कूर्मपुराणम्

एवं ज्ञात्वा स योगिनः परमो योगी ब्रह्मणि संयोगाय योग्यः भवति। सदा काषायवासाः, ध्यानयोगनिष्ठः, सदा भिक्षया जीवेत्, न कदापि एकगृहे भोजनं कुर्वीत। तस्य धर्मशास्त्रे प्रायश्चित्तं न विधीयते। सर्वभूतहितं वर्जयन्, मौनी, सर्वकामपरित्यागी च भवेत्। सत्यशुद्धवाक्यः, शुद्धचित्तकर्मा च सदा भवेत्। सदा स्नानशुचिः, कमण्डलुधारी, स्वच्छः च भवति। मोक्षशास्त्रेषु प्रवृत्तः, ब्रह्मसूत्रनियमयुक्तः, जितेन्द्रियः च भवेत्। आत्मज्ञानसम्पन्नः संन्यासी मोक्षं प्राप्नोति। यथाविधि स्नात्वा, आचम्य शुद्धः, देवालयादिषु प्रविशति। प्रक्षालितकाषायवासाः, विभूतिधार्यङ्गः च सदा विचरति। वेदान्तविधिपूर्वकं तपः सदा आचरति। स नित्यं वेदाध्ययनं कुर्यात्; एवं स परं पदं आप्नोति। क्षमा, दया, तुष्टिः—एतानि विशेषतः व्रतानि अस्य। स प्रतिदिनं स्नानं कुर्यात्, केवलं भिक्षया जीवेत्। नित्यं स्वाध्यायं कुर्यात्, सायं प्रातः सāvित्रीं जपेत्। सदा एकगृहभोजनं, कामं, क्रोधं, संपत्तिं च वर्जयेत्। कमण्डलुधारी, विद्वान्, त्रिडण्डी च सः तं परमं पदं प्राप्नोति। भिक्षया जीविकां विधीयते, अथवा फलमूलैः। यदि संन्यासी भिक्षायां आसक्तः भवति, स इन्द्रियार्थेषु अपि आसक्तः भवति। भोजनात् पूर्वं पात्रं प्रक्षालयेत्, भोजनानन्तरं अपि जलैः प्रक्षालयेत्। भोजनं कृत्वा, पात्रं निक्षिपेत्, यात्रायाः यथेष्टं मात्रया एव भिक्षां गृह्णीयात्, नातिरिक्तम्। पात्रे पूर्णे सदा तावत् भिक्षां गृह्णीयात्। 'भिक्षाम्' इति एकवारं उक्त्वा, मौनः, जितेन्द्रियः, शुद्धः च भूत्वा भोजनं कुर्यात्। आदित्याय दर्शयित्वा, प्राचीं वा उदञ्चं वा मुखं कृत्वा खादेत्। आचम्य, ब्रह्मदेवं परमेश्वरं ध्यानयेत्। मनुः प्रजापतिः चारित्रिणां चत्वारः पात्राणि उक्तवान्। संधिषु, विशेषतः अग्नौ, सदा ईश्वरं चिन्तयेत्। सर्वभूतात्मा तमसः परतः स्थितः। सः प्रकृतिपुरुषयोः परः, आकाशवत्, वह्निरिव, शिवः च। अनाद्यद्वितीयं, आनन्दरूपं च ध्यानयेत्। श्वेतकृष्णरक्तरूपिणं विश्वरूपिणं महेश्वरं ध्यानयेत्। आकाशे स्थितं ईशानं देवमध्यमग्निं च चिन्तयेत्। पुराणपुरुषं शम्भुं ध्यात्वा बन्धनात् विमुच्यते। परम् व्योम, सर्वभूतकारणं, चिन्तयेत्। ब्रह्मणः सूक्ष्मानन्दं, यं मुक्तिकामाः पश्यन्ति, ध्यातव्यम्। आत्मसंयतः, अनन्तं सत्यमीश्वरं चिन्तयन् उपविशेत्। यः महेश्वरस्य आज्ञां पालनं करोति, योगैश्वर्यं प्राप्नोति। ब्रह्मविद्यां अभ्यास्य, बन्धनात् विमुच्यते। पुनः, परमसुखं, अव्ययज्ञानं च ध्यानयेत्। एवं सन्न्यासीः, शुद्धः, जितेन्द्रियः, धर्मनिष्ठः, ब्रह्मविद्यापरायणः, सर्वदा मोक्षमार्गे प्रवर्तते, परं पदं प्राप्नोति।