कूर्मपुराणम्

अमृतानां च विश्वस्य नाथं शरणागतपालकं देवं प्रणम्य, सर्वे मुनयः प्रार्थयन्ति – ‘‘वद, भगवन्!’’ ततोऽन्ये, तस्य लिङ्गस्य प्रभोः चिन्हानि अनुकरणं कृत्वा, परमं लिङ्गं निर्माय। ब्रह्मचारिणः विविधैः वेदविधिभिः नियम्य, परमं तपः उपगम्य, शतरुद्रीयं स्तोत्रं जपन्ति। ततः सर्वे अञ्जलिं कृत्वा त्रिशूलधरं समीपं अगच्छन्। यस्य दर्शनात् सर्वं अज्ञानं अधर्मश्च विनश्यति। हर्षपूर्णहृदयाः पुनः देवदारुवनं जग्मुः। ते परमेश्वरं न जानन्तः, रागद्वेषविवर्जिताः, शुभेषु नदीतीरेषु, एकान्ते स्थित्वा। केचित् आकाशे स्थित्वा, पादाङ्गुल्यग्रे balanced, अन्ये पत्रशाकादीन् खादन्ति, केचित् आत्मानं शुद्धयन्ति, केचित् सूर्यप्रकाशेन जीविताः। सर्वे तपस्यां व्यतीतकालाः, महेश्वरं पूजयन्ति। शिवः, वृषध्वजः, तेषां बोधाय प्रेरणां दत्तवान्। अनुग्रही परमेश्वरः देवदारुवनं आगतः, ज्वलज्ज्वालाम् हस्ते धारयन्, पिङ्गलाक्षः। कदा चित् नृत्यति, कदा च पुनः पुनः गर्जति। स भगवान् स्वमायया रूपं गृहित्वा तद्वनं प्रविष्टः। देवी अपि पूर्ववत् तत्र आगच्छत्। ते शिरसा भूमौ नमस्कृत्य, प्रभुं तुष्टुम् इच्छन्ति। अन्ये रुद्रब्रह्मादिभिः सह भवं अथर्वशीर्षेण पूजयन्ति। ‘‘त्रिनेत्राय त्रिशूलधारिणे वरदाय नमः। सर्वैः स्पृष्टशरीराय, असंगात्मने नमः। नृत्यप्रियाय, भैरवरूपाय नमः। संयताय, शान्ताय, तपस्विने, हराय नमः। जिह्वया लीलकाय, नीलकण्ठाय नमः। सुवर्णमालाधारिणे, देवीप्रियाय नमः। योगेश्वराय, ब्रह्मेश्वराय नमः। श्यामवर्णाय, दंष्ट्रिणे, अग्निबीजाय नमः। विश्वनाथाय, महादेवाय, यथातथाय नमः। सुवर्णध्वजाय, जलध्वजाय नमः। किरीटिने, नागवलयाय, कालान्तकाय नमः। मोहात् कृतं सर्वं क्षम्यतां; त्वमेव शरणम्। शङ्कर, त्वं ब्रह्मादिभिः अपि दुर्ग्राह्यः। सर्वं एतत् भगवता योगमायया साधितम्।’’ नमस्कृत्य, पर्वतानाथं ऊचुः – ‘‘पूर्ववत् त्वां द्रष्टुम् इच्छामः।’’ शङ्करः ततः स्वं परमं रूपं दर्शितवान्। पूर्ववत् ऋषयः उत्त्साहितचित्ताः स्थिता, नमस्कृत्य। भृगुः, अङ्गिराः, वसिष्ठः, विश्वामित्रः च, सर्वे देवदेवाय नमस्कृत्य, इदं वाक्यं ऊचुः – ‘‘ज्ञानसम्पादनया वा योगेन वा सदा पूजनीयः किं?