कूर्मपुराणम्

शृणु पुनः, भृगु आदि ऋषिभ्यः प्रारभ्य प्राणिनां सृष्टिं कथयामि। धात्रृ तथा विधात्रृ देवौ, मेरुश्च स्वस्य जामातृभिः सह, तयोः पत्न्योरपि द्वौ पुत्रौ अभवताम्। एवं वेदशिराः नाम पुत्रः, जीवनदीप्त्या युक्तः, जातः। चत्वारः कन्याः अपि सर्वमङ्गललक्षणैः युक्ताः अभवन्। पौर्णमासस्य विरजा तथा पर्व नाम्नौ द्वौ पुत्रौ अभवन्। कर्दमः, वरीयान्, सहिष्णुश्च, ऋषिसार्वभौमाः, अभवन्। अत्रेः अनसूया अपि दोषरहितान् पुत्रान् प्रसूतवती। स्मृति, अङ्गिरसः कन्या, मङ्गललक्षणयुक्ताः कन्याः अपि प्रसूतवती। प्रीत्यां पुण्ये, पुलस्त्यः भगवन् दत्तात्रिमं पुत्रं उत्पादितवान्। तस्य कन्या सन्नति नाम्ना, तथा पुत्रः वेदबाहुः अभवत्। सर्वे ते, ऊर्ध्वगामिन्या शक्त्या युक्ताः, बालखिल्याः इति प्रसिद्धाः। कन्या पुण्डरीकाक्षा सर्वदीप्त्या युक्ता अभवत्। सप्त महाबलिनः पुत्राः—सुतपा तथा शुक्रः—अभवन्। तस्मात् स्वाहा त्रयः श्रेष्ठान् शक्तिमन्तः पुत्रान् प्राप्तवती। निर्मथ्यः, पवमानः, वैद्युतः—एते पावकस्य स्मृताः पुत्राः। तेषां वंशे चत्वारिंशत् पंच च अन्ये अभवन्। एवं एकोनपञ्चाशत् अग्नयः कथिताः। सर्वे रुद्रस्य अंशभूताः, ललाटे त्रिपुण्ड्रचिह्नैः युक्ताः। तेषां द्वैधा विभागः—अग्निष्वात्ताः तथा बर्हिषदः। उभयः ब्रह्मविदः, योगनिष्ठाः, ऋषिसार्वभौमाः। गङ्गा, सर्वलोकपावनी, हिमवतः उत्पन्ना। देवीस्यानुत्तमं यशः पूर्वमेव सम्यक् वर्णितम्। अद्य त्वया तद् उक्तम्; अधुना मनोः सृष्टिं शृणु। शतरूपायाः द्वौ पुत्रौ जातौ, धर्मज्ञौ महाबलौ। तयोः एकः नारायणपरायणः, परमं स्थानं प्राप्तवान्। श्लिष्टायां तस्य पञ्च पुत्राः, निर्दोषाः, सद्गुणयुक्ताः अभवन्। सः विष्णुं जनार्दनं शालग्रामे पूज्य, उत्तमं फलम् प्राप्तवान्। ये नारायणपरायणाः, शुद्धाः, स्वधर्मपालकाः। प्रजापतेः वीरणस्य महात्मनः पत्न्यां, वैराजस्य अतिबलिनः कन्यायाम्, अग्निष्टुत्, अतिरात्रः, सुद्युम्नः, अभिमन्युः। अङ्गः, सुमनसः, स्वातिः, क्रतुः, अङ्गिरसः, शिवः। सः प्रसिद्धः पृथुः, प्राणिनां महाबलः रक्षकः। ब्रह्मणः आज्ञया, महेन्द्रेण सह। सूतः, पुराणप्रवाचकः, हरिः स्वमायया रूपं धृत्वा अभवत्। सः प्राचीनः अहं, हे मुनेश्रेष्ठ, पूर्वं उद्भूतः। हरिः, परमपुरुषः, कृपया मम पुराणं श्रावितवान्। तेषां पुराणकथनं आज्ञया जीविकायाः कारणं अभवत्। सः विश्वपति, महातेजाः, स्वधर्मनिष्ठः, अभवत्।