सः नियमैः उपवासैः तपसा सुवर्णेन च ब्राह्मणदानेन च महादेवं योगिनां हृदयेषु स्थितं सम्यक् उपास्तवान्। तदा सः स्वस्य दिव्यं रूपं यत् विष्णोः उत्पन्नम् अभिव्यक्तवान्। विविधैः स्तोत्रैः तम् अर्चयित्वा, कृताञ्जलिः सः वाक्यम् उवाच—“यथार्थतः मम तत्त्वं कथय।” सा देवी स्मितपूर्वम् विष्णुं स्मृत्वा, तं प्रियं ब्राह्मणं प्रत्युवाच—“अहं एकैव परा माया, या नारायणात्मिका। मयैव अहं परं ब्रह्म; सः विष्णुः परः ईश्वरः। न ज्ञानयोगेन, न कर्मयोगेन मया तैः प्राप्तुम् शक्यते। ज्ञानपूर्वकं अनन्तं सम्पूज्य, तदा मोक्षं प्राप्स्यसि।” सः भगवत्याः शिरसा नमस्कृत्य, कृताञ्जलिः पुनरुवाच—“देवि, एतत् वस्तुतः ज्ञातुं शक्यते; त्वं मम ब्रूहि, हे परमेश्वरि।” सा तं मुनिम् उक्तवती—“नारायणः स्वयम् तुभ्यं ज्ञानं दास्यति।” एवं उक्त्वा, सा देवी विष्णुं स्मृत्वा, ततः तत्रैव अन्तर्धानं गता। ततः सः हृषीकेशं, शरणागतदुःखनाशनं, सम्पूजितवान्। तत्र महायोगी, पीताम्बरधारी, विश्वं व्याप्य अवतीर्णः। सः भूमौ प्रणिपत्य, गरुडध्वजं विष्णुं स्तोतुम् आरब्धवान्—“कृष्ण! विष्णो! हृषीकेश! नमस्ते विश्वात्मन्। सृष्टिस्थितिलयकारिन्, अनन्तशक्ते, नमस्ते। पुरुषाय, विश्वरूपाय, अनादिमध्यान्तशून्याय, विज्ञानगम्याय नमः। भेदाभेदविहीनाय, आनन्दरूपिणे नमः। अनन्तरूपाय, निराकाराय, पुनः पुनः नमः। परमेश्वराय, ब्रह्मणे, परात्मने नमः। शुद्धाय शिवाय, पराय कर्त्रे नमः। त्वं सर्वभूतानां पिता, माता चासि, हे पुरुषोत्तम। त्वं सर्वाधारः, अव्यक्तः, अनन्तः, तमोऽतितः। तव रूपे, विष्णोः परं धाम, अहम् शरणं गच्छामि।” एवं स्तुवतः, भगवाञ् विष्णुः, हास्ययुक्तः, उभाभ्यां हस्ताभ्यां तम् स्पृष्टवान्। तस्य कृपया, सः यथार्थं परं तत्त्वं अवबुध्यत। तदा सः, पद्मनाभं, पीताम्बरधरं, अनश्वरं, शयानं विष्णुं प्रष्टुम् आरब्धवान्—“ब्रह्मविषयकं ज्ञानं परमानन्ददायकं भवति। किम् अहं कुर्याम्, योगनाथ? ब्रूहि, विश्वमूर्ते।” भगवान् स्मितपूर्वकं, लोकहितं वाक्यम् अवदत्—“सः केवलं ज्ञानयोगभक्त्या पूजनीयः, नान्यथा। मम कर्म अपि ज्ञात्वा, मुक्तिकामी ईश्वरं पूजयेत्। आत्मानं अद्वैतं चिन्तय, तदा परं ईश्वरं पश्यसि। अपरं ब्रह्मचिन्तनं गुणातीतं ज्ञेयम्। यदि अशक्तः स्यात्, मूलाभ्यासं आश्रयेत्—एष वेदवचनम्। सम्यक् विश्वेश्वरं पूज्य, तदा मोक्षं प्राप्स्यसि।