कूर्मपुराणम्

सर्वमात्मानं परं पश्यामि; तव मयि भक्तिर्जायेत। त्वं सर्वकर्मणां कर्ता, अहं तव अधीनदेवः। त्वं सोमः, अहं सूर्यः; त्वं रात्रिः, अहं दिवा। त्वं विज्ञानं, अहं वेत्ता; त्वं माया, अहं ईश्वरः। यः अहं देवः, सः निष्कलः, स एव परमः नारायणः। त्वं सर्वं जगत्, देवासुरमानुषसमेतं, पालय। एकं तदधिष्ठानं, अव्यक्तं, अनन्तशक्तिसम्पन्नम् अस्ति। स तदा नाभिसम्भूतं महत्पद्मं प्रविश्य, तत्र स्थितवान्। तस्मिन्नेव क्षणे, मधुकैटभौ नाम महादैत्यौ भ्रातरौ समुत्पन्नौ। तौ च देवदेवस्य शार्ङ्गधन्वनः कर्णयोरन्तरालात् उत्पन्नौ। त्रैलोक्यपीडनौ तौ दानवौ त्वया विनाशनीयौ। तयोः उभयोः नाशनाय सः आज्ञापयत्। विष्णुः कैटभं निगृह्य, जिष्णुः मधुं निगृह्य, तौ दैत्यौ विजिग्यतुः। हरिः, स्नेहेन पूर्णचित्तः, मधुरं वाक्यम् अवदत्—"मम शक्तिं सहन्तुं न शक्नोमि, महाबलिन्।" ततः विष्णुः च देवी निद्रा चैकत्वेन तुष्णीं बभूवतुः। अनन्तरं ब्रह्मा, नारायणाख्यः, सलिले शयनोऽभवत्। सः अनादिः अनन्तः अद्वितीयः आत्मा, ब्रह्मनाम्ना प्रसिद्धः। तेन विष्णुरूपं धारयित्वा, तस्मिन्नेव रूपे सृष्टिं ससर्ज। स ऋभुं च सनत्कुमारं च, प्राचीनं नित्यं च, ससर्ज। ते च परमं पदं विज्ञाय, सृष्टौ मनः न न्यधुः। तेषां चेतनाः परमेश्वरमायया मोहिता अभवन्। सः स्वस्य पुत्रत्वेन कमलजं जगाद, मोहकामनाय च। स एव, यं त्वं पुत्रं वदसि, शङ्कर, तेनात्मना एव उक्तः। सः प्रजासृष्टुकामः, घोरं तपः अकरोत्। दीर्घकालानन्तरं, क्लेशात्, कोपः समुत्पन्नः। तस्मात् अश्रुबिन्दुभ्यः प्रेताख्या भूतानि उत्पन्नानि। कोपवशात् प्रजापतिः प्राणान् त्यक्तवान्। स सहस्रसूर्यतेजोभिः दीप्तः, कल्पान्ताग्निसदृशः बभूव। तव रुदनात्, त्वं लोके रुद्र इति प्रसिद्धो भविष्यसि। स जगतां पितामहः एतेषां अष्टानां निवासान् व्यदिशत्। भीम, उग्र, महादेव—एते सप्त नामानि; दीक्षित, ब्राह्मण, चन्द्र—एते अष्टमूर्तयः। एतेषां अष्टमूर्तीनां देवानां सः परमं पदं दत्तवान्। स्वाहा, दिशः, दीक्षा, रोहिणी—एता एषां पत्न्यः। स्कन्द, सर्ग, सन्तान, बुध—एते पुत्राः स्मृताः। सः प्रजाः धर्मं कामं च त्यक्त्वा, वैराग्यं शरणं गतः। अमृतं तदक्षयं नित्यं ब्रह्माख्यं परमं पानं पित्वा, शिवः स्वचेतसा स्वसदृशान् रुद्रान् ससर्ज। ते त्रिशूलिनः, शत्रुनाशकाः, परमसन्तुष्टाः, त्रिनेत्राश्च अभवन्।