కూర్మపురాణమ్

వినిన్ద్య పూర్వవైరేణ గఙ్గాద్వరే ఽయజద్ భవమ్

పూర్వ వైరం వల్ల, గంగానది తీరంలో భవుని నిందిస్తూ యజ్ఞం చేశాడు.

సహైవ మునిభిః సర్వైరాగతా మునిపుఙ్గవాః

అందరు మునులతో పాటు, ప్రముఖ మునులు అక్కడికి వచ్చారు.

దధీచో నామ విప్రర్షిః ప్రాచేతసమథాబ్రవీత్

దధీచి అనే మహర్షి, అప్పుడప్పుడు ప్రాచేతసునితో మాట్లాడాడు.

స దేవః సాంప్రతం రుద్రో విధినా కిం న పూజ్యతే

ఈ సమయంలో ఆ దేవుడు రుద్రుడు యథావిధిగా ఎందుకు పూజించబడటం లేదు?

న మన్త్రా భార్యయా సార్ధం శఙ్కరస్యేతి నేజ్యతే

శంకరునికి భార్యతో కలిపి మంత్రాలు లేవు కనుక, ఆయనకు యజ్ఞం చేయడం జరగడం లేదు.

శృణ్వతాం సర్వదేవానాం సర్వజ్ఞానమయః స్వయమ్

అందరు దేవతలు వినుతూ ఉండగా, సమస్త జ్ఞానంతో నిండిన ఆయన స్వయంగా—

సంపూజ్యతే సర్వయజ్ఞైర్విదిత్వా కిల శఙ్కరః

శంకరుడు అన్ని యజ్ఞాలతో, తెలుసుకొని, నిజంగా పూజించబడతాడు.

నగ్నః కపాలీ వికృతో విశ్వాత్మా నోపపద్యతే

అయన నగ్నంగా, ఖపాలాన్ని ధరించి, వికారంగా ఉన్నా, జగత్తుకు ఆత్మ అయినవాడు యజ్ఞానికి తగడు.

సత్త్వాత్మకో ఽసౌ భగవానిజ్యతే సర్వకర్మసు

సత్త్వ స్వరూపుడైన ఆ భగవంతుడు అన్ని కర్మల్లో పూజించబడతాడు.

సర్వలోకైకసంహర్తా కాలాత్మా పరమేశ్వరః

సర్వ లోకాల్ని నాశనం చేసే పరమేశ్వరుడు కాలస్వరూపుడు ఒక్కడే.

సో ఽయం సాక్షీ తీవ్రరోచిః కాలాత్మా శాఙ్కరీతనుః

అతడే సాక్షిగా, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, కాలస్వరూపుడిగా, శంకరుని రూపంలో ఉన్నాడు.

ఆదిత్యో భగవాన్ సూర్యో నీలగ్రీవో విలోహితః

ఆదిత్యుడు అయిన భగవంతుడు సూర్యుడు; అతని మెడ నీలంగా, శరీరం ఎర్రగా మెరుస్తుంది.

పశ్యైనం విశ్వకర్మాణం రుద్రమూర్తి త్రయీమయమ్

ఈ విశ్వకర్తను చూడండి, రుద్రుని రూపంలో, మూడు వేదాల సారంగా ఉన్నాడు.

సర్వే సూర్యా ఇతి జ్ఞేయా న హ్యాన్యో విద్యతే రవిః

అందరూ సూర్యులే అని తెలుసుకోవాలి; రవి తప్ప ఇంకొక సూర్యుడు లేడు.

బాఢమిత్యబ్రువన్ వాక్యం తస్య సాహాయ్యకారిణః

అతనికి సహాయం చేసిన వారు, అతని మాటకు 'అలా జరగనీ' అని సమాధానం ఇచ్చారు.

సహస్త్రశో ఽథ శతశో భూయ ఏవ వినిన్ద్యతే

ఆ తరువాత వందల, వేలసార్లు అతన్ని తిరస్కరించారు.

అపూజయన్ దక్షవాక్యం మోహితా విష్ణుమాయయా

విష్ణుమాయ వల్ల మోసపోయి, వారు దక్షుని మాటలకు గౌరవం ఇచ్చారు.

నాపశ్యన్ దేవమీశానమృతే నారాయణం హరిమ్

నారాయణుడు హరివై తప్ప, వారు దేవుడైన ఈశ్వరుడిని చూడలేకపోయారు.

పశ్యతామేవ సర్వేషాం క్షణాదన్తరధీయత

అందరూ చూస్తుండగానే, అతడు ఒక్క క్షణంలో కనుమరుగయ్యాడు.

రక్షకం జగతాం దేవం జగామ శరణం స్వయమ్

లోకాల రక్షకుడైన దేవుడు, తానే ఆశ్రయం కోరాడు.

రక్షతే భగవాన్ విష్ణుః శరణాగతరక్షకః

శరణాగతులను కాపాడే భగవంతుడు విష్ణువు రక్షణ ఇస్తాడు.

సంప్రేక్ష్యర్షిగణాన్ దేవాన్ సర్వాన్ వై బ్రహ్మవిద్విషః

బ్రహ్మను ద్వేషించే ఋషుల గణాలను, దేవతలందరినీ చూసాడు.

నరః పాపమవాప్నోతి మహద్ వై నాత్ర సంశయః

ఇక్కడ మనిషి గొప్ప పాపాన్ని సంపాదిస్తాడు; దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

దణ్డో దేవకృతస్తత్ర సద్యః పతతి దారుణః

అక్కడ దేవతలు విధించిన శిక్ష వెంటనే, భయంకరంగా పడుతుంది.

సమాగతాన్ బ్రాహ్మణాంస్తాన్ దక్షసాహాయ్యకారిణః

దక్షునికి సహాయం చేసిన బ్రాహ్మణులు అక్కడ కూడినారు.

వినిన్దితో మహాదేవః శఙ్కరో లోకవన్దితః

లోకమంతా పూజించే మహాదేవుడు శంకరుడు అక్కడ అపహాస్యం చేయబడ్డాడు.

నిన్దన్తో హ్యైశ్వరం మార్గం కుశాస్త్రాసక్తమానసాః

తప్పుడు శాస్త్రాల్లో మనస్సు పెట్టినవారు, ఈశ్వరుని మార్గాన్ని తప్పకుండా నిందిస్తారు.

ప్రాప్య ఘోరం కలియుగం కలిజైః కిల పీడితాః

భయంకరమైన కలియుగంలోకి ప్రవేశించి, కలియుగ లక్షణాల వల్ల ప్రజలు బాధపడతారు.

భవిష్యతి హృషీకేశః స్వాశ్రితో ఽపి పరాఙ్ముఖః

తన భక్తులు ఆశ్రయించినా, హృషీకేశుడు నిర్లక్ష్యంగా మారతాడు.