కూర్మపురాణమ్

ప్రవ్రజేద్ విధివద్ యజ్ఞైరిష్ట్వా పూర్వం సురోత్తమాన్

ముందుగా యజ్ఞాలతో ఉత్తమ దేవతలను పూజించి, తరువాత నియమంగా సంయాసాశ్రమంలో ప్రవేశించాలి.

తమారాధ్య సహస్త్రాంశుం తపసా మోక్షమాప్నుయాత్

వెయ్యి కిరణాలున్న ఆ పరమాత్మను తపస్సుతో ఆరాధిస్తే, మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

బీజం భగవతా యేన స దేవస్తపసేజ్యతే

భగవంతుడైన ఆ దేవుడు తపస్సుతో పూజించబడే ఆ విత్తనం —

స రుద్రస్తపసోగ్రేణ పూజ్యతే నేతరైర్మఖైః

ఆ రుద్రుడు కఠిన తపస్సుతో మాత్రమే పూజించబడతాడు, ఇతర యజ్ఞాలతో కాదు.

స సర్వదైవతతనుః పూజ్యతే తపసేశ్వరః

అన్ని దేవతల రూపమైన తపస్వీశ్వరుడు తపస్సుతోనే పూజించబడతాడు.

తపః సుమహదాస్థాయ పూజ్యతే స మహేశ్వరః

మహా తపస్సును ఆచరించి, ఆ మహేశ్వరుడిని పూజించాలి.

స దేవదేవస్తపసా పూజనీయః సనాతనః

దేవతలకు దేవుడైన ఆ శాశ్వతుడు తపస్సుతో పూజించదగినవాడు.

ప్రసీదతి మహాయోగీ పూజితస్తపసా పరః

తపస్సుతో పూజించబడినప్పుడు, ఆ పరమ మహాయోగి సంతోషిస్తాడు.

నాన్తరేణ తపః కశ్చిద్ధర్మః శాస్త్రేషు దృశ్యతే

తపస్సు లేకుండా ధర్మం ఏదీ శాస్త్రాలలో కనిపించదు.

విసర్జయిత్వా సంపూజ్య త్రిధన్వానమథాబ్రవీత్

వారిని గౌరవించి పంపిన తరువాత, త్రిధన్వనుని ఉద్దేశించి ఇలా చెప్పాడు.

ప్రాణం బృహన్తం పురుషమాదిత్యాన్తరసంస్థితమ్

ఆ మహత్తర ప్రాణశక్తి, సూర్యుని లోపల ఉన్న పురుషుడు —

చాతుర్వర్ణ్యసమాయుక్తమశేషం క్షితిమణ్డలమ్

నాలుగు వర్ణాలతో కూడిన ఈ భూమి అంతా —

జగామారణ్యమనఘస్తపశ్చర్తుమనుత్తమమ్

పాపరహితుడై, అత్యుత్తమ తపస్సు చేయడానికి అరణ్యంలోకి వెళ్లాడు.

కన్దమూలఫలాహారో మున్యన్నైరయజత్ సురాన్

కందమూలఫలాలను ఆహారంగా తీసుకుంటూ, మునుల ఆహారంతో దేవతలను పూజించాడు.

జజాప మనసా దేవీం సావిత్రరిం వేదమాతరమ్

మనసులోనే వేదమాత అయిన సావిత్రి దేవిని జపించాడు.

హిరణ్యగర్భో విశ్వాత్మా తం దేశమగమత్ స్వయమ్

హిరణ్యగర్భుడు, జగత్తుకు ఆత్మ అయినవాడు, తానే ఆ ప్రదేశానికి వెళ్లాడు.

ననామ శిరసా తస్య పాదయోర్నామ కీర్తయన్

ఆయన పాదాల వద్ద తల వంచి నమస్కరించి, ఆయన నామాన్ని జపించాడు.

హిర్ణ్యమూర్తయే తుభ్యం సహస్త్రాక్షాయ వేధసే

బంగారు వర్ణంతో, వెయ్యి కళ్లతో, సృష్టికర్త అయిన నీకు నేను వందనం చేస్తున్నాను.

సాంఖ్యయోగాధిగమ్యాయ నమస్తే జ్ఞానమూర్తయే

సాంఖ్య యోగాల ద్వారా గ్రహించదగిన జ్ఞానమూర్తి అయిన నీకు నమస్కారం.

పురుషాయ పురాణాయ యోగినాం గురవే నమః

ప్రాచీన పురుషుడైన యోగులకు గురువైన నీకు నమస్కారం.

వరం వరయ భద్రం తే వరదో ఽస్మీత్యభాషత

ఆయన ఇలా అన్నాడు: "మంచిదా, నీవు కోరిన వరాన్ని అడుగు. నేను వరదాతను."

భూయో వర్షశతం సాగ్రం తావదాయుర్భవేన్మమ

నా ఆయుష్కాలం ఇంకో వంద సంవత్సరాలు, కొంత ఎక్కువగా ఉండాలని కోరుతున్నాను.

స్పృష్ట్వా కరాభ్యాం సుప్రీతస్తత్రైవాన్తరధీయత

ఆయన సంతోషంతో చేతులతో తాకి, అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.

శాన్తస్త్రిషవణస్నాయీ కన్దమూలఫలాశనః

శాంతంగా, రోజుకు మూడుసార్లు స్నానం చేసి, కందులు, మూలాలు, పండ్లు తింటూ జీవించేవాడు.

ప్రాదురాసీన్మహాయోగీ భానోర్మణ్డలమధ్యతః

సూర్యుని వలయ మధ్యలో ఒక మహాయోగి ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

స్వయంభువమనాద్యన్తం బ్రహ్మాణం విస్మయం గతః

ఆది అంతము లేని, తానే తాను పుట్టిన బ్రహ్మ ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.

క్షణాదపశ్యత్ పురుషం తమేవ పరమేశ్వరమ్

ఒక క్షణంలోనే, ఆ పరమేశ్వరుడైన పురుషుడిని చూశాడు.

చన్ద్రావయవలక్షమాణం నరనారీతనుం హరమ్

చంద్రుడిలా ప్రకాశించే, పురుష స్త్రీ స్వరూపం కలిగిన హరుడిని చూశాడు.

రక్తామ్బరధరం రక్తం రక్తమాల్యానులేపనమ్

ఎరుపు వస్త్రాలు ధరించి, ఎరుపు వర్ణంతో, ఎరుపు హారాలు, లేపనాలు అలంకరించుకున్నవాడిని చూశాడు.