कूर्मपुराणम्

धर्मराजाय युधिष्ठिराय सा नर्मदा शुभा सर्वपापप्रणाशिनी कथ्यते। प्रयागस्य माहात्म्यं तत्र तस्य विविधानि पुण्यक्षेत्राणि च प्रसिद्धानि। तस्याः महिमानं त्वं सम्यक् श्रोतुमर्हसि, यतः सा नर्मदा सर्वाणि स्थावरजङ्गमानि भूतानि उद्धरति। तस्याः पुण्यकथां अहं सम्यक् वक्ष्यामि, तत्त्वेन शृणुष्व। ग्रामे वा वने वा नर्मदा सर्वत्र पुण्या, तस्याः केवलं दर्शनमात्रेण गङ्गाजाताः अपि क्षणेन शुद्ध्यन्ति। सा त्रिषु लोकेषु पुण्या रम्या मनोहरा च। ये जनाः तत्र तपः कृत्वा, हे राजन्, परमां सिद्धिं प्राप्तवन्तः। केवलं एकरात्रोपवासेन शतशः कुलानि उद्धृतानि भवन्ति। सा नर्मदा द्वयोजनपर्यन्तं विस्तृता, अमरकण्टकगिरिपरिसरे तिष्ठन्ति पुण्यतीर्थानि। यः सर्वहिंसां त्यक्त्वा सर्वभूतहिते रतः स्यात्, तस्य पुण्यफलं शृणु, हे राजन्। यः एवं करोति, स दिव्याप्सरसां गणैः परिवृतः, दिव्यस्त्रीभिः सेव्यमानः, देवानां लोके रमते, देवैः सह मुदं लभते। स रत्नविचित्रैः भूषणैः भूषितं निवेशनं प्राप्नोति, चित्ररथैः शोभितं, सेवकसेविकाभिः सेव्यमानं च। स तत्र शतवर्षाधिकं कालं सुखानि भुञ्जानः वसति। तस्य गतिः पुनर्निवृत्तिरहितेव, यथा आकाशे वातस्य। तत्रैव त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धं जलेश्वरनाम सरः अस्ति। तत्र स्नानेन दशवर्षपर्यन्तं पितरः तृप्तिं यान्ति, नात्र संशयः। तद् सरः सरलार्जुनवृक्षच्छायायाम्, समीपे स्थितम्। तत्र शतकोटिपर्यन्तानि पुण्यतीर्थानि सन्ति, हे युधिष्ठिर। ये नर्मदाजलस्पर्शेन तत्र स्नाताः, ते परमं पदं प्राप्नुवन्ति। तत्र स्नानेन मनुष्यः सकलव्रणमुक्तः भवति, क्षणमात्रेण एव। एषा हि प्राचीनकाले भगवता सर्वलोकहितकाम्यया उद्घोषिता। यः सर्वपापैः विशुद्धचित्तः, स रुद्रलोकं याति। ये नर्मदायाः उत्तरतीरे निवसन्ति, ते रुद्रलोके स्थायिनः। तत्र स्नानदानयोः समत्वं, यथा शङ्करेण मया उक्तम्। शतकोटिवर्षाणि रुद्रलोके पूज्यते। तद् पुण्यक्षेत्रं शिरसा वन्दनीयम्, तत्र सर्वपापविमुक्तिः सुलभा। एकाहोरात्रोपवासेन ब्रह्महत्यापापात् विमुक्तिः लभ्यते। तत्र यः नियमेन गच्छति, स सर्वकामान् प्राप्नोति। तत्र अश्वमेधस्य दशगुणं पुण्यं लभ्यते। विविधवृक्षलतानां पुष्पसमालङ्कृतं तद् क्षेत्रं शोभते। तत्र ब्रह्मा, विष्णु, इन्द्रः, विद्याधरगणैः सहिताः सन्ति। तत्र पौण्डरीकयागस्य फलम् आप्यते। नर्मदासंगमे तु रुद्रलोके पूज्यते। एतानि सर्वाणि पूर्वं मुनिभिः स्वयंभुवाच भगवता च कथितानि।