాడు.

కృతాస్త్రా బలినః శూరా ధర్మాత్మానో నమస్వినః

వారు ఆయుధాలలో నిపుణులు, బలవంతులు, ధైర్యవంతులు, ధర్మపరులు, వినయంతో ఉండేవారు.

జయధ్వజశ్చ బలవాన్ నారాయణపరో నృపః

జయధ్వజుడు బలమైన రాజు, నారాయణునికి భక్తిగా ఉండేవాడు.

రుద్రభక్తా మహాత్మానః పూజయన్తి స్మ శఙ్కరమ్

ఈ మహాత్ములు రుద్రునికి భక్తులు, శంకరుని పూజించేవారు.

జగామ శరణం విష్ణుం దైవతం ధర్మతత్పరః

ధర్మానికి నిబద్ధుడైన వాడు విష్ణువుని ఆశ్రయించాడు.

ఈశ్వరారాధనరతః పితాస్మాకమభూదితి

ప్రభువును భక్తిగా పూజిస్తూ, మా తండ్రిగా మారాడు.

విష్ణోరంశేన సంభూతా రాజానో యన్మహీతలే

ఈ భూమిపై ఉన్న రాజులు విష్ణువు భాగంగా పుట్టారు.

పూజనీయో యతో విష్ణుః పాలకో జగతో హరిః

విష్ణువు, జగత్తును రక్షించే హరి, పూజించదగినవాడు.

తిస్త్రస్తు మూర్తయః ప్రోక్తాః సృష్టిస్థిత్యన్తహేతవః

సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణమైన మూడు రూపాలు చెప్పబడ్డాయి.

సృజేద్ బ్రహ్మా రజోమూర్తిః సంహరేత్ తామసో హరః

రజోగుణంతో బ్రహ్మా సృష్టిస్తాడు; తమోగుణంతో హరుడు లయ చేస్తాడు.

ఆరాధ్యో భగవాన్ విష్ణుః కేశవః కేశిమర్దనః

భగవంతుడు అయిన విష్ణువు, కేశవుడు, కేశిని సంహరించినవాడు, పూజించదగినవాడు.

ప్రోచుః సంహారకృద్ రుద్రః పూజనీయో ముముక్షుభిః

వారు ఇలా అన్నారు: సంహారం చేసే రుద్రుడు, మోక్షాన్ని కోరేవారు పూజించాలి.

తమోగుణం సమాశ్రిత్య కల్పాన్తే సంహరేత్ ప్రభుః

కాలాంతంలో ప్రభువు తమోగుణాన్ని ఆశ్రయించి లయ చేస్తాడు.

సంహరేద్ విద్యయా సర్వం సంసారం శూలభృత్ తయా

శూలాన్ని ధరించినవాడు జ్ఞానంతో ఈ సంసారాన్ని అంతం చేస్తాడు.

సత్త్వేన ముచ్యతే జన్తుః సత్త్వాత్మా భగవాన్ హరిః

సత్త్వగుణంతో జీవి విముక్తి పొందుతాడు; భగవంతుడు హరి సత్త్వస్వరూపుడు.

మోచయేత్ సత్త్వసంయుక్తః పూజయేశం తతో హరమ్

సత్త్వగుణంతో మోక్షం కలిగిస్తాడు; అందుకే ప్రభువు హరుడిని పూజించాలి.

స్వధర్మో ముక్తయే పన్థా నాన్యో మునిభిరష్యతే

తన ధర్మమే మోక్షానికి మార్గం; మునులు వేరే దాన్ని అంగీకరించరు.

ఆరాధనం పరో ధర్మో పురారేరమితౌజసః

అపారమైన శక్తిగల పురాతనుడిని పూజించడం పరమధర్మం.

యదర్జునో ఽస్మజ్జనకః స్వధర్మం కృతవానితి

అర్జునుడు, మన పూర్వజుడు, తన ధర్మాన్ని నిర్వర్తించాడు.

ప్రమాణమృషయో హ్యత్ర బ్రూయుస్తే యత్ తథైవ తత్

ఈ విషయంలో ఋషులే ప్రమాణం; వారు చెప్పింది నిజమే.