कूर्मपुराणम्

शिलादः कर्षुकः भूमिं हलदण्डेन प्राहृत्य ताम् अपि विदार्य सुन्दरं बालकम् उत्पादितवान्। स बालकः सौन्दर्यगुणसम्पन्नः सञ्जातमाधुर्यतेजसा सर्वदिक्‌सु दीप्तिम् आवहन् स्थितवान्। स नन्दी नाम्ना पुनः पुनः “पितरः! पितरः!” इति शिलादं समाह्वयन् अतीव स्नेहं प्रकटयामास। तं बालकं शिलादः तत्राश्रमे वसन्तेभ्यः मुनिभ्यः दर्शयामास। ततः तैः शास्त्रविधिना दीक्षितः सुताय वेदाध्यापनं कृतवान्। स नन्दीशः चिरकालं ध्यानेन महेश्वरं द्रष्टुम् इच्छन् मृत्युम् अपि विजेष्यामि इति निश्चयम् अकरोत्। तस्य मनः सदा महेश्वरे समाहितम् आसीत्, स च निरन्तरं रुद्रमन्त्रं जपन् स्थितवान्। तदा शिवः गणैः सहितः तत्र आगत्य, “वरदः अहम्” इति वचनम् उक्तवान्। नन्दीशः तं प्रभुं प्रार्थयामास— “भगवन्, भवतः तुल्यं दीर्घायुः मम देहि।” तदा भगवतः प्रति सदा एकाग्रचित्तः स मन्त्रं कोटिजगत्यः पर्यन्तं जपितवान्। पुनः शिवः भूतगणैः परिवृत्य आगत्य, “वरदः अहम्” इति पुनरपि उदाहृतवान्। सर्वेश्वरः विश्वात्मा तं प्रत्युवाच— “एवं भवतु” इति, ततः अन्तर्धानम् अगच्छत्। तदा पुनः शिवः भूतगणैः परिवृत्य आगत्य, “वरदः अहम्” इति पुनः उक्तवान्। तदा भगवत् प्रभुः तं उक्तवान्— “भूयः एष मन्त्रः न जपनीयः।” ततः सन्दिष्टवान्— “महागणपतित्वं लभस्व, देवीपुत्रः भूत्वा महेश्वरः भव। सर्वज्ञः सर्वशक्तिसम्पन्नः सर्वलोकाधिपतिः च भव। भूतसर्गे लये च मम तुल्यं पदं प्राप्स्यसि।” नन्दीश्वरः च विधिवत् अभिषेकं कृत्वा तं स्थापयामास। मरुद्भ्यः च पुण्यशीलां कन्यां सुप्रसिद्धां सुयशां दत्तवान्। यत्र यत्र मर्त्यः तत्र मृत्युम् आप्नोति, स रुद्रलोकस्य सम्मानं लभते। तद् एव पञ्चनदं पावनं सर्वपापविनाशनं नाम्ना प्रसिद्धम्। यः कश्चन सर्वपापैः विमुक्तात्मा स रुद्रलोकस्य पूजनं प्राप्नोति। तद् एव महाभैरवम् इति कथ्यते, महापापनाशनं पवित्रं हिमाचलराजतनया स्वयम् अस्ति। तत्र भवान् इन्द्रादिभिः चक्रार्थं पूजितः। तत्र यः सम्यक् विधिना मृत्युम् आप्नोति, स ब्रह्मलोकस्य सम्मानं प्राप्नोति। तत्रैव ऋषिभिः शैवधर्मः प्रतिष्ठापितः। यः कश्चन तत्र प्राणान् त्यजति, स रुद्रलोकं गच्छति। तत्र गत्वा प्राणत्यागेन नित्यलोकान् प्राप्नोति। तस्मिन् परमे तीर्थे स्नानं कृत्वा सहस्रगवदानस्य पुण्यं लभते। तत्र गत्वा प्राणत्यागेन गणेशत्वं प्राप्नोति। तत्रैव श्रीमान् नकुलीश्वरः विराजते। महाशिवः देवीसहितः सदा शिष्यसमूहैः परिवृतः तत्रैव तिष्ठति। यः तत्र सर्वपापैः विमुक्तः, मृत्युः सम्प्राप्य तद्ज्ञानं प्राप्नोति। भीमेश्वराख्यं स्थानं गत्वा पापात् विमुच्यते। तत्र स्नानं पानं च कृत्वा ब्रह्महत्या अपि नश्यति। तद् एव दिव्यं वाराणसी नाम, दशकोटिकोटिसंख्याभ्यः अपि श्रेष्ठम्। अन्यत्र क्वचित् योगिभिः अपि एकजन्मना मोक्षः न लभ्यते। तत्र गत्वा शतजन्मकृतपापानि अपि क्षालयेत्। यस्य तु तत्र तीर्थस्य पुण्यं न फलं नात्र न परत्र। एवं पवित्राणि पुण्यस्थानानि, शिवस्य कृपया, पवित्रकथायाम् उपदिश्यन्ते।