कूर्मपुराणम्

त्रैलोक्यस्यास्य मानं वो न शक्यं विस्तरेण तु

जनस्तपश्च सत्यं च लोकास्त्वण्डोद्भवा मताः

तावद् भूर्लोक आख्यातः पुराणे द्विजपुङ्गवाः

भुवर्लोको ऽपि तावान्स्यान्मण्डलाद् भास्करस्य तु

स्वर्लोकः स समाख्यातस्तत्र वायोस्तु नेमयः

संवहो विवहश्चाथ तदूर्ध्वं स्यात् परावहः

भूमेर्योजनलक्षे तु भानोर्वै मण्डलं स्थितम्

नक्षत्रमण्डलं कृत्स्नं तल्लक्षेण प्रकाशते

तावत्प्रमाणभागे तु बुधस्याप्युशनाः स्थितः

लक्षद्वयेन भौमस्य स्थितो देवपुरोहितः

सप्तर्षिमण्डलं तस्माल्लक्षमात्रे प्रिकाशते

तत्र धर्मः स भगवान् विष्णुर्नारायणः स्थितः

त्रिगुणस्तस्य विस्तारो मण्डलस्य प्रमाणतः

तुल्यस्तयोस्तु स्वर्भानुर्भूत्वाधस्तात् प्रसर्पति

स्वर्भानोस्तु वृहत् स्थानं तृतीयं यत् तमोमयम्

भार्गवात् पादहीनस्तु विज्ञेयो वै बृहस्पतिः

विस्तारान्मण्डलाच्चैव पादहीनस्तयोर्बुधः

बुधेन तानि तुल्यानि विस्तारान्मण्डलात् तथा

शतानि पञ्च चत्वारि त्रीणि द्वे चैव योजने

योजनान्यर्धमात्राणि तेभ्यो ह्रस्वं न विद्यते

सौरो ऽङ्गिराश्च वक्रश्च ज्ञेया मन्दविचारिणः

सूर्यः सौमो बुधश्चैव भार्गवश्चैव शीघ्रगाः

तदा सर्वग्रहाणां स सूर्यो ऽधस्तात् प्रसर्पति

नक्षत्रमण्डलं कृत्स्नं सोमादूर्ध्वं प्रसर्पति

वक्रस्तु भार्गवादूर्ध्वं वक्रादूर्ध्वं बृहस्पतिः

ऋषीणां चैव सप्तानान्ध्रु वश्चोर्ध्वं व्यवस्थितः

ईषादण्डस्तथैव स्याद् द्विगुणो द्विजसत्तमाः

योजनानां तु तस्याक्षस्तत्र चक्रं प्रतिष्ठितम्

संवत्सरमेय कृत्स्नं कालचक्रं प्रतिष्ठितम्