कूर्मपुराणम्

पुरुषाय, पुरातनाय, शुद्धसत्त्वस्वरूपिणे नमः। धर्मज्ञानोपलब्ध्यर्थाय निष्कलाय पुनः पुनरुपास्महे। नमोऽस्तु, समस्तोत्तमाधमाधिपाय वेदवेद्याय ते। नमः नमः मायिने जगत्कर्त्रे पुनः पुनः। वामनाय ते नमः, हृषीकेशाय नमो नमः। स्वर्गमोक्षप्रदाय, अनावृतात्मने नमः। देवानां प्रभवे, देवदुःखविनाशकाय नमः। यद्विद्यया अमृतत्वं प्राप्यते, सा विद्या अस्माभिः ज्ञाता। सृष्टिसंहारौ चास्य ब्रह्मणो विस्तारश्च निरूपितः। त्वमेव, अनन्तात्मन्, रक्षितुमर्हसि; त्वं शरणं, त्वं गतिः। एवं गदाधरेण कूर्मपुराणं समाख्यातम्। वासुदेवेन सर्वभूतमोहाय व्यवस्था कृता। धर्मार्थकाममोक्षलक्षणानि यथार्थतया वर्णितानि। ऐक्यं वैचित्र्यं च तेषां भेदाः च विवृणीताः। वर्णाश्रमधर्मस्य यथान्यायं लक्षणं निरूपितम्। हिरण्यगर्भस्य सृष्टिः, हे मुनिश्रेष्ठ, कीर्तिता। जलस्थाने ब्रह्मणः शयनं तस्य नामनिर्णयश्चोक्तम्। मुख्यसृष्ट्युत्पत्तिक्रमः, ऋषिसृष्टिश्च वर्णिता। धर्मेण तमसः पूर्वसृष्टिः अपि विवृता। कमलसम्भूतस्य प्रभोर्जन्म, तस्य च मोहः, प्राज्ञस्यापि, निरूपितः। ब्रह्मणा परमेश्वरेण दिव्यदृष्टिप्रदानं कथितम्। गिरिशस्य कृपा, वरदानं च तत्रोक्तम्। अद्भुतं वरदानं, पिनाकिनः तिरोभावश्च वर्णितः। ब्रह्मणः नाभिकमलसम्भूतस्य भगवान्निर्देशः कीर्तितः। ब्रह्मणः मोहः, ततः हरिणः नामलाभः अपि वर्णितः। ललाटसम्भूतस्य महेशस्य प्रादुर्भावः ततः निरूपितः। देवदेवस्य ऐश्वर्यं, वरदानोपदेशश्चोक्तः। देवदेवदर्शनं, तस्य पुरुषस्त्रीरूपं च वर्णितम्। ततः देवीचरित्रं, दक्षकन्याभावश्चोक्तम्। दिव्यरूपदर्शनं, विश्वरूपदर्शनं च निरूपितम्। महादेव्याः उपदेशः, वरदानं च तत्रोक्तम्। दक्षस्य प्रचेतसः पुत्रत्वं, तस्य यज्ञविनाशश्च वर्णितः। ततः मुनिश्रेष्ठ, मुनिभिः शापः कृतः इति निरूपितम्। पितामहस्योपदेशः रक्षार्थं कीर्तितः। हिरण्यकशिपोर्वधः, हिरण्याक्षस्य च नाशः वर्णितः। ततः अन्धकवधः, गणपतिः परमेश्वरत्वं च निरूपितम्। बाणवधः, त्रिशूलधारिणा तस्य कृपा च वर्णिता। ततो वासुदेवात् स्वेच्छया विष्णोः—हरेः—अवतारः कीर्तितः। महादेवस्य त्रिनेत्रस्य पुत्रसहितस्य दर्शनं कृत्वा वरलाभः वर्णितः। ततः द्वारवत्यां वासिनां भीतिर्निरूपिता। एवं कूर्मपुराणस्य महात्म्यं, तत्रोक्तानि धर्मज्ञानादीनि, भगवतः चरितानि, सृष्टिसंहाराः, देवर्षिमहात्म्यानि, सर्वं सम्यक् निरूपितम्।