कूर्मपुराणम्

सन्नति नाम कन्या वेदबाहु नाम पुत्रश्च तस्यासीत्। सर्वे ते, ऊर्ध्वगमप्रवाहशक्तियुक्ताः, बालखिल्याः इति प्रसिद्धाः। तस्य कन्या पुंडरीकाक्षा सर्वतेजसा समन्विता अभवत्। सप्त महाबलिनः पुत्राः तत्र सुतपा च शुक्रश्च अभवन्। तस्मात् स्वाहा त्रयः उत्तमबलिनः पुत्रान् प्राप्तवती। तत्र पावकस्य पुत्राः निर्मथ्यः, पवमानः, वैद्युतः इति स्मृताः। तेषां वंशे च पंचचत्वारिंशत् अन्ये अपि अभवन्। एवं एकोनपञ्चाशत् अग्नयः इति कथ्यन्ते। सर्वे ते रुद्रसारभूताः, ललाटे त्रिपुण्ड्रचिह्नयुक्ताः इति मता। तेषां द्विविधा विभागः—अग्निष्ट्वात्ताः च बर्हिषदाः च। उभयः ब्रह्मविदः, योगनिष्ठाः, ऋषिस्रेष्ठाः च अभवन्। गङ्गा, सर्वलोकशुद्धिकर्त्री, हिमवतः पुत्री अभवत्। देवीस्य परममाहात्म्यं पूर्वमेव सम्यक् वर्णितम्। अद्य त्वया तद् वर्णितम्; अधुनात्वं मनोः सृष्टिं शृणु। शतरूपा धर्मविदौ महाबलिनौ द्वौ पुत्रौ अजनयत्। तयोः एकः नारायणभक्तः, परमं स्थानं प्राप्तवान्। श्लिष्टायां तेन पञ्च पुत्राः निष्कलङ्काः सुसंस्कारयुक्ताः अजन्यन्त। सः शालग्रामे जनार्दनं विष्णुं पूजितवान्। ये नारायणपरायणाः, शुद्धाः, स्वधर्मनिष्ठाः च अभवन्। प्रजापतेः वीरणस्य पत्नी, वैराजप्रजापतेः अत्यबलिन्याः कन्यायाम्, अग्निष्टुत्, अतिरात्रः, सुध्युम्नः, अभिमन्युः, अङ्गः, सुमनसः, स्वातिः, क्रतुः, अङ्गिरसः, शिवः, तथा प्रथितः पृथुः, प्राणिनां महापालितः अभवन्। ब्रह्मणः आज्ञया, बलिनः इन्द्रस्य सह, सूतः पुराणश्रावकः जातः—हरिः स्वमायामूर्तिः। सः प्राचीनः अहं, हे मुनेश्रेष्ठ, पूर्वं उत्पन्नः। हरिः परमात्मा कृपया मम पुराणश्रवणं कारणं अभवत्। तेषां पुराणकथनं आज्ञया जीविकायै अभवत्। सः विश्वपति, महातेजस्वी, स्वधर्मनिष्ठः, गोवर्धनगिरिं प्राप्त्वा, इन्द्रियजयेन तपः अकरोत्। तत्र देवः दामोदरः स्वयम् राजा प्रति आगत्य अब्रवीत्। एकं वाक्यं उक्त्वा हृषीकेशः स्वस्वरूपं गतः। सः धर्मेण स्वं राज्यं यथायोग्यं अकार्षीत्, हे मधुसूदन। खिखण्डनः, हविर्धानः, अन्तर्धानः च तत्र जाताः। धर्मिष्ठाः, रूपसम्पन्नाः, वेदवेदाङ्गनिपुणाः च अभवन्। भाग्यबलात् धर्मविद् सः संन्यासं कर्तुं निश्चयम् अकरोत्। कदाचित् सः सिद्धसेविते हिमालयपर्वतपृष्ठे अगच्छत्। योगिनां प्राप्त्याप्राप्त्यस्थानि, ब्रह्मद्विषां अगम्यानि, सः अपश्यत्। सिद्धाश्रमैः भूषितं, पङ्कजिनीपुष्पवनैः पूर्णं तं प्रदेशं अपश्यत्।