कूर्मपुराणम्

ब्रह्मणः सहजं रूपं नित्यैषा शक्तिरव्यया

आदौ वेदमयी भूता यतः सर्वाः प्रवृत्तयः

न तेषु रमते धीरः पाषण्डी तेन जायते

स ज्ञेयः परमो धर्मो नान्यशास्त्रेषु संस्थितः

सर्वास्ता निष्फलाः प्रेत्यतमोनिष्ठाहिताः स्मृताः

शुद्धान्तः करणाः सर्वाः स्वधर्मनिरताः सदा

अधर्मो मुनिशार्दूलाः स्वधर्मप्रतिबन्धकः

रजोमात्रात्मिकास्तासां सिद्धयो ऽन्यास्तदाभवन्

ततस्तासां विभुर्ब्रह्मा कर्माजीवमकल्पयत्

भृग्वादयस्तद्वदनाच्छ्रुत्वा धर्मानथोचिरे

अध्यापनं चाध्ययनं षट् कर्माणि द्विजोत्तमाः

दण्डो युद्धं क्षत्रियस्य कृषिर्वैश्यस्य शस्यते

कारुकर्म तथाजीवः पाकयज्ञो ऽपि धर्मतः

गृहस्थं च वनस्थं च भिक्षुकं ब्रह्मचारिणम्

गृहस्थस्य समासेन धर्मो ऽयं मुनिपुङ्गवाः

संविभागो यथान्यायं धर्मो ऽयं वनवासिनाम्

सम्यग्ज्ञानं च वैराग्यं धर्मो ऽयं भिक्षुके मतः

सन्ध्याकर्माग्निकार्यं च धर्मो ऽयं ब्रह्मचारिणाम्

साधारणं ब्रह्मचर्यं प्रोवाच कमलोद्भवः

पर्ववर्जं गृहस्थस्य ब्रह्मचर्यमुदाहृतम्

अकुर्वाणस्तु विप्रेन्द्रा भ्रूणहा तु प्रजायते

गृहस्थस्य परो धर्मो देवताभ्यर्चनं तथा

देशान्तरगतो वाथ मृतपत्नीक एव वा

अन्ये तमुपजीवन्ति तस्माच्छ्रेयान् गृहाश्रमी

तस्माद् गार्हस्थ्यमेवैकं विज्ञेयं धर्मसाधनम्

सर्वलोकविरुद्धं च धर्ममप्याचरेन्न तु

धर्म एवापवर्गाय तस्माद् धर्मं समाश्रयेत्

सत्त्वं रजस्तमश्चेति तस्माद्धर्मं समाश्रयेत्

जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः