కూర్మపురాణమ్

అన్త్యాశ్రమమితి ఖ్యాతం బ్రహ్మాదిభిరనుష్ఠితమ్

బ్రహ్మ మొదలైన వారు ఆచరించే, చివరి ఆశ్రమంగా ప్రసిద్ధమైన దానిని నేర్పాడు.

బ్రాహ్మణాన్ క్షత్రియాన్ వైశ్యాన్ బ్రహ్మచర్యపరాయణాన్

బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు — వీరందరూ బ్రహ్మచర్యానికి నిబద్ధులై,

సమాసతే మహాదేవం ధ్యాయన్తో నిష్కలం శివమ్

మహాదేవుని నిరాకార శివునిగా ధ్యానం చేస్తూ, ఆయనను మనసులో నిలిపారు.

అధ్యాస్తే భగవానీశో భక్తానామనుకమ్పయా

భక్తులపై దయతో భగవంతుడు అక్కడే నివసించెను.

ఆరాధయన్మహాదేవం లోకానాం హితకామ్యయా

లోకాలకు మేలు కావాలని మహాదేవుని ఆరాధించెను.

ఆరాధ్య మహతీం సిద్ధిం లేభిరే దేవదానవాః

ఆరాధన చేసి దేవతలు, దానవులు గొప్ప సిద్ధిని పొందారు.

దృష్ట్వా తపోబలాజ్జ్ఞానం లేభిరే సార్వకాలికమ్

వారి తపస్సు చూసి, వారు ఎప్పటికీ ఉపయోగపడే జ్ఞానాన్ని పొందారు.

తిష్ఠ నిత్యం మయా సార్ధం తతః సిద్ధిమవాప్స్యసి

నాతో ఎప్పుడూ ఉండు; అప్పుడు నీవు సిద్ధిని పొందుతావు.

ఆచచక్షే మహామన్త్రం యథావత్ స్వార్థసిద్ధయే

తన ప్రయోజనం కోసం మహామంత్రాన్ని సరిగ్గా బోధించెను.

అగ్నిరిత్యాదికం పుణ్యమృషిభిః సంప్రవర్తితమ్

అగ్ని మొదలైన పవిత్ర క్రతువులను ఋషులు ప్రారంభించారు.

సాక్షాత్ పాశుపతో భూత్వా వేదాభ్యాసరతో ఽభవత్

పాశుపతుని భక్తుడై, వేదపఠనంలో నిమగ్నమయ్యెను.

శాన్తో దాన్తో జితక్రోధః సంన్యాసవిధిమాశ్రితః

శాంతుడై, ఇంద్రియాలను జయించి, కోపాన్ని అదుపులో పెట్టుకొని, సంయాస విధిని స్వీకరించెను.

ప్రాచీనబర్హిషం నామ్నా ధనుర్వేదస్య పారగమ్

ప్రాచీనబర్హి అనే ఇతడు ధనుర్వేదాన్ని పూర్తిగా నేర్చుకున్నాడు.

సముద్రతనయాయాం వై దశ పుత్రానజీజనత్

సముద్ర కుమార్తెతో కలసి పది మంది కుమారులను పొందెను.

అధీతవన్తః స్వం వేదం నారాయణపరాయణాః

వారు తమ వేదాన్ని అభ్యసించి, నారాయణునికి పరాయణులయ్యారు.

దక్షో జజ్ఞే మహాభాగో యః పూర్వం బ్రహ్మణః సుతః

బ్రహ్మకు మునుపటి కుమారుడైన, మహాభాగుడైన దక్షుడు జన్మించాడు.

కృత్వా వివాదం రుద్రేణ శప్తః ప్రాచేతసో ఽభవత్

రుద్రునితో వాదించి, శాపం పొందినవాడు ప్రాచేతసుడయ్యెను.

దృష్ట్వా యథోచితాం పూజాం దక్షాయ ప్రదదౌ స్వయమ్

సరైన విధంగా పూజను చూసి, దక్షునికి తానే స్వయంగా సమర్పించెను.

పూజామనర్హామన్విచ్ఛన్ జగామ కుపితో గృహమ్

అర్హత లేని పూజను కోరుతూ, కోపంతో ఇంటికి వెళ్లిపోయెను.

భర్త్రా సహ వినిన్ద్యైనాం భర్త్సయామసా వై రుషా

భర్తతో కలిసి, ఆమెను కోపంతో దుర్భాషలాడి, తప్పుబట్టెను.

త్వమప్యసత్సుతాస్మాకం గృహాద్ గచ్ఛ యథాగతమ్

నీవు కూడా మా అర్హత లేని కుమార్తెవే; ఇక్కడికి వచ్చినట్టు ఇంటిని విడిచిపో.

వినిన్ద్య పితరం దక్షం దదాహాత్మానమాత్మనా

తన తండ్రి దక్షుని నిందించి, ఆమె తన శక్తితో తాను తానే దహించుకుంది.

హిమవద్దుహితా సాభూత్ తపసా తస్య తోషితా

తపస్సుతో హిమవంతుని సంతుష్టిపరిచి, ఆమె ఆయన కుమార్తెగా జన్మించింది.

శశాప దక్షం కుపితః సమాగత్యాథ తద్గృహమ్

కోపంతో ఆయన దక్షుని ఇంటికి వచ్చి, దక్షుని శపించాడు.

స్వస్యాం సుతాయాం మూఢాత్మా పుత్రముత్పాదయిష్యసి

నీకు బుద్ధి లేక, నీవే నీ కుమార్తె ద్వారా కుమారుడిని పొందుతావు.

స్వాయంభువో ఽపి కాలేన దక్షః ప్రాచేతసో ఽభవత్

కాలక్రమంలో, ప్రాచేతసుడు అయిన దక్షుడు స్వాయంభువ మానవంతరంలో జన్మించాడు.

విసర్గం దక్షపర్యన్తం శృణ్వతాం పాపనాశనమ్

దక్షుని వరకు సృష్టి కథను వినేవారికి పాపాలు నశిస్తాయి.

ఉత్పత్తిం విస్తరాత్ సూత బ్రూహి వైవస్వతే ఽన్తరే

సూతా! వైవస్వత మానవంతరంలో సృష్టి ఎలా జరిగిందో విపులంగా చెప్పు.

కిమకార్షోన్మహాబుద్ధే శ్రోతుమిచ్ఛామ సాంప్రతమ్

అతడు ఏమి చేశాడో, మహామతి! మేము ఇప్పుడు వినాలని కోరుతున్నాము.