तत्र गत्वा न शोचन्ति स विष्णुः स च शङ्करः
न मे वर्णयितुं शक्यं ज्वालामालासमाकुलम्
शेते तत्र हरिः श्रीमान् मायी मायामयः परः
यान्ति तत्र महात्मानो ये प्रपन्ना जनार्दनम्
वह्निना च परिक्षिप्तं तत्रास्ते भगवान् भवः
योगिभिः शतसाहस्त्रैर्भूतै रुद्रैश्च संवृतः
मदादेवपराः शान्तास्तापसा ब्रह्मवादिनः
द्रक्ष्यन्ति ब्रह्मणा युक्ता रुद्रलोकः स वै स्मृतः
महातलादयश्चाधः पातालाः सन्ति वै द्विजाः
प्रासादैर्विविधैः शुभ्रैर्देवतायतनैर्युतम्
नृपेण बलिना चैव पातालस्वर्गवासिना
सितं हि वितलं प्रोक्तं तलं चैव सितेतरम्
रसातलमिति ख्यातं तथान्यैश्च निषेवितम्
तलातलमिति ख्यातं सर्वशोभासमन्वितम्
पूर्वदेवैः समाकीर्णं सुतलं च तथापरैः
महान्तकाद्यैर्नागैश्च प्रह्मादेनासुरेण च
महाजम्भेन वीरेण हयग्रीवेण वै तथा
तथान्यैर्विवधैर्नागैस्तलं चैव सुशोभनम्
पापिनस्तेषु पच्यन्ते न ते वर्णयितुं क्षमाः
कालाग्निरुद्रो योगात्मा नारसिंहो ऽपि माधवः
तदाधारमिदं सर्वं स कालाग्निमपाश्रितः
विषज्वालामयो ऽन्ते ऽसौ जगत् संहरति स्वयम्
तामसी शांभवी मूर्तिः कालो लोकप्रकालनः
अतः परं प्रवक्ष्यामि भूर्लोकस्यास्य निर्णयम्
कुशः क्रौञ्चश्च शाकश्च पुष्करश्चैव सप्तमः
द्वीपाद् द्वीपो महानुक्तः सागरादपि सागरः
दध्योदः क्षीरसलिलः स्वादूदश्चेति सागराः
द्वीपैश्च सप्तभिर्युक्ता योजनानां समासतः
तस्य मध्ये महामेरुर्विश्रुतः कनकप्रभः
प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः