కూర్మపురాణమ్

హరితో యువనాశ్వస్య హారితస్తత్సుతో ఽభవత్

యువనాశ్వునికి కుమారుడిగా హరితుడు, అతనికి కుమారుడిగా హారితుడు జన్మించాడు.

నర్మదాయాం సముత్పన్నః సంభూతిస్తత్సుతో ఽభవత్

నర్మదా నదిలో సంభూతి జన్మించాడు; అతడు హారితుని కుమారుడు.

బృహదశవో ఽనరణ్యస్య హర్యశ్వస్తత్సుతో ఽభవత్

అనరణ్యునికి కుమారుడిగా బృహదశ్వుడు, అతనికి కుమారుడిగా హర్యశ్వుడు జన్మించాడు.

ప్రసాదాద్ధార్మికం పుత్రం లేభే సూర్యపరాయణమ్

దైవకృపవల్ల ధార్మికుడు, సూర్యుని భక్తుడు అయిన కుమారుడు అతనికి లభించాడు.

లేభే త్వప్రతిమం పుత్రం త్రిధన్వానమరిన్దమమ్

అతనికి అపూర్వమైన కుమారుడు, శత్రువులను జయించిన త్రిధన్వుడు జన్మించాడు.

స్వాధ్యాయవాన్ దానశీలస్తితిక్షుర్ధర్మతత్పరః

అతడు పఠనంలో నిష్ణాతుడు, దానంలో ఉదారుడు, సహనశీలి, ధర్మంలో నిమగ్నుడు.

వసిష్ఠకశ్యపముఖా దేవాశ్చేన్ద్రపురోగమాః

వశిష్ఠుడు, కశ్యపుడు మొదలైన దేవతలు, ఇంద్రుని నేతృత్వంలో ఉన్నారు.

సమాప్య విధివద్ యజ్ఞం వసిష్ఠాదీన్ ద్విజోత్తమాన్

యజ్ఞాన్ని విధిగా పూర్తి చేసిన తరువాత, వసిష్ఠుడు మరియు ఇతర గొప్ప బ్రాహ్మణులను గౌరవించాడు.

యజ్ఞస్తపో వా సంన్యాసో బ్రూత మే సర్వవేదినః

అందరికీ తెలిసినవారైన మీరు చెప్పండి: యజ్ఞమా, తపస్సా, లేక సంయాసమా — इनमें ఏది శ్రేష్ఠమో చెప్పండి.

ఇష్ట్వా యజ్ఞేశ్వరం యజ్ఞైర్ గచ్ఛేద వనమథాత్మవాన్

యజ్ఞాల ద్వారా యజ్ఞేశ్వరుడిని పూజించి, ఆత్మనిగ్రహం కలిగినవాడు తరువాత అరణ్యంలోకి వెళ్లాలి.

ప్రవ్రజేద్ విధివద్ యజ్ఞైరిష్ట్వా పూర్వం సురోత్తమాన్

ముందుగా యజ్ఞాలతో ఉత్తమ దేవతలను పూజించి, తరువాత నియమంగా సంయాసాశ్రమంలో ప్రవేశించాలి.

తమారాధ్య సహస్త్రాంశుం తపసా మోక్షమాప్నుయాత్

వెయ్యి కిరణాలున్న ఆ పరమాత్మను తపస్సుతో ఆరాధిస్తే, మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

బీజం భగవతా యేన స దేవస్తపసేజ్యతే

భగవంతుడైన ఆ దేవుడు తపస్సుతో పూజించబడే ఆ విత్తనం —

స రుద్రస్తపసోగ్రేణ పూజ్యతే నేతరైర్మఖైః

ఆ రుద్రుడు కఠిన తపస్సుతో మాత్రమే పూజించబడతాడు, ఇతర యజ్ఞాలతో కాదు.

స సర్వదైవతతనుః పూజ్యతే తపసేశ్వరః

అన్ని దేవతల రూపమైన తపస్వీశ్వరుడు తపస్సుతోనే పూజించబడతాడు.

తపః సుమహదాస్థాయ పూజ్యతే స మహేశ్వరః

మహా తపస్సును ఆచరించి, ఆ మహేశ్వరుడిని పూజించాలి.

స దేవదేవస్తపసా పూజనీయః సనాతనః

దేవతలకు దేవుడైన ఆ శాశ్వతుడు తపస్సుతో పూజించదగినవాడు.

ప్రసీదతి మహాయోగీ పూజితస్తపసా పరః

తపస్సుతో పూజించబడినప్పుడు, ఆ పరమ మహాయోగి సంతోషిస్తాడు.

నాన్తరేణ తపః కశ్చిద్ధర్మః శాస్త్రేషు దృశ్యతే

తపస్సు లేకుండా ధర్మం ఏదీ శాస్త్రాలలో కనిపించదు.

విసర్జయిత్వా సంపూజ్య త్రిధన్వానమథాబ్రవీత్

వారిని గౌరవించి పంపిన తరువాత, త్రిధన్వనుని ఉద్దేశించి ఇలా చెప్పాడు.

ప్రాణం బృహన్తం పురుషమాదిత్యాన్తరసంస్థితమ్

ఆ మహత్తర ప్రాణశక్తి, సూర్యుని లోపల ఉన్న పురుషుడు —

చాతుర్వర్ణ్యసమాయుక్తమశేషం క్షితిమణ్డలమ్

నాలుగు వర్ణాలతో కూడిన ఈ భూమి అంతా —

జగామారణ్యమనఘస్తపశ్చర్తుమనుత్తమమ్

పాపరహితుడై, అత్యుత్తమ తపస్సు చేయడానికి అరణ్యంలోకి వెళ్లాడు.

కన్దమూలఫలాహారో మున్యన్నైరయజత్ సురాన్

కందమూలఫలాలను ఆహారంగా తీసుకుంటూ, మునుల ఆహారంతో దేవతలను పూజించాడు.

జజాప మనసా దేవీం సావిత్రరిం వేదమాతరమ్

మనసులోనే వేదమాత అయిన సావిత్రి దేవిని జపించాడు.

హిరణ్యగర్భో విశ్వాత్మా తం దేశమగమత్ స్వయమ్

హిరణ్యగర్భుడు, జగత్తుకు ఆత్మ అయినవాడు, తానే ఆ ప్రదేశానికి వెళ్లాడు.

ననామ శిరసా తస్య పాదయోర్నామ కీర్తయన్

ఆయన పాదాల వద్ద తల వంచి నమస్కరించి, ఆయన నామాన్ని జపించాడు.

హిర్ణ్యమూర్తయే తుభ్యం సహస్త్రాక్షాయ వేధసే

బంగారు వర్ణంతో, వెయ్యి కళ్లతో, సృష్టికర్త అయిన నీకు నేను వందనం చేస్తున్నాను.

సాంఖ్యయోగాధిగమ్యాయ నమస్తే జ్ఞానమూర్తయే

సాంఖ్య యోగాల ద్వారా గ్రహించదగిన జ్ఞానమూర్తి అయిన నీకు నమస్కారం.