కూర్మపురాణమ్

అధ్యాపనం చాధ్యయనం షట్ కర్మాణి ద్విజోత్తమాః

బ్రాహ్మణులారా! బోధన, అధ్యయనం, ఆరు విధుల కర్తవ్యాలు మీవే.

దణ్డో యుద్ధం క్షత్రియస్య కృషిర్వైశ్యస్య శస్యతే

క్షత్రియులకు శిక్షించడమూ, యుద్ధమూ విధిగా చెప్పబడ్డాయి. వైశ్యులకు వ్యవసాయం చేయడమే ధర్మం.

కారుకర్మ తథాజీవః పాకయజ్ఞో ఽపి ధర్మతః

కారిగిరి, ఇతర ఉపాధులు, యజ్ఞానికి భోజనం వండటం కూడా ధర్మమైన పనులే.

గృహస్థం చ వనస్థం చ భిక్షుకం బ్రహ్మచారిణమ్

గృహస్థుడు, వనవాసి, భిక్షువు, బ్రహ్మచారి—

గృహస్థస్య సమాసేన ధర్మో ఽయం మునిపుఙ్గవాః

మహర్షులారా! సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే, ఇదే గృహస్థుని ధర్మం.

సంవిభాగో యథాన్యాయం ధర్మో ఽయం వనవాసినామ్

వనవాసులకు న్యాయంగా భాగస్వామ్యం చేయడమే ధర్మం.

సమ్యగ్జ్ఞానం చ వైరాగ్యం ధర్మో ఽయం భిక్షుకే మతః

భిక్షువుకు సరైన జ్ఞానం, విరక్తి కలిగి ఉండడమే ధర్మంగా భావించబడింది.

సన్ధ్యాకర్మాగ్నికార్యం చ ధర్మో ఽయం బ్రహ్మచారిణామ్

బ్రహ్మచారులకు సంధ్యావందనం చేయడం, అగ్ని సేవ చేయడమే ధర్మం.

సాధారణం బ్రహ్మచర్యం ప్రోవాచ కమలోద్భవః

పద్మజన్ముడైన బ్రహ్మదేవుడు బ్రహ్మచర్యాన్ని అందరికీ సాధారణంగా ప్రకటించాడు.

పర్వవర్జం గృహస్థస్య బ్రహ్మచర్యముదాహృతమ్

గృహస్థునికి పర్వదినాలు తప్ప బ్రహ్మచర్యం పాటించమని చెప్పబడింది.

అకుర్వాణస్తు విప్రేన్ద్రా భ్రూణహా తు ప్రజాయతే

బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా! ఇది పాటించని వాడు పాపాత్ముడిగా, భ్రూణహంతకుడిగా జన్మిస్తాడు.

గృహస్థస్య పరో ధర్మో దేవతాభ్యర్చనం తథా

గృహస్థుని పరమధర్మం దేవతలను పూజించడమూ కూడా.

దేశాన్తరగతో వాథ మృతపత్నీక ఏవ వా

ఆయన వేరే దేశానికి వెళ్ళినా, భార్య మరణించినా,

అన్యే తముపజీవన్తి తస్మాచ్ఛ్రేయాన్ గృహాశ్రమీ

ఇతరులు అతని మీద ఆధారపడి ఉంటారు. అందుకే గృహస్థాశ్రమం మిగతావన్నిటికంటే శ్రేష్ఠం.

తస్మాద్ గార్హస్థ్యమేవైకం విజ్ఞేయం ధర్మసాధనమ్

కాబట్టి ధర్మసాధనకు గృహస్థాశ్రమమే ప్రధాన మార్గమని గ్రహించాలి.

సర్వలోకవిరుద్ధం చ ధర్మమప్యాచరేన్న తు

ప్రపంచమంతా వ్యతిరేకించే ధర్మాన్ని కూడా ఆచరించకూడదు.

ధర్మ ఏవాపవర్గాయ తస్మాద్ ధర్మం సమాశ్రయేత్

ధర్మమే మోక్షానికి దారి. అందుకే ధర్మాన్ని ఆశ్రయించాలి.

సత్త్వం రజస్తమశ్చేతి తస్మాద్ధర్మం సమాశ్రయేత్

సత్త్వం, రజస్సు, తమస్సు అనే గుణాలు ఉన్నందున ధర్మాన్ని ఆశ్రయించాలి.

జఘన్యగుణవృత్తిస్థా అధో గచ్ఛన్తి తామసాః

తక్కువ గుణాల ప్రవర్తనలో ఉండేవారు, తమోగుణంలో ఉన్నవారు దిగజారిపోతారు.

ఇహ లోకే సుఖీ భూత్వా ప్రేత్యానన్త్యాయ కల్పతే

ఈ లోకంలో సుఖంగా జీవించి, మరణించిన తరువాత నిత్యమైన ఫలితాన్ని పొందుతాడు.

ఏవం సాధనసాధ్యత్వం చాతుర్విధ్యే ప్రదర్శితమ్

ఇలా, సాధనాలు మరియు వాటి ఫలితాలు నలుగురి విధంగా వివరించబడ్డాయి.

మాహాత్మ్యం చానుతిష్ఠేత స చానన్త్యాయ కల్పతే

ఈ మహిమను ఆచరించినవాడు కూడా నిత్యమైన ఫలితాన్ని పొందుతాడు.

ధర్మాత్ సంజాయతే సర్వమిత్యాహుర్బ్రహ్మవాదినః

ప్రపంచంలో ఉన్న ప్రతిదీ ధర్మం నుంచే ఉద్భవించిందని బ్రహ్మవేత్తలు అంటారు.

అనాదినిధనా శక్తిః సైషా బ్రాహ్మీ ద్విజోత్తమాః

ఈ శక్తి ఆదియంతరహితమైనది, బ్రాహ్మీ శక్తి అని, ఉత్తమ ద్విజులారా!

తస్మాజ్జ్ఞానేన సహితం కర్మయోగం సమాచరేత్

కాబట్టి జ్ఞానంతో కూడిన కర్మయోగాన్ని ఆచరించాలి.

జ్ఞానపూర్వం నివృత్తం స్యాత్ ప్రవృత్తం యదతో ఽన్యథా

జ్ఞానం ముందు ఉండేది విరక్తి, లేకపోతే అది కేవలం కర్మలో ప్రవృత్తి మాత్రమే.

తస్మాన్నివృత్తం సంసేవ్యమన్యథా సంసరేత్ పునః

అందువల్ల విరక్తిని ఆశ్రయించాలి, లేకపోతే మళ్ళీ జన్మించాల్సి వస్తుంది.

ఆర్జవం చానసూయా చ తీర్థానుసరణం తథా

నేరస్థితి, అసూయ లేకపోవడం, పవిత్ర క్షేత్రాలకు యాత్ర చేయడం—

దేవతాభ్యర్చనం పూజా బ్రాహ్మణానాం విశేషతః

దేవతలను పూజించడం, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులను గౌరవించడం—