कूर्मपुराणम्

स एव द्विविधः प्रोक्तः सगर्भो ऽगर्भ एव च

मध्यमः प्राणसंरोधः षट्त्रिंशन्मात्रिकोत्तमः

मन्दमध्यममुख्यानामानन्दादुत्तमोत्तमः

एतद् वै योगिनामुक्तं प्राणायामस्य लक्षणम्

त्रिर्जपेदायतप्राणः प्राणायामः स उच्यते

प्रोच्यते सर्वशास्त्रेषु योगिभिर्यतमानसैः

साम्येन संस्थितिर्या सा कुम्भकः परिगीयते

निग्रहः प्रोच्यते सद्भिः प्रत्याहारस्तु सत्तमाः

एवमादिषु देशेषु धारणा चित्तबन्धनम्

वृत्त्यन्तरैरसंसृष्टा तद्ध्यानं सूरयो विदुः

प्रत्ययो ह्यर्थमात्रेण योगसाधनमुत्तमम्

ध्यानं द्वादशकं यावत् समाधिरभिधीयते

साधनानां च सर्वेषामेतत्साधनमुत्तमम्

समासीतात्मनः पद्ममेतदासनमुत्तमम्

आसीतार्धासनमिदं योगसाधनमुत्तमम्

समासीतात्मनः प्रोक्तमासनं स्वस्तिकं परम्

अग्न्यभ्यासे जले वापि शुष्कपर्णचये तथा

सशब्दे सभये वापि चैत्यवल्मीकसंचये

नाचरेद् देहबाधे वा दौर्मनस्यादिसंभवे

नद्यास्तीरे पुण्यदेशे देवतायतने तथा

युञ्जीत योगी सततमात्मानं मत्परायणः

गुरुं चैवाथ मां योगी युञ्जीत सुसमाहितः

नासिकाग्रे समां दृष्टिमीषदुन्मीलितेक्षणः

स्वात्मन्यवस्थितं देवं चिन्तयेत् परमेश्वरम्

धर्मकन्दसमुद्भूतं ज्ञाननालं सुशोभनम्

चिन्तयेत् परमं कोशं कर्णिकायां हिरण्मयम्

ओङ्कारवाच्यमव्यक्तं रश्मिजालसमाकुलम्

तस्मिन् ज्योतिषि विन्यस्यस्वात्मानं तदभेदतः

तदात्मा सर्वगो भूत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत्