సుపుణ్యమాశ్రమం రమ్యమపశ్యత్ ప్రీతిసంయుతః
అతడు ఎంతో పవిత్రంగా, అందంగా, ఆనందంతో నిండిన ఆశ్రమాన్ని చూసి హర్షంతో నిండిపోయాడు.
అర్చయిత్వా మహాదేవం పుష్పైః పద్మోత్పలాదిభిః
అక్కడ మహాదేవునిని పద్మాలు, ఉట్పలాలు వంటి పువ్వులతో పూజించాడు.
సంప్రేక్షమాణో భాస్వన్తం తుష్టావ పరమేశ్వరమ్
ప్రభలతో మెరిసిపోతున్న పరమేశ్వరుణ్ని చూసి, అతడిని స్తుతించాడు.
అన్యైశ్చ వివిధైః స్తోత్రైః శాంభవైర్వేదసంభవైః
వివిధ విధాల వేదసంబంధిత శాంభవ స్తోత్రాలతో కూడా మహాదేవుని స్తుతించాడు.
శ్వేతాశ్వతరనామానం మహాపాశుపతోత్తమమ్
అక్కడ మహాపాశుపతులలో శ్రేష్ఠుడైన శ్వేతాశ్వతరుని చూశాడు.
తపసా కర్షితాత్మానం శుక్లయజ్ఞోపవీతినమ్
తపస్సుతో తనను తాను నియంత్రించుకున్న, తెల్ల యజ్ఞోపవీతం ధరించినవాడిని చూశాడు.
వవన్దే శిరసా పాదౌ ప్రాఞ్జలిర్వాక్యమబ్రవీత్
తన తలతో అతని పాదాలకు వందనం చేసి, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు:
యోగీశ్వరో ఽద్య భగవాన్ దృష్టో యోగవిదాం వరః
ఈ రోజు యోగులాధిపతిని, యోగాన్ని బాగా తెలిసినవారిలో శ్రేష్ఠుడిని చూచాను.
కిం కరిష్యామి శిష్యో ఽహం తవ మాం పాలయానఘ
నేను మీ శిష్యుడను, నేను ఏం చేయాలి? పాపరహితుడా, నన్ను కాపాడండి.
శిష్యత్వే పరిజగ్రాహ తపసా క్షీణకల్పషమ్
తపస్సుతో తన లోపాలు తగ్గినవాడిని శిష్యుడిగా అంగీకరించాడు.
దదౌ తదైశ్వరం జ్ఞానం స్వశాఖావిహితం వ్రతమ్
అప్పుడు తన శాఖలో చెప్పిన విధంగా, దైవజ్ఞానాన్ని, వ్రతాన్ని అతనికి బోధించాడు.
అన్త్యాశ్రమమితి ఖ్యాతం బ్రహ్మాదిభిరనుష్ఠితమ్
బ్రహ్మ మొదలైన వారు ఆచరించే, చివరి ఆశ్రమంగా ప్రసిద్ధమైన దానిని నేర్పాడు.
బ్రాహ్మణాన్ క్షత్రియాన్ వైశ్యాన్ బ్రహ్మచర్యపరాయణాన్
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు — వీరందరూ బ్రహ్మచర్యానికి నిబద్ధులై,
సమాసతే మహాదేవం ధ్యాయన్తో నిష్కలం శివమ్
మహాదేవుని నిరాకార శివునిగా ధ్యానం చేస్తూ, ఆయనను మనసులో నిలిపారు.
అధ్యాస్తే భగవానీశో భక్తానామనుకమ్పయా
భక్తులపై దయతో భగవంతుడు అక్కడే నివసించెను.
ఆరాధయన్మహాదేవం లోకానాం హితకామ్యయా
లోకాలకు మేలు కావాలని మహాదేవుని ఆరాధించెను.
ఆరాధ్య మహతీం సిద్ధిం లేభిరే దేవదానవాః
ఆరాధన చేసి దేవతలు, దానవులు గొప్ప సిద్ధిని పొందారు.
దృష్ట్వా తపోబలాజ్జ్ఞానం లేభిరే సార్వకాలికమ్
వారి తపస్సు చూసి, వారు ఎప్పటికీ ఉపయోగపడే జ్ఞానాన్ని పొందారు.
తిష్ఠ నిత్యం మయా సార్ధం తతః సిద్ధిమవాప్స్యసి
నాతో ఎప్పుడూ ఉండు; అప్పుడు నీవు సిద్ధిని పొందుతావు.
ఆచచక్షే మహామన్త్రం యథావత్ స్వార్థసిద్ధయే
తన ప్రయోజనం కోసం మహామంత్రాన్ని సరిగ్గా బోధించెను.
అగ్నిరిత్యాదికం పుణ్యమృషిభిః సంప్రవర్తితమ్
అగ్ని మొదలైన పవిత్ర క్రతువులను ఋషులు ప్రారంభించారు.
సాక్షాత్ పాశుపతో భూత్వా వేదాభ్యాసరతో ఽభవత్
పాశుపతుని భక్తుడై, వేదపఠనంలో నిమగ్నమయ్యెను.
శాన్తో దాన్తో జితక్రోధః సంన్యాసవిధిమాశ్రితః
శాంతుడై, ఇంద్రియాలను జయించి, కోపాన్ని అదుపులో పెట్టుకొని, సంయాస విధిని స్వీకరించెను.
ప్రాచీనబర్హిషం నామ్నా ధనుర్వేదస్య పారగమ్
ప్రాచీనబర్హి అనే ఇతడు ధనుర్వేదాన్ని పూర్తిగా నేర్చుకున్నాడు.
సముద్రతనయాయాం వై దశ పుత్రానజీజనత్
సముద్ర కుమార్తెతో కలసి పది మంది కుమారులను పొందెను.
అధీతవన్తః స్వం వేదం నారాయణపరాయణాః
వారు తమ వేదాన్ని అభ్యసించి, నారాయణునికి పరాయణులయ్యారు.
దక్షో జజ్ఞే మహాభాగో యః పూర్వం బ్రహ్మణః సుతః
బ్రహ్మకు మునుపటి కుమారుడైన, మహాభాగుడైన దక్షుడు జన్మించాడు.
కృత్వా వివాదం రుద్రేణ శప్తః ప్రాచేతసో ఽభవత్
రుద్రునితో వాదించి, శాపం పొందినవాడు ప్రాచేతసుడయ్యెను.
దృష్ట్వా యథోచితాం పూజాం దక్షాయ ప్రదదౌ స్వయమ్
సరైన విధంగా పూజను చూసి, దక్షునికి తానే స్వయంగా సమర్పించెను.
పూజామనర్హామన్విచ్ఛన్ జగామ కుపితో గృహమ్
అర్హత లేని పూజను కోరుతూ, కోపంతో ఇంటికి వెళ్లిపోయెను.