कूर्मपुराणम्

ये ज्ञायन्ति परमं पदं, ते सृष्टौ चित्तं न निवेशयामासुः। तेषां च चेतनायाः नाशः अभवत् परमेश्वरमायया। तदा स भगवान् मोहकामार्थं स्वस्य पुत्रं पद्मजनं वाचयामास। स एव, यं त्वं स्वपुत्रं शङ्कर इति वदसि, स एव तेन आत्मीय इति घोषितः। स च प्रजासृष्टुकामः परमं तपः अतीव दुस्तरं तपसि तस्थौ। दीर्घकालानन्तरं स दुःखात् कोपं प्राप। ततोऽस्य अश्रुबिन्दुभ्यः प्रेताख्या भूतानि समुत्पन्नानि। क्रोधाविष्टः स प्रजापतिः प्राणान् त्यक्तवान्। स सहस्रसूर्यप्रभया बभासे, यथा कल्पान्ताग्निः। ते तव रुदनात्, रुद्र इति लोके प्रसिद्धिं यास्यन्ति। स जगतां पितामहः एतेषां अष्टानां स्थानानि न्ययोजयत्। भीम, उग्र, महादेव—एते सप्त नामानि। दीक्षितः, ब्राह्मणः, चन्द्रः—एते अष्टमूर्तयः। एतेभ्यः अष्टशरीरिणेभ्यः देवेभ्यः स परमं स्थानं दत्तवान्। स्वाहा, दिशः, दीक्षा, रोहिणी—एता एषां पत्न्यः। स्कन्द, सर्ग, सन्तान, बुध—एते तेषां पुत्राः स्मृताः। स सन्तानं धर्मं कामं च परित्यज्य वैराग्ये शरणं गतः। स च ब्रह्माख्यं अक्षयं शाश्वतं परममृतं पित्वा, शिवः स्वचिन्तया स्वसदृशान् रुद्रान् सृष्टवान्। ते त्रिशूलिनः शत्रुनाशिनः परमसुखिनः त्रिनेत्राश्चासन्। प्रभुः तान् रागरहितान् सर्वज्ञाने च कोटिशः निर्ममे। गुरुहरः तान् जरामरणवर्जितान् अकथयत्। ततः प्रजापतये उक्तं—"भूतप्रजननाय अन्यान् सृज, ये जन्ममरणधर्मिणः स्युः।" स उवाच—"मम तादृशी सृष्टिः नास्ति; त्वमेव अशुभानि सृज।" एवं स्थावरभावः देवदेवस्य त्रिशूलीनः अभवत्। स सृष्टिशक्तिम् आत्मज्ञानं च सर्वाध्यक्षत्वं च प्राप्नोत्। स एव शङ्करः साक्षात् पिनाकधारी परमेश्वरः। स स्वमानसपुत्रैः सह, प्रमुदितविशाललोचनैः, जगन्नाथं प्रणम्य, हृदि कृताञ्जलिः स्तुतिं चकार— "नमः शिवाय दिव्याय, नमो ब्रह्मस्वरूपिणे। प्रधनपुरुषेशाय योगपतये नमः। नमः पिनाकपाणये त्रिनेत्राय पुनः पुनः। ब्रह्मविद्येश्वराय ब्रह्मविद्याप्रदाय च। वेदान्तसारसाराय वेदार्थस्वरूपिणे नमः। त्वं विविधदुःखविमुक्तसंघपरिवृतः। नमस्ते त्रिनेत्राय परमेश्वराय। अनाद्यशुद्धाय ज्ञानगम्याय नमः। धर्मयोगगम्याय च नमः। ब्रह्मणे विश्वरूपाय परमात्मने नमः। त्वया, विश्वमूर्तिना, प्रधनाद्याखिलं जगद् लीयते।" एवं स कथा प्रवहति, यत्र श्रीशिवस्य महिमानं सुराः स्तुवन्ति।