कूर्मपुराणम्

सप्त जना वेदाध्ययनसम्पन्नाः कथ्यन्ते, एकविंशतिः पुनः प्रायश्चित्तविधायका उच्यन्ते। एते महान् पापिनः, यः तेषां सहवासं करोति सः अपि तादृशः भवति। एतद् ज्ञात्वा, यः तेषां सह वाहनं शय्यां वा आसनं वा सदा विभजति, सः पतितः भवति। यदि सः जानन् तेषां सह खादति, तत्क्षणमेव पतितः भवति। तेषां सह पाठं यः करोति, सः संवत्सरे पतितः भवति। आत्मशुद्ध्यर्थं, शिरःकपालं धृत्वा, भिक्षाटनं कर्तव्यम्। स्वं निन्दन्, ब्राह्मणं स्मरन्, तं एव कुर्यात्। सदा धूमरहितं भोजनं शनैः, अनलपरिपाकवत्, उपयुञ्जीत। अथवा, दृढनिश्चयेन, वन्यं मूलफलं उपयुञ्जीत। द्वादशवर्षसमाप्तौ, ब्रह्महत्यापापं निवर्तते। केवलं स्वेच्छया मृत्युः शुद्धिः, अन्यथा न। अग्नौ वा जले वा स्वेच्छया प्रविशेत्। ब्रह्महत्यापापनिवृत्त्यर्थं, मध्ये मृत्युः यः प्राप्नोति, तस्य अपि तत् भवति। दुर्भिक्षे अन्नदानात् ब्रह्महत्यापापं निवर्तते। अथवा, सर्वं सम्पत्तिं वेदज्ञे ब्राह्मणे दत्वा। द्विजातिः त्रिरात्रं उपवासं कृत्वा, त्रिसन्ध्यायां स्नानं कृत्वा, शुद्धः भवति। ब्रह्मचर्यादिव्रतेन युक्तः, रुद्रं दृष्ट्वा, विमुक्तः भवति। स्नानं कृत्वा, पितृभक्त्या पूजां कृत्वा, ब्रह्महत्यापापं निवर्तते। कपालं, पूर्वं ब्रह्मणा परमेश्वरेण स्थापितम्। पितृन् तृप्त्वा स्नानं कृत्वा, ब्रह्महत्यापापात् विमुक्तः भवति। पूर्वं ब्रह्मकपालं, शरीरात् उत्पन्नं, भूमौ स्थापितम्। एष देवदेवस्य, महात्मनः महेश्वरस्य महिमा। तं नमस्कृत्य, लोकनाथं ऊचुः—'कः एकः अक्षरः तत्त्वम्?' परं पदं न जानन्, सः स्वं विजेता इति अवदत्। माम् अनादिम् अनन्तं परमं ब्रह्म पूज्य, मोक्षः लभ्यते। सर्वेषु लोकेषु, मत्तः अधिकः नास्ति। सः स्मितं कृत्वा, क्रोधविस्फुरितलोचनः, इदं वचनं अवदत्। अज्ञानसम्पन्नस्य, एतद् तव न उचितम्। मया विना, कदाचित् लोके जीवनं नास्ति। मम प्रेरणया, त्वं लोकमण्डलं निर्मितवान्। तत्र, द्वौ देवौ चतुर्वेदाः आगच्छन्। ते सन्त्रस्तहृदयाः, परमेश्वरस्य तत्त्वं ऊचुः। यत् तत्त्वं ते वदन्ति, सः देवः महेश्वरः। यं प्रभुं वदन्ति, सः पिनाकधारी देवः। योगिनः तत्त्वं जानन्ति—सः महादेवः शङ्करः। महेशः पुरुषः रुद्रः—सः भगवन् भवः। एतद् श्रुत्वा, विश्वात्मा, मोहितः अपि, स्मितं कृत्वा अवदत्। सः स्वपत्नीं सह प्रमथैः अतीव गर्वितैः रमते। निराकारात् साकारः भूत्वा, पितामहं प्रति वचनं अवदत्।