కూర్మపురాణమ్

పృశ్నికి ఇద్దరు కుమారులు కలిగారు—శ్వఫల్క మరియు చిత్రక. వారితో పాటు ఉపమంగు, మంగు, ఇంకా మరెన్నో కుమారులు జన్మించారు. ఉపదేవుడు, విశ్వప్రమాథిన్ వంటి సద్గుణసంపన్నులు కూడా ఆ వంశంలో ఉన్నారు. అశ్వగ్రీవ, సుబాహు, సుపార్శ్వ, కగవేషణ, కుకుర, భజమాన, శుచీ, కంబలబర్హిష, కపోతరోమా, విపుల వంటి అనేక మంది ఆ వంశాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. విపులునికి విలోమక అనే కుమారుడు జన్మించాడు. అతని పేరు అనూ అని ప్రసిద్ధి; అతడిని ఆనకదుందుభి అని కూడా పిలిచేవారు. ఆ అనకదుందుభికి లోకాధిపతి బ్రహ్మదేవుడు ఒక వరం ప్రసాదించాడు. ఆ మహర్షులకు బ్రహ్మా ఇచ్చిన వరం ఏమిటంటే—తన గురువుపై అధికారం, తాను కోరిన రూపాన్ని ఎప్పుడు అయినా ధరించగల శక్తి. అనంతరం, అనకదుందుభి దేవతలందరి చేత పూజింపబడే స్థాణుదేవుని (శివుడు)ను గీతంతో భక్తితో ఆరాధించాడు. ఆ దేవుడు అతనికి దేవతలలో కూడా దుర్లభమైన రత్నసదృశమైన ఒక కన్యను ప్రసాదించాడు. శత్రువులను సంహరించగలిగే అనకదుందుభి ఆ కన్యకు, ఆమె చంచల దృష్టితో ఉన్నప్పటికీ, మక్కువతో సంగీతశాస్త్రాన్ని బోధించాడు. ఆ కన్యా సౌందర్యం, ఆకర్షణతో పాటు మర్యాదగల స్వభావాన్ని కలిగి ఉంది. అనకదుందుభి ఆమెకు సంగీతశాస్త్రాన్ని, పాటల విద్యను సక్రమంగా బోధించాడు. ఆ తరువాత అతడు గంధర్వుల మనస్సులో జన్మించిన కుమార్తెను వివాహం చేసుకున్నాడు. అతడు వీణ వాయిద్యాన్ని, సంగీతతత్త్వాలను బాగా తెలుసు. అంతేకాదు, త్రిపురాసుర సంహారుడైన దేవుని పాటలతో పూజించేవాడు. ఒకసారి, సుబాహు అనే గంధర్వుడు ఆ కన్యను తీసుకుని తన నగరానికి వెళ్లిపోయాడు. అనంతరం, సుషేణ, వీర, సుగ్రీవ, సుభోజన, రవాహన, పునర్వసు, ఆభిజిత్, సంభభూవ వంటి కుమారులు జన్మించారు. వీరందరూ దేవతలకు సమానమైన శౌర్యాన్ని కలిగిన దేవకుని కుమారులు. ఆయనకు ఏడు కుమార్తెలు కూడా పుట్టారు; ఆ కుమార్తెలను వసుదేవునికి ఇచ్చాడు. ఆ ఏడుగురిలో దేవకీ అత్యంత సుందరంగా, శ్రేష్ఠురాలిగా నిలిచింది. దేవకుని వంశంలో సుభూమి, రాష్ట్రపాల, తుష్టిమాన్, శంకుర్ వంటి వారు ఉన్నారు. ఆయన వంశంలో శూరుడు జన్మించాడు; శూరుని కుమారుడు శమిస్త, అతనివల్ల ప్రతిక్షత్రుడు జన్మించాడు. ఆ జ్ఞానవంతుడు అయిన శూరుని కుమారుడు వసుదేవుడు; వసుదేవుని కుమారుడు—దేవకీ కుమారుడు—హరి (కృష్ణుడు), దేవతల ఆశయంతో భూమికి అవతరించాడు. వసుదేవుని భార్య రోహిణీ గర్భంలో సంశర్షణుడు, రాముడు (ప్లౌ-ధారి) జన్మించాడు. హలాయుధుడు, సంశర్షణుడు, ప్రభువు అయిన రాముడు, నిజానికి ఆదిశేషుడే. దేవకీ నుండీ, రోహిణీ నుండీ మాధవుడు (కృష్ణుడు) జన్మించాడు. వసుదేవుని ఏర్పాటుతో యశోదకు కూడా కుమారుడు జన్మించాడు. అయితే, ఆ సమయంలో, మునులలో శ్రేష్ఠుడవు, కంసుడు వారి అందరినీ హత్య చేశాడు. ఋజుదాస, భద్రదాస, కీర్తిమాన్ (పెద్దవాడు)—ఇలా రోహిణీ రాముడిని, లోకాధిపతిని, బలభద్రుడిని (హలాయుధుడు) ప్రసవించింది. దేవకీ శ్రీవత్సముద్రికతో కూడిన కృష్ణుని ప్రసవించింది. ఆమెకు ఇద్దరు కుమారులు కూడా పుట్టారు, వారు ఉగ్ర స్వభావం కలిగి, ఖడ్గాలతో అలంకరించబడ్డారు. వారికీ వందలాది, ఆపై వేలాది మంది కుమారులు జన్మించారు. ఆ వంశంలో చారుశ్రవ, చారుయశస్, ప్రద్యుమ్న, శంఖ అనే కుమారులు అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకంగా నిలిచారు. అటువంటి కృష్ణుని పవిత్రహాస్యంతో కూడిన భార్య జాంబవతి, తన మనసులోని మాటలు అతనితో చెప్పింది.