कूर्मपुराणम्

एवं कृत्यं सम्यगनुष्ठाय, द्विजश्रेष्ठः प्रजापत्यं प्रायश्चित्तं समाचरेत्। तत्र तेजस्विनं दृष्ट्वा तं विलोकयेत्, स्मृत्वा च परमेश्वरं ध्यानं कुर्यात्। तथापि तस्य शतवर्षेऽपि प्रायश्चित्तं न सिध्यति। यः तु भगवति शरणं गच्छति, स सर्वपापेभ्यः प्रमुच्यते। नियमेन चान्द्रायणं कृत्स्नं, कृच्छ्रातिकृच्छ्रादिकानि च प्रायश्चित्तानि कृत्वा, देवानां पूजनं मनुष्यस्य सर्वपापानि नाशयति। ब्राह्मणभोजनदानेन सर्वपापात् सम्यग्विमुक्तिः स्यात्। ब्राह्मणानां प्रमुखपूजनेन अपि सर्वपापविमुक्तिः लभ्यते। रात्र्याः प्रथमे यामे भगवत्-दर्शनात् सर्वकृतदुष्कृतात् विमुक्तिर्भवति। यमाय, धर्मराजाय, मृत्यवे, अन्तकाय च स्नानेन पूर्वाह्णे सर्वदुष्कृतात् विमुच्यते। एतानि व्रतानि शान्तचित्तः संयतात्मा च समाचरेत्। त्रयाणां ब्राह्मणानां पूजनात् सर्वदुष्कृतात् विमुक्तिः स्यात्। सप्तमे दिवसे आदित्यपूजनात् अपि सर्वदुष्कृतविमुक्तिः लभ्यते। सप्तजन्मार्जितेन दानेन पूजनं कृत्वा, नरः पापात् प्रमुच्यते। शुक्लपक्षे द्वादश्यां महापापात् विमुक्तिः स्यात्। ग्रहणेऽथवा तादृशेषु कालेषु महापापस्य प्रायश्चित्तं निर्दिष्टम्। दृढनियमेन जीवनं त्यक्त्वा सर्वपापेभ्यः विमुक्तिर्भवति। या स्त्री पतिसहितं वह्निम् प्रविशति, सा तं पतिं तारयति। सर्वपापसमुत्पत्तौ अपि तत्र न किञ्चिद्विचार्यम्। तस्याः न किञ्चित्पापं लोकेऽस्मिन्वा परत्र वा। तस्याः पराजयः कश्चन कर्तुं न शक्नोति। सा देवी, दशरथवंशजपत्नी, राक्षसाधिपतिं विजिग्ये। कालप्रेरितः स राक्षसाधिपः सीतां विशाललोचनां स्प्रष्टुमिच्छत्। मुनिरपि तां प्रियतमां स्त्रीं हर्तुम् अभिप्रेत्य स्थितः इति श्रूयते। सा विशुद्धहासिनी अग्निसदनं शरणं जगाम। रामपत्नी, अच्युतं स्वपतिमिव, अञ्जलिं कृत्वा उपगच्छति स्म। सर्वभूतनाथं, कालरूपं, ज्वलन्तं, भगवन्तं सा उपगच्छत्। सर्वभूतहृदयस्थितं, तेजोमयं, तं समासादयत्। सः प्रजापतिं व्याघ्रचर्माम्बरधारिणं, शरणं, परमं धाम, उपगच्छति स्म। योगेश्वरं, वह्निं, आदित्यं, परमात्मानं च सा उपगच्छति। कालाग्निं, योगिनां नाथं, भोगमोक्षफलप्रदं च सा उपगच्छति। अपरिमिततेजसम्, सुवर्णगृहे गुह्यस्थितं महान्तं च सा उपगच्छति। अहं तं देवमग्निं, देवपितृहोत्रवाहकं, शरणं प्रपद्ये। हे वह्ने, सूर्यसमप्रभ, ज्वालाश्रेष्ठ, मां रक्ष। सा ध्याननिष्ठा, रामं प्रति नेत्राणि प्रसार्य स्थितवती। तदा सः तेजसा दीप्तिमान्, सर्वं दहन्निव, प्रादुरभूत्। सः धर्मनिष्ठां सीतां गृहित्वा, अग्निदेवोऽन्तर्धानं गतः। सीतां गृहीत्वा, सः सागरमध्यस्थितां लङ्कां जगाम। सीतां प्राप्य, तस्य मनसि संशयः शोकश्च समुत्पन्नः।