कूर्मपुराणम्

चतुर्वेदात्मना सवित्र्या सह भगवान् तेजस्विनां सहस्रदीप्त्याः प्रकाशेन, ज्ञानाधिपत्यादिभिः गुणैः संपन्नः, चतुर्मुखः बलभुजः छन्दोमयः अजः परमः च अवतरितः। तस्यागमनस्य कारणं ज्ञातुम् ऋषयः पृथिवीं शिरसा स्पृशन्तः भगवन्तम् संतुष्टवन्तः। ततोऽग्र्याः ऋषयः 'किमर्थम् आगमः?' इति पृष्टवन्तः। सर्वे तं जानीत्वा, हस्तान् शिरसि स्थाप्य, तस्यैव समर्पणम् अकुर्वन्। ततः स भगवान्, अत्यन्तं नग्नः, रमणीयाङ्गनया पत्नीया सह, प्रविष्टः। स कन्याभिः प्रियः, तेषां पुत्रान् दूषितवान्। तं अतीव ताडयित्वा, तस्य लिङ्गं पतितम्। ततः भीषणानि अपशकुनानि समुत्पन्नानि, सर्वभूतानां भयदायकानि। 'अच्युत! त्वमेव शरणम्,' इति ऋषयः भगवन्तम् शरणं गतवन्तः। 'सर्वेश्वर! कृपया अस्मान् अस्मिन् विषयेषु रक्ष,' इति प्रार्थितवन्तः। भगवान् त्रिशूलचिह्नं देवम् ध्यानयित्वा, अञ्जलिं कृत्वा, उवाच—'बलस्य धिक्, तपस्याः धिक्; अत्र तु तद् व्यर्थम्। स भवता उपेक्षितः, तुच्छतपसाभिः मोहितः। हन्त! तं प्राप्य अपि, तं उपेक्षितवन्तः। हन्त! महदधनं प्राप्य अपि, उपेक्षितवन्तः। हन्त! अक्षयधनं प्राप्य अपि, उपेक्षितवन्तः। तं धनं, भाग्यहीनैः उपेक्षितं दृष्ट्वा—ब्राह्मण! तं धनं प्राप्य, हन्त, व्यर्थं कृतवन्तः। तेन कोऽपि परमः पदम् न प्राप्तम्।' एष भगवान् कालरूपः, सर्वं संहरति, महेश्वरः। स चक्रवज्रधारी, श्रीवत्सचिह्नितः। द्वापरे भगवान् कालः; कलौ धर्मध्वजः। तमस् अग्निः, रजः ब्रह्मा, सत्त्वं विष्णुः। यत्र तद् अस्ति, तत्र ब्रह्म योगयुक्तं। स नारायणः देवः, परमात्मा, नित्यः। स एव सर्वं मोहयति, स एव परमं लक्ष्यं। महात्मा पुरातनः हरिः, एकशृङ्गः अष्टाक्षरः। एकरूपः, अनन्तस्वरूपः—शास्त्रं नारायणं एवमाह। स ब्राह्मणैः धर्मकामैः मोक्षकामैः नानामन्त्रैः स्तूयते। योगामृतं पीत्वा, विश्रान्तः—स एव विष्णोः परमं पदम्। अव्यक्तं मूलप्रकृतिं वेदविदः अजम् गायन्ति। अजस्य नाभौ, महेश्वरः बीजं निक्षिपति। महापुरुषः विश्वं, जलानां अनुत्तमं गर्भम्। देवदेवः महादेवः हरः, प्रजापतिः। विष्णुना सह एकीकृत्य सृजनं परिवर्तनं च करोति। योगशक्तिस्वरूपः स प्रथमतः वेदान् दत्तवान्—इति मया कथितम्। तं एव मुक्त्यर्थं ज्ञात्वा, भवम् शरणं गन्तव्यम्। ततो देवं ब्रह्माणम् नमस्कृत्य, ते दुःखिताः सन्तः, तं पप्रच्छुः।