कूर्मपुराणम्

न स एव कश्चन परमं पदं प्राप्नोति। एष भगवान् महेश्वरः कालरूपं धारयन् सर्वमात्मनि संहरति। स एव चक्रिणं वज्रिणं श्रीवत्सलाञ्छनं च बिभर्ति। द्वापरयुगे भगवान् कालरूपः, कलौ धर्मध्वजः सञ्जातः। तत्र तमः अग्निरूपेण, रजः ब्रह्मरूपेण, सत्त्वं विष्णुरूपेण स्थितम्। यत्र तदस्ति, तदेव ब्रह्म योगयुक्तं सत्यम्। स एव नारायणः देवः परमात्मा सनातनः। स एव सर्वं मोहयति, स एव परं गतिं ददाति। स महात्मा पुरातनः हरिः एकशृङ्गः अष्टाक्षरः च। एकरूपः, अनन्तस्वरूपः, इति शास्त्रे नारायणः कथ्यते। स ब्राह्मणैः धर्मकामैः मोक्षकामैश्च नानामन्त्रैः स्तूयते। योगामृतं पीत्वा स विश्राम्यति—तदेव विष्णोः परमं पदम्। अव्यक्ता मूलप्रकृतिः ऋषिभिः अजातैति गीयते। तस्या अजायाः नाभौ महेश्वरः बीजं क्षिपति। स एव महापुरुषः विश्वं, अपां परमगर्भः। स देवदेवो महादेवः हरः पशुपतिः। स विष्णुना युक्तः सृष्टिं परिवर्तनं च करोति। स योगशक्तिस्वरूपः आदौ वेदान् अददात्—इति मया उक्तम्। तं एव मुक्तये ज्ञात्वा भवमाश्रयेत्। ततो ते ब्रह्माणं देवं प्रणम्य, दुःखिताः पप्रच्छुः। ब्रूहि भगवन् अमराधिप विश्वनाथ! त्वं शरणागतत्राणः। तदा ते परमं लिङ्गं निर्माय, तस्य लिङ्गिनः चिह्नानि अनुकरणं कृतवन्तः। ब्रह्मचारिणः विविधवेदव्रतान् आचरन्तः। परमं तपः कृत्वा शतरुद्रीयं जपन्तः। सर्वे कृताञ्जलयः त्रिशूलधारिणं उपजग्मुः। यं दृष्ट्वा सर्वमोहः अधर्मश्च विनश्यति। ततो हृष्टमनसः पुनः देवदारुवनं जग्मुः। ते परमेश्वरं अजानन्तः, रागद्वेषरहिताः। विविक्तेषु पुण्यतीर्थेषु नद्याः तटेषु स्थिताः। केचित् व्योम्नि स्थित्वा अङ्गुल्यग्रेषु तिष्ठन्ति। केचित् पत्रमूलभक्षिणः, केचित् शुद्धात्मानः, केचित् सूर्यांशनिष्ठाः। ते सर्वे तपसा समयं यापयन्तः महेश्वरं उपासितवन्तः। तदा वृषध्वजः भगवतः तेषां बोधाय बुद्धिं प्रेरयामास। अनन्तरं दयालुः परमेश्वरः देवदारुवनं समुपाजगाम। तस्य करस्थे दीप्तशिखा, नेत्रे पिङ्गलौ। कदाचित् स स्नेहेन नृत्यति, कदाचित् पुनः पुनः रुदति। स देवः स्वमायया रूपमास्थाय तस्मिन् वने प्रविवेश। देवी अपि पूर्ववत् देवदारुवनं जगाम। ते सर्वे शिरसा प्रणम्य प्रभुं तुष्टाव। अन्ये रुद्रैः ब्रह्मभिः च सह भावं अथर्वशिरसा उपास्त।