कूर्मपुराणम्

मम प्रेरणया त्वया लोकवृत्तं सृष्टम्। तत्र देवद्वयः चतुर्वेदाश्च आगच्छन्। तेषां हृदयेषु चिन्तायुक्तेषु, ते परमात्मनः स्वरूपं सत्यं वदन्ति। यं ते परमसत्ताम् इति घोषयन्ति, स भगवान् महेश्वरः। यं प्रभुम् इति कथयन्ति, स भगवान् पिनाकधारी। योगिनः तत्त्वं जानन्ति—स महादेवः शङ्करः। महेशः पुरुषः रुद्रः—स भगवन् भवः। इदं श्रुत्वा विश्वात्मा, मोहितः सन् अपि, स्मितं कृत्वा भाषते। स पत्नीया सह प्रमथैः अतीव गर्वितैः रमते। निराकारात् साकारः भूत्वा, पितामहं वाक्यैः संबोधितवान्। कदाचित् रुद्रः एवं रमते—एष महेश्वरः। देवी शिवा तस्यैव आनन्दरूपा, न बाह्यं किञ्चन। अविद्या तं न कदापि ग्रस्तवती, नाशयितवती, केवलं भगवतो माया। स दिव्यं अद्भुतं दृश्यं व्योमव्याप्तं अपश्यत्। व्योममध्ये दिव्यं रूपं प्रादुरभूत्, द्विजश्रेष्ठ। तेन ते भीष्णं निर्मलम् उदकसमूहं अपश्यन्। क्षणात् महान् पुरुषः नीलरक्तवर्णः दृष्टः। तदा भगवन् ब्रह्मा शङ्करं नीलरक्तं संबोधितवान्। “हे प्रभुप्रभो, प्रकटस्व; मयि एव शरणं प्रार्थय।” तेन कालभैरवाख्यं पुरुषं, लोकदाहकं, प्रेषितवान्। स विरिञ्चेः पञ्चमं शिरः छित्तवान्। भगवतः शक्त्या स मृतः, किन्तु विश्वसृष्टा पुनः जीवितः। स महादेवम् अनादिं, महादेव्याः सह उपविष्टं अपश्यत्। स सहस्रसूर्यप्रभं, जटाधरं, शोभमानं अपश्यत्। त्रिशूलधारिणं, दुरदृश्यं, योगिनं, भस्माङ्गरूपं सन्दृश्यम्। ब्रह्मा तं आदिदेवम् महादेवम् अपश्यत्। स प्रभुः अनन्तशक्तिसंयोगस्वरूपः दृश्यते। एकेन प्रणामेन रुद्रः साक्षात् दृश्यते। स लोकमोचनकर्ता अधिपः दृश्यते। शुद्धरूपं तस्य ज्ञायते; शम्भुः साक्षात् दृश्यते। लिङ्गं सदा पूज्यते; विश्वेश्वरः साक्षात् दृश्यते। एकेन प्रणामेन रुद्रः साक्षात् दृश्यते। स प्रभुः हिरण्यगर्भस्य पुत्रः दृश्यते। स शङ्करः सदा दृश्यते, तस्य समीपे न गच्छति। दत्त्वा रुद्रः संसृतिं तरति इति दृश्यते। स कालः योगात्मा; कालविनाशकः दृश्यते। स सोमः देवः दृश्यते, यः सोमं भूषणं धारयति। स योगी दृश्यते, यस्य मोक्षः परमः गीतः। देवाः योगं ध्यायन्ति; स योगी दृश्यते। उत्तमासनस्थः, परमस्मरणं प्राप्तवान्।