కూర్మపురాణమ్

సో ఽయం సాక్షీ తీవ్రరోచిః కాలాత్మా శాఙ్కరీతనుః

అతడే సాక్షిగా, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, కాలస్వరూపుడిగా, శంకరుని రూపంలో ఉన్నాడు.

ఆదిత్యో భగవాన్ సూర్యో నీలగ్రీవో విలోహితః

ఆదిత్యుడు అయిన భగవంతుడు సూర్యుడు; అతని మెడ నీలంగా, శరీరం ఎర్రగా మెరుస్తుంది.

పశ్యైనం విశ్వకర్మాణం రుద్రమూర్తి త్రయీమయమ్

ఈ విశ్వకర్తను చూడండి, రుద్రుని రూపంలో, మూడు వేదాల సారంగా ఉన్నాడు.

సర్వే సూర్యా ఇతి జ్ఞేయా న హ్యాన్యో విద్యతే రవిః

అందరూ సూర్యులే అని తెలుసుకోవాలి; రవి తప్ప ఇంకొక సూర్యుడు లేడు.

బాఢమిత్యబ్రువన్ వాక్యం తస్య సాహాయ్యకారిణః

అతనికి సహాయం చేసిన వారు, అతని మాటకు 'అలా జరగనీ' అని సమాధానం ఇచ్చారు.

సహస్త్రశో ఽథ శతశో భూయ ఏవ వినిన్ద్యతే

ఆ తరువాత వందల, వేలసార్లు అతన్ని తిరస్కరించారు.

అపూజయన్ దక్షవాక్యం మోహితా విష్ణుమాయయా

విష్ణుమాయ వల్ల మోసపోయి, వారు దక్షుని మాటలకు గౌరవం ఇచ్చారు.

నాపశ్యన్ దేవమీశానమృతే నారాయణం హరిమ్

నారాయణుడు హరివై తప్ప, వారు దేవుడైన ఈశ్వరుడిని చూడలేకపోయారు.

పశ్యతామేవ సర్వేషాం క్షణాదన్తరధీయత

అందరూ చూస్తుండగానే, అతడు ఒక్క క్షణంలో కనుమరుగయ్యాడు.

రక్షకం జగతాం దేవం జగామ శరణం స్వయమ్

లోకాల రక్షకుడైన దేవుడు, తానే ఆశ్రయం కోరాడు.

రక్షతే భగవాన్ విష్ణుః శరణాగతరక్షకః

శరణాగతులను కాపాడే భగవంతుడు విష్ణువు రక్షణ ఇస్తాడు.

సంప్రేక్ష్యర్షిగణాన్ దేవాన్ సర్వాన్ వై బ్రహ్మవిద్విషః

బ్రహ్మను ద్వేషించే ఋషుల గణాలను, దేవతలందరినీ చూసాడు.

నరః పాపమవాప్నోతి మహద్ వై నాత్ర సంశయః

ఇక్కడ మనిషి గొప్ప పాపాన్ని సంపాదిస్తాడు; దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

దణ్డో దేవకృతస్తత్ర సద్యః పతతి దారుణః

అక్కడ దేవతలు విధించిన శిక్ష వెంటనే, భయంకరంగా పడుతుంది.

సమాగతాన్ బ్రాహ్మణాంస్తాన్ దక్షసాహాయ్యకారిణః

దక్షునికి సహాయం చేసిన బ్రాహ్మణులు అక్కడ కూడినారు.

వినిన్దితో మహాదేవః శఙ్కరో లోకవన్దితః

లోకమంతా పూజించే మహాదేవుడు శంకరుడు అక్కడ అపహాస్యం చేయబడ్డాడు.

నిన్దన్తో హ్యైశ్వరం మార్గం కుశాస్త్రాసక్తమానసాః

తప్పుడు శాస్త్రాల్లో మనస్సు పెట్టినవారు, ఈశ్వరుని మార్గాన్ని తప్పకుండా నిందిస్తారు.

ప్రాప్య ఘోరం కలియుగం కలిజైః కిల పీడితాః

భయంకరమైన కలియుగంలోకి ప్రవేశించి, కలియుగ లక్షణాల వల్ల ప్రజలు బాధపడతారు.

భవిష్యతి హృషీకేశః స్వాశ్రితో ఽపి పరాఙ్ముఖః

తన భక్తులు ఆశ్రయించినా, హృషీకేశుడు నిర్లక్ష్యంగా మారతాడు.

జగామ మనసా రుద్రమశేషాఘవినాశనమ్

అతడు తన మనసును అన్ని పాపాలను నశింపజేసే రుద్రుని వైపు తిప్పాడు.

పతిం పశుపతిం దేవం జ్ఞాత్వైతత్ ప్రాహ సర్వదృక్

ప్రాణుల అధిపతి అయిన పశుపతిని తెలుసుకొని, సర్వాన్ని చూసే దేవుడు ఇలా అన్నాడు.

వినిన్ద్య భవతో భావమాత్మానం చాపి శఙ్కర

శంకరా! నీ స్వభావాన్ని, నా స్వభావాన్ని తక్కువగా చెప్పాను.

వినాశయాశు తం యజ్ఞం వరమేకం వృణోమ్యహమ్

ఒక వరం కోరుతున్నాను: ఆ యజ్ఞాన్ని వెంటనే నాశనం చేయు.

ససర్జ సహసా రుద్రం దక్షయజ్ఞజిఘాంసయా

దక్షుని యజ్ఞాన్ని నాశనం చేయాలనే ఉద్దేశంతో, అతడు వెంటనే రుద్రుని సృష్టించాడు.

సహస్త్రపాణిం దుర్ధర్షం యుగాన్తానలసన్నిభమ్

వెయ్యి చేతులతో, ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని, యుగాంత అగ్నిలా భయంకరంగా ఉన్నాడు.

దణ్డహస్తం మహానాదం శార్ఙ్గిణం భూతిభూషణమ్

చేతిలో దండంతో, ఘనమైన అరుపుతో, విల్లు ధరించి, బస్మంతో అలంకరించబడ్డాడు.

స జాతమాత్రో దేవేశముపతస్థే కృతాఞ్జలిః

పుట్టిన వెంటనే, దేవతల అధిపతిని చేతులు జోడించి నమస్కరించాడు.

వినిన్ద్య మాం స యజతే గఙ్గాద్వారే గణేశ్వర

గణాధిపతీ! అతడు నన్ను అవమానించి, గంగాద్వారంలో యజ్ఞం చేస్తున్నాడు.

వీరభద్రేణ దక్షస్య వినాశమగమత్ క్రతుః

వీరభద్రుని వల్ల, దక్షుని యజ్ఞం నాశనం అయింది.