कूर्मपुराणम्

शृणुत, धर्मज्ञाः, परमं चरितं यथावर्णितं। तदा तस्य महात्मनः प्रभावाद् आकाशमण्डलं सहस्रसूर्यचन्द्रादिगणैः पूर्णमभवत्। स महाबाहुः सहस्रहस्तोऽथ सहस्रपादः सहस्ररश्मिभिः दीप्तिमान् दृष्टिगोचरः सञ्जातः। तस्य करकमले त्रिशूलम्, व्याघ्रचर्मवासाः, योगाधिपत्ये प्रतिष्ठितः स भगवान् स्थितः। स एव परमेश्वरः भगवत्याः साक्षात्कारेण ताण्डवनृत्यं समुपचरत्। योगमास्थाय स त्रिशूलधारिणः शरीरं प्रविश्य स्थितवान्। तदा स भगवान् प्रकाशस्वरूपः समस्ताण्डं दग्ध्वा तस्य तेजसा विराजमानः। ततः सर्वगुणयुक्ता पृथिवी जलं प्रति लीनाभूत्। तदनन्तरं गुणयुक्तं वह्निस्तु वायौ लीयते स्म, तत्रैव तस्य क्षयः। पुनः तत्रापि गुणयुक्तं आकाशं च प्रधाने लीनमभवत्। शुद्धसत्त्वसम्भूताः दिव्यगणाः वैकारिकतत्त्वे लीयन्ते। त्रिविधं अहङ्कारं च महत्तत्त्वे लयं याते प्रलयकाले। अव्यक्तं जगद्योनिरेकमेवाक्षरं सर्वं संहृत्य स्वात्मनि लीनमकरोत्। तदा प्रकृतिः पुरुषश्च पृथग्भूतौ प्रथक् कृतौ। न ह्ययं स्वयमेव प्रलयः, किन्तु महेश्वरस्य इच्छया एव सम्पद्यते। सा प्रकृतिः, या जगद्योनिरेषा, माया च अचेतना परिगण्यते। महदादि साक्षिणं विविधं पितामहं मुनयः गीतवन्तः। प्रकृत्याद्यन्तं विशेषान्तं रुद्रः सर्वं दहत्येति शास्त्रवचनम्। अत्रैव शङ्करः परमं प्रलयं सम्पादयति। या स्थापनविभ्रमशक्तिः सा नारायणाख्या शास्त्रवचनात्। स एव प्रकृत्याः पञ्चविंशतितत्त्वमयात् सर्वं सृजति। ब्रह्मा विष्णु ईशश्च फलदातारः भोगमोक्षयोः शक्तयः। एकमेवाक्षरं वस्तु, यः आत्मा, प्रकृतिः, ईश्वरः च साररूपेण स्थितः। अमराः इन्द्रादित्यादयः विविधयज्ञैः पूज्यन्ते। तस्यैव महत्त्वात् एकैव शक्तिः निर्गुणा इति कथ्यते। सा एव विविधानि शरीराणि सृजति, लीलया च तानि पुनः ग्रसति। रुद्रः सर्वकामदः इति वेदवचनम्। देवाः परमात्मनः प्रमुख्याः शक्तयः संस्मर्यन्ते। महेश्वरः त्रिशूलधारी सर्वशक्तिस्वरूपः स्तूयते। केचित् इन्द्रं परमं मन्यन्ते, अन्ये विष्णुम्, अपरे ब्रह्माणम् स्तुवन्ति। रुद्रस्यैव विविधरूपाणि वर्णितानि। शिवः तानि रूपाणि धारयन् तेषां तेषां फलं ददाति। यः महादेवं पूजयति, सः परमं पदं प्राप्नोति। गिरीशं सगुणं निर्गुणं वा पूजयेत्। योऽभिलषति उच्चैः गन्तुं, सः सगुणं परमेश्वरं पूजयेत्। वैदिकपरम्परया तं कमलासीनं सुवर्णप्रभं चिन्तयन्ति। विरूपाक्षं आदौ मध्ये अन्ते च स्थितं पूजयेत्। एवं रूपं धारयन् शिवस्य समीपत्वं लभते। विधिवत् कर्माणि कृत्वा दिव्यं पदं प्राप्नोति। ततः वाय्वग्निशक्रादीन् भक्त्या पूजयेत्। योगः अपि बीजसहितः बीजरहितश्च इति वर्णितः। एतदेतत् परमं रहस्यं, यः श्रद्धया पश्यति सः शिवस्य अनुग्रहम् अवाप्नोति।