कूर्मपुराणम्

तदा सिता दीप्तमग्निं प्रविश्यापि, तस्यां वह्निज्वालायां न दग्धा बभूव। ततो देवप्रियः अग्निदेवः सीतां श्रीरामाय दर्शयामास। जनकात्मजा भूमौ साष्टाङ्गं प्रणम्य रामं प्रणनाम। राघवः अपि अग्निं शिरसाऽभिवाद्य संतुष्टः अभवत्। पूर्वं भगवता दग्धा सा मम पार्श्वे दृष्टा जाता। सर्वेषां भूतानां सन्निधौ तेन यद्वृत्तं तद् दशरथात्मजाय निवेदितम्। यया तपसा पूजिता सा भगवतीप्रिया अभवत्। रावणेन अभिलषिता सा मया भवानीसमीपं नीताऽभूत्। रावणवधाय मया मायामयी रूपसी सृष्टा आसीत्। सा मया एव पुनः संहृता, लोकसंहर्ता च हतः। पश्य नारायणं दिव्यं, स्वं अक्षरं सर्वस्य कारणम्। राघवेन च भूतैः च पूजितः अग्निः तत्रैव अन्तर्धानं गतः। एषा स्त्रीणां प्रायश्चित्तरूपा स्मृता, या सर्वपापापहारी। पुण्यस्थले स्वदेहत्यागेन पापात् विमुच्यते नरः। सर्वविधपापेभ्यः अपि विमुक्तिः लभ्यते। परमेश्वरपूजनार्थं नित्यं ज्ञानयोगमार्गः विहितः। स एव परमेश्वरं पश्यति, अन्यः न पश्यति शतान्यपि कल्पानाम्। अस्मिन्लोके तस्मात् परो नास्ति, स एव परमो योगी इति स्मृतः। योगयुक्तः ऋषिरपि भगवतः नातिप्रियः भवति। धर्मनिष्ठाः शान्ताः श्रद्धालवः ये, तेषु एकः सर्वपापविमुक्तः परमां गतिं प्राप्नोति। सद्बुद्धिः सदा एषां पाठं कुर्यात्, द्विजातिभिः अपि श्रोतव्यम्। स दोषच्छादकं त्यक्त्वा महेश्वरं यान्ति। ऋषीन् समाश्वास्य सूतः यथागतं प्रस्थितः। अथ ते प्रोचुः—"रोमहर्षण, एतानि कथय।" इति। एतानि पुराणेषु ब्रह्मवादिभिः ऋषिभिः कीर्तितानि। प्रत्येकः महर्षिः सप्तसंतानपर्यन्तं कुलं शुद्ध्यति। प्रसिद्धं पुण्यक्षेत्रं प्रयाग इति, तस्य माहात्म्यं कीर्तितम्। तत्र ऋष्याश्रमैः सेवितं क्षेत्रं सर्वपापं नाशयति। तत्र यत् किञ्चिदपि दीयते, तत् उभयकुलं पावयति। तत्र पिण्डदानं कृत्वा नरः पुनर्जन्म न लभते। तेन पितरः तरन्ति, परमां गतिं च प्राप्नुवन्ति। तत्र शिलायां पादं स्थाप्य पितॄन् सम्पूजयेत्। पितरः तस्य दुःखिता भवन्ति, तस्य यत्नः व्यर्थः। "योऽस्माकं गयां गच्छति, स नः उद्धरिष्यति।" इति। "योऽपि अस्माकं वंश्यः गयां गच्छति, स नः उद्धरिष्यति।" इति। तेषु एकोऽपि यः गयाम् गच्छेत्—संकल्पपूर्वकं गत्वा विधिवत् पिण्डदानं कुर्यात्। स सप्तसंतानपर्यन्तं उभयकुलं उद्धरति, परमां गतिं च प्राप्नोति। तत् स्थलम् प्रसिद्धं प्रभासाख्यं, यत्र दिव्यः भवः तिष्ठति।